Türk resim sanatının özgün fırçalarından Nevin Çokay, 1930 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş ve Foça’da 24 Temmuz 2012 tarihinde vefat etmiştir. Sanat eğitimini Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde tamamlayan Çokay, öğrencilik yıllarından itibaren yer aldığı On’lar Grubu bünyesinde ve sonrasındaki bağımsız çalışmalarında ürettiği eserlerle modern Türk sanatının gelişimine yön vermiştir. Anadolu’nun farklı kentlerinde geçen çocukluk yılları, onun görsel birikimini zenginleştirmiştir. Usta sanatçı, hem yurt içinde hem de yurt dışında açtığı sergiler ve yetiştirdiği öğrencilerle silinmez izler bırakmıştır.
Akademiden "On'lar Grubu"na Sanat Yolculuğu
Eğitim hayatına Anadolu’nun farklı köşelerinde adım atan Nevin Çokay, ilk ve orta öğrenimini Anadolu’nun çeşitli kentlerinde tamamlamıştır. Sanata olan tutkusu onu 1947 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin kapılarına taşımıştır. Burada Türk resminin efsanevi isimlerinden Bedri Rahmi Eyüboğlu Atölyesi’nde eğitim alma şansına erişen Çokay, 1953 yılında bu atölyeden başarıyla mezun olmuştur. Akademi sıralarında arkadaşlarıyla birlikte kurduğu On’lar Grubu, sanat çevrelerinde büyük bir yankı uyandırmıştır. Bu yenilikçi grup içinde kendini gösteren genç sanatçı, mezun olduğu 1953 yılında önemli bir başarıya daha imza atmıştır. Adalet Cimcoz’un yönettiği ünlü Maya galerisinde ilk kişisel sergisini açarak profesyonel sanat kariyerine parlak bir başlangıç yapmıştır.
Çok Yönlü Sanat Yılları ve Sinema Deneyimi
Nevin Çokay, çok yönlü bir sanatçı kişiliğine sahipti. Sanatçı, 1950-1953 yılları arasında Nedim Otyam yönetimindeki İstanbul Radyosu halk türküleri korosunda dört yıl boyunca çalşmıştır. Müzik alanındaki bu çalşmaları, onu uluslararası sahneyle de buluşturmuştur. Koro ile birlikte 1952 yılında İtalya’ya giderek burada konserler vermiş ve geleneksel halk oyunları gösterilerinde performans sergilemiştir. Üretkenliği müzikle sınırlı kalmayan Çokay, Nedim Otyam’ın yönetmen koltuğunda oturduğu "Yurda Dönüş" isimli sinema filminde rol alarak oyunculuk yapmış ve çeşitli filmlerin dublaj çalşmalarında görev almıştır. Bu hareketli ve çok sesli dönemin ardından, 1954 yılından itibaren tüm enerjisini ve zamanını tamamen resim çalşmalarına vakfetmiştir.
Uluslararası Başarılar ve Kültürel Miras
Kendini bütünüyle resme adayan Nevin Çokay, her yıl aralıksız olarak açtığı kişisel sergilerle sanatseverlerin karşısına çıkmıştır. Kişisel etkinliklerinin yanı sıra, ulusal ve uluslararası pek çok prestijli toplu sergide de kendine yer bulmuştur. Bu sergiler arasında Devlet Resim-Heykel Müzesi sergileri ve dünya çapında genç yetenekleri buluşturan Paris Genç Sanatçılar Biennale'i gibi önemli platformlar yer almaktadır. Sanatçının başarısı, 1961 yılında düzenlenen İstanbul Sanat Festivali’nde kazandığı ikincilik ödülü ile taçlandırılmıştır.
1979 yılı ise Çokay’ın kariyerinde uluslararası bir dönüm noktası olmuştur. Hollanda’ya çağrılı giden sanatçı, resimlerini bir yıl boyunca Deventer, Lahey ve Rotterdam şehirlerindeki çeşitli müze ve galerilerde sergilemiştir. Bu ziyaret sırasında Hollanda televizyonunda kendisiyle yapılan özel röportajlar yayınlanmış ve sanat dünyasındaki yankısı sınırları aşmıştır. Eserleri bugün yurt içi ve yurt dışındaki seçkin koleksiyonlarda korunmaktadır. Sanatçının özgün tabloları yurt içinde Resim ve Heykel Müzesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul Belediyesi ile İstanbul Üniversitesi koleksiyonlarında, yurt dışında ise Yugoslavya'daki Umjetnicka Galerij ile Hollanda ve Almanya'daki koleksiyonlarda yer almaktadır.
Geleceğin Sanatçılarına İlham Veren Eğitmenliği
Sanat üreticiliğinin yanı sıra Nevin Çokay, bildiklerini aktarmayı görev edinen örnek bir eğitmendi. Tam on yedi yıl boyunca çeşitli liselerde resim ve sanat tarihi öğretmenliği yaparak genç nesillere sanat sevgisi açılamıştır. Okullardaki bu resmi görevinin yanı sıra, yetişkinlere ve sanat meraklılarına yönelik eğitimler de düzenleyen sanatçı, şu kurumlarda dersler vermiştir:
- Kendi özel atölyesinde üç yıl,
- Levent Sanat Galerisi resim atölyesinde dört yıl,
- Çizgi Sanat Evi atölyesinde ise üç yıl.
2012 yılındaki vefatına kadar üretmeye ve öğretmeye devam eden Çokay, Türk resim tarihinde hem eserleriyle hem de yetiştirdiği sanatçılarıyla saygın yerini korumaktadır.