Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği en saygıdeğer bilim insanlarından biri olan Prof. Dr. Nevin Selen, Türkiye'de modern filoloji ve dil araştırmalarının rotasını çizen öncü bir akademisyendir. 1925 yılında Antalya'da dünyaya gelen Selen, yaşamı boyunca üstün akademik başarıları ve kurucu rolleriyle Türk yükseköğretimine silinmez izler bırakmıştır. Genç yaşta adım attığı dil bilimi dünyasında hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çalşmalara imza atan yazar, Alman ve Türk dillerinin yapısal karşılaştırmalarında bir referans noktası hâline gelmiştir. Akademik yaşamının büyük bir kısmını Ankara, Konya ve Eskişehir'deki üniversitelerin gelişimine adayan ünlü profesör, Haziran 2005'te İstanbul'da vefat edene dek bilime hizmet etmeyi sürdürmüştür. Eserleri ve yetiştirdiği öğrencileriyle Türk eğitim dünyasını zenginleştiren yazarın yaşam öyküsü, azim ve başarı dolu bir akademik mücadeleyi gözler önüne sermektedir.
Akademik Yolculuk ve DTCF Yılları
Nevin Selen'in başarılarla dolu eğitim hayatı, genç yaşlarda gösterdiği üstün performansla şekillenmiştir. Ünlü akademisyen, 1944 yılında Ankara Kız Lisesi'ni "pekiyi" dereceyle tamamlayarak üniversite kapılarını aralamıştır. Hemen ardından, dönemin en prestijli kurumlarından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne kabul edilmiştir. Üniversite eğitimine üçüncü dönemden başlama başarısı gösteren Selen, 1946-1947 öğretim yılında bu zorlu bölümü "iyi" dereceyle bitirmiştir. Mezuniyetinin hemen ardından DTCF'ye fahri asistan oldu. Bu görevi başarıyla yürüttü. Ardından 1951 yılında asli asistanlığa terfi etti. DTCF koridorlarında filolojinin derinliklerine inen Selen, Türk ve Alman dillerinin ses yapılarını inceleyeceği gelecekteki özgün çalşmalara bu yıllarda zemin hazırlamıştır.
Avrupa'da Araştırmalar ve Uzmanlaşma Adımları
Gözünü yurt dışına dikti. Yönünü dil biliminin kalbinin attığı Almanya'ya çevirdi. 1953-1954 yıllarında Bonn Üniversitesi Fonetik Enstitüsü'nde meşhur dil bilimci Prof. Dr. Menzerath'ın yanında dokuz ay süreyle doktora çalşmalarını sürdürmüştür. Türkiye'ye döndükten sonra çalşmalara hız kesmeden devam eden Selen, 1956 yılında "Alman ve Türk dillerindeki sesler ve bu seslerin kelime anlamı ve yapısındaki rolü üzerine mukayeseli bir araştırma" başlıklı değerli doktora tezini tamamlamıştır. 1958 yılının Haziran ayında gerçekleştirdiği doktora sınavını başarıyla vererek resmen "doktor" unvanını almıştır. Bu başarının ardından doçentlik tezine hazırlanmak amacıyla 1959 yazında bir ay süreyle Tübingen Üniversitesi'ndeki fonetik eğitimlerine katılmıştır. Bilgi birikimini artırmak adına araştırmalarını sürdüren Nevin Selen, 1962 yılında on ay boyunca Köln Üniversitesi Karşılaştırmalı Dilbilim Enstitüsü'nde, 1963 yılında ise üç ay süreyle Hamburg Üniversitesi Fonetik Enstitüsü bünyesinde kapsamlı inceleme ve araştırmalarda bulunmuştur.
Avrupa'daki derinlemesine araştırmalarının ardından hazırladığı "Die Phoneme und Phonemkombinationen in An- und Auslaut der deutschen Einsilbler" başlıklı doçentlik tezi, 23 Ekim 1967 tarihinde jüri tarafından kabul edilmiştir. Hemen sonrasında, 20 Kasım 1967'de gerçekleşen doçentlik sözlü sınavını ve 24 Kasım 1967'de sunduğu "Über die Bedeutung und Auswertung der Satzmelodie" konulu doçentlik dersini başarıyla vererek doçentlik derecesini elde etmiştir. 23 Ocak 1968 tarihinde Ankara Üniversitesi DTCF Alman Dili ve Edebiyatı kürsüsüne eylemli doçent unvanıyla atanan değerli akademisyen, bölümün en önemli isimlerinden biri hâline gelmiştir. Takvimler 1975 yılını gösterdiğinde ise, aynı kürsüde profesörlük kadrosuna yükseltilerek eğitim ve araştırma çalşmalara liderlik etmeye başlamıştır.
Anadolu'da Kurucu Rol ve Türk Filolojisine Katkılar
Prof. Dr. Nevin Selen, yalnızca Ankara Üniversitesi'nde çalşmakla kalmamış, Anadolu'nun farklı üniversitelerinde de yeni bölümlerin hayata geçirilmesinde büyük bir sorumluluk üstlenmiştir. Konya'da yeni kurulan Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı kürsüsünün kuruluş aşamalarında aktif görev alan profesör, bu bölümün gelişimi için beş yıl boyunca başkanlık görevini yürütmüştür. Buradaki başarılı yönetim döneminin ardından, 1983-1984 yıllarında Yükseköğretim Kanunu'nun 40b maddesi kapsamında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı'nda görev yapmıştır. 1984-1990 yılları arasında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yabancı Diller Eğitimi Bölüm Başkanlığını yürüten Selen, bu görevi 1985 yılından emekli olduğu 1991 yılına dek kesintisiz bir şekilde sürdürerek fakültenin kurumsallaşmasına değerli katkılar sunmuştur.
Akademik dünyada kaleme aldığı ders kitapları, bilimsel derlemeler ve araştırma eserleriyle tanınan yazar, Türk üniversitelerindeki öğretim elemanları ve öğrenciler için yıllarca vazgeçilmez kaynaklar ortaya koymuştur. Özellikle genç araştırmacıları akademik hayata teşvik eden Prof. Dr. Nevin Selen, Türkiye'de dil biliminin bağımsız bir disiplin olarak kökleşmesinde öncülük etmiştir. Selen'in bilim dünyasına sağladığı başlıca katkılar şunlardır:
- Alman Dilbilimi alanında ses yapıları ve fonetik üzerine gerçekleştirdiği derinlikli ve özgün bilimsel çalşmalara liderlik etmesi,
- Almanca ile Türkçe dillerinin gramer yapıları arasındaki ilişkiyi inceleyen Karşılaştırmalı Dilbilgisi çalşmalara yön vermesi,
- Dil eğitiminde teori ile pratiği buluşturan Uygulamalı Dilbilim alanında yükseköğretim müfredatını gelişleyen ders kitapları ve akademik rehberler üretmesidir.
Haziran 2005 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yuman değerli bilim insanı, Türk akademisinin dil bilimindeki öncü isimlerinden biri olarak saygıyla anılmaya devam etmektedir.