Türk sinema dünyasının önde gelen isimlerinden Nesli Çölgeçen, 1955 yılında Manisa'da dünyaya gelmiş ve gerçekleştirdiği özgün projelerle Türk sinemasına derin izler bırakmıştır. Başarılı yönetmen, üniversite eğitimini 1976 yılında Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu bünyesinde tamamlayarak profesyonel sektöre ilk adımını atmıştır. Sinema serüvenine 1976 yılında belgeselciliğin efsanevi ismi Suha Arın'ın yanında stajyerlik ve asistanlık yaparak başlayan sanatçı, edindiği bu son derece güçlü teorik ve pratik birikimi ilerleyen yıllarda kendi yönettiği kurmaca yapımlarına büyük bir ustalıkla aktarmıştır. Özellikle Züğürt Ağa ve Selamsız Bandosu gibi Türk sinemasının mihenk taşı haline gelen başyapıtları yöneten Çölgeçen, senaryo seçimindeki titizliği, sinematografik teknikleri kameraya yansıtmadaki yetkinliği ve oyuncu kadrosunu kurmadaki üstün başarısıyla sektörde kalıcı bir fark yaratmıştır.
Belgeselden Sinema Salonlarına Uzanan Yolculuk
Mezuniyetinin ardından 1976 yılından itibaren Suha Arın'ın asistanlığını yürüten genç sinemacı, 1979 yılı itibarıyla bağımsız yönetmenlik kariyerine adım atmıştır. Bu dönemde ilk olarak 1979 senesinde Çatı adlı filmini çekmiştir. Ardından 1980'li yılların başında belgesel alanına yoğunlaşmıştır. Sanatçı, 1982 senesinde Mozaik, Sultan Ahmet Meydanı ve Minyatürler gibi kısa belgesel yapımlara imza atmıştır. Aynı yıl, 2004 yılına kadar devam edecek olan ve 30 bölümden oluşan sekiz serilik devasa projesi Tarih Boyunca Anadolu belgeselinin çekimlerine başlamıştır. İlk uzun metrajlı kurmaca film denemesini ise 1983 senesinde gerçekleştirmiştir. Özcan Özgür’ün başrolünü üstlendiği Kardeşim Benim adlı bu yapım, onun beyaz perdedeki ilk olgun eseri olarak kayıtlara geçmiştir. Bu yapım büyük beğeni toplamıştır. Bu başarılı çıkış, aynı zamanda yönetmene Sedat Simavi Vakfı Sinema Ödülü ile yirmi birinci Altın Portakal Film Yarışması'nda En İyi İkinci Film Ödülü'nü kazandırmıştır.
Zirvedeki Yıllar ve Unutulmaz Başyapıtlar
Nesli Çölgeçen, takvimler 1985 yılını gösterdiğinde Yavuz Turgul’un kaleme aldığı efsanevi bir senaryoyu beyaz perdeye taşımıştır. Şener Şen ile Erdal Özyağcılar’ın başrollerini paylaştığı Züğürt Ağa, Türk sinemasının en seçkin klasikleri arasına dahil olmuştur. Eser, sinema tarihimize adını yazdırmıştır. Bu eşsiz başyapıt, İstanbul Film Festivali'nde en iyi film seçilmekle kalmamış, yönetmene SİYAD ve Film Eleştirmenleri tarafından en iyi yönetmen ödüllerini de getirmiştir. Yönetmen, bu büyük başarının ardından 1987'de yeni bir klasiğe yönelmiştir. Senaryosunu Hakan Aytekin ile birlikte yazdığı Selamsız Bandosu filminde Şener Şen, Uğur Yücel ve Ali Uyandıran gibi dev isimlerle çalışmıştır. Yerel ve evrensel temaları ustalıkla işleyen bu yapıt da Kültür Bakanlığı Başarı Ödülü ve Yazarlar Birliği gibi kurumlardan en iyi film ödüllerini toplamıştır. Sanatçı, 1991 yılında ise İmdat İle Zarife filmini yöneterek uluslararası alanda da başarı kazanmıştır.
Eğitimciliği ve Belgesel Mirası
Usta yönetmen, sadece kurmaca sinemada değil, belgesel alanında da oldukça üretken bir grafik çizmiştir. Kültür Bakanlığı desteğiyle Anadolu uygarlıklarını ele alan kısa filmler ve çok sayıda belgesel çalışması üretmiştir. Özellikle Safranbolu tarihi, cumhuriyetin başkenti Ankara ve vatan savunmasının kahraman gazileri üzerine geniş kapsamlı belgeseller hazırlamıştır. Çölgeçen ayrıca edindiği zengin mesleki tecrübeleri genç kuşaklara aktarma görevini de üstlenmiştir. Çeşitli yükseköğretim kurumlarında dersler veren tecrübeli sinemacı, yeni nesil yönetmenlerin yetişmesine katkı sağlamaya devam etmektedir. Akademik katkıları da büyük önem taşır. En son 2014 yılında Çalsın Sazlar filmiyle izleyicisiyle buluşan Nesli Çölgeçen, sinematografik özeniyle Türk kültürüne hizmet etmeyi sürdürmektedir.
Öne Çıkan Çalışmaları
Nesli Çölgeçen'in yönetmenliğini üstlendiği bazı önemli sinema ve belgesel filmleri şu şekildedir:
- Kardeşim Benim (1983)
- Züğürt Ağa (1985)
- Selamsız Bandosu (1987)
- İmdat İle Zarife (1991)
- Oyunbozan (2000)
- Denizden Gelen (2009)
- Çalsın Sazlar (2014)
Yönetmenin imza attığı ödüllü ve prestijli bazı belgesel çalışmaları ise şunlardır:
- Çatı (1980)
- Tarih Boyunca Anadolu (1982 - 2004)
- Türkiye'nin Kalbi Ankara: 70 Yıllık Başkent (1993)
- Ağustos Gazileri (2006)
- Son Buluşma (2008)
- Zamanda Safranbolu (2018)
Kazandığı Bazı Ödüller
- 1983 - Sedat Simavi Vakfı Sinema Ödülü (Kardeşim Benim)
- 1986 - Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) - En İyi Yönetmen Ödülü (Züğürt Ağa)
- 1986 - İstanbul Film Festivali - En İyi Film & Dr. Nejat Eczacıbaşı Vakfı Yılın En İyi Türk Filmi Ödülü (Züğürt Ağa)
- 1987 - Tercüman Gazetesi - En İyi Yönetmen ve Yılın En İyi Filmi Ödülü (Selamsız Bandosu)
- 1991 - 10. Uluslararası Kanarya Adaları Ekoloji ve Doğa Filmleri Festivali - En İyi Film Ödülü (İmdat ile Zarife)