Türkiye'de modern beyin ve sinir cerrahisinin temellerini atan, ülkemizin yetiştirdiği en önemli bilim insanlarından biri olan Prof. Dr. Nurhan Avman, tıp dünyasında derin izler bırakmış bir isimdir. Genç Türkiye Cumhuriyeti'nin sağlık alanındaki gelişimine katkıda bulunmak amacıyla 1960'lı yıllardan itibaren kritik adımlar atan Avman, hem Hacettepe hem de Ankara üniversitelerinde bu kritik cerrahi birimin kuruculuğunu üstlenerek akademik dünyada bir ilke imza atmıştır. Babası, 27 Mayıs ihtilali sırasında Ankara Garnizon Komutanı olarak görev yapan ve Avman Paşa adıyla bilinen asker olan ünlü cerrah, tıp alanındaki yenilikçi çalışmaları ve gerçekleştirdiği ameliyatlarla uluslararası standartları ülkemize taşımıştır.
Trakya'dan Amerika'ya Uzanan Tıp Yolculuğu
Eğitim hayatına 15 Mayıs 1928 tarihinde, Tekirdağ şehrinde gözlerini açarak başlayan Nurhan Avman, ilk gençlik yıllarını bu tarihi Trakya kentinde geçirmiştir. Samsun'da tamamladığı lise eğitiminin ardından 1946 yılında mezun olan Avman, büyük bir tutkuyla İstanbul Tıp Fakültesi'ne girdi. Genç hekim adayı, 1951 yılında bu köklü tıp fakültesinden mezun oldu. Hedefi daima daha ileriye gitmekti. Bu amaçla, 1954 senesinde rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirdi.
Amerika'ya ayak bastıktan sonra ilk olarak Chicago'da Genel Cerrahi ihtisasına başladı. Buradaki çalışma temposu oldukça yoğundu. Genel cerrahi eğitiminin ardından, asıl uzmanlaşmak istediği alan olan nöroşirürjiye yöneldi. Ünlü Dartmouth Medical School bünyesinde tam dört yıl süren kapsamlı bir beyin ve sinir cerrahisi eğitimi aldı. Burada edindiği tecrübelerle yetinmeyerek akademik çalışmalarını derinleştiren hekim, ayrıca 1959-1960 yılları arasında Harvard Medical School çatısı altında araştırmalar yürüttü.
Türkiye'de Nöroşirürjinin Kurucusu ve Akademik Başarılar
Amerika'daki parlak kariyerini geride bırakarak 1960 yılında Türkiye'ye kesin dönüş yaptı. Temel hedefi, vatanına en iyi şekilde hizmet etmekti. Vakit kaybetmeden kollarını sıvadı ve henüz aynı yıl Hacettepe Üniversitesi bünyesinde Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünü kurdu. Bu başarılı girişimin üzerinden henüz beş yıl geçmişken, 1965 senesinde bu defa Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde aynı bölümü hayata geçirdi. Her iki güzide eğitim kurumumuzda da nöroşirürji bilim dalını kurması, onun ne denli büyük bir vizyona sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Akademik kariyerinde hızla yükselerek 1969 yılında profesör unvanını aldı. Bilimsel çıtayı daima en üst seviyede tutmayı hedefliyordu. Yetiştirdiği hekimlerle Türk tıbbına büyük katkılar sunan ve uluslararası alanda da tanınan bilim insanı, başarılarıyla prestijli Sedat Simavi Ödülü'ne layık görüldü.
Cerrahi Deha ve Tıbbi Miras
Profesör Dr. Nurhan Avman'ı çağdaşlarından ayıran en önemli yönü, o dönem Türkiye'sinde gerçekleştirilmesi imkansız görülen ameliyatlara korkusuzca imza atmasıdır. Özellikle beyin damar hastalıkları alanında devrim niteliğinde adımlar atan hekim, ülkemizde pek çok ilke imza attı. Avman tarafından gerçekleştirilen modern cerrahi yöntemler şunlardır:
- Anevrizma ameliyatlarının başarıyla uygulanması,
- Arteriyovenöz malformasyon (AVM) vakalarının cerrahi tedavisi,
- Mikrocerrahi tekniklerinin nöroşirürji eğitimine entegre edilmesi.
Bu zorlu ve hayati cerrahi müdahaleler, Türk cerrahlarının dünyada da söz sahibi olmasının önünü açmıştır. Öncülük ettiği bu ameliyatlar sayesinde binlerce hastaya umut olan hekim, aynı zamanda geleceğin beyin cerrahlarına da ışık tutan bir ekol yaratmıştır.
Tıp dünyasına adanmış, başarılarla ve ilklerle dolu ömrünü 1988 yılında tamamlayarak hayata gözlerini yuman değerli hekim, geride silinmeyecek bir miras bırakmıştır. Nurhan Avman ismi, bugün hem Hacettepe hem de Ankara üniversitelerindeki kürsülerde, kurduğu modern laboratuvarlarda ve yetiştirdiği sayısız uzmanın hafızasında yaşamaya devam etmektedir.