Türk dünyasının kültürel mirasını geleceğe taşımayı amaçlayan Prof. Dr. Necati Demir, 20 Nisan 1964 tarihinde Ordu'da dünyaya geldi. Gazi Üniversitesi bünyesinde Türkoloji alanında önemli araştırmalar yürüten akademisyen, Türk kültürünü incelemeyi temel hedefi olarak belirlemiştir. O, Türk kültürünün dünya kültürleri içindeki seçkin yeri sayesinde evrensel barışa ve bilim dünyasına katkı sunacağına inanıyordu. Dil bu kültürün temelidir. Bu inançla yola çıkan araştırmacı, ilk çalışmalarında Türkçe kelimelerin etimolojik kökenlerini araştırmıştır.
Türkçe Kelimelerin Kökenine Yolculuk
Araştırmalarında dilin yapıcı gücüne odaklanan Necati Demir, kelimelerin tarihsel gelişimini inceleyerek önemli bulgulara ulaşmıştır. Özellikle yabancı dil bilimcilerin ilgisini çeken araştırmalara imza atan yazarın üzerinde durduğu en önemli kavramlardan biri yılkı sözcüğüdür. Bu kelime dışında değirmen, serendi ve inan- fiili de onun çalışmalarında önemli yer tutar. Çalışmalar uluslararası alanda karşılık bulmuştur.
Kültürel Bağımsızlık ve "Gölgede Kalanın Gölgesi Yoktur" Felsefesi
Necati Demir, Türk kültürünün tarihsel süreç boyunca maruz kaldığı dış etkileri ve değişimleri derinlemesine analiz etmiştir. Kültürün binlerce yıllık süreçte Fars ve Arap kültürlerinin tesirinde kaldığını belirtmektedir. 1850 sonrasında Avrupa, 1950 sonrasında ise Amerikan kültürü bu yapı üzerinde etkili olmuştur. Türk toplumunun bugün kendi öz değerlerini unutarak yabancı kültürlerin etkisi altında kalmasını eleştiren akademisyen, bu durumu hafızalara kazınan "Gölgede kalanın gölgesi yoktur" ifadesiyle çarpıcı bir şekilde vurgulamaktadır. Kültürün yeniden canlandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 1984 yılında başlattığı çalışmalara meslektaşlarını ve arkadaşlarını da dahil ederek güçlü bir bilimsel çalışma grubu kurmuştur. Grup hem Türkçe hem de farklı yabancı dillerde yayımlar yaparak bu zengin birikimi uluslararası platforma taşımıştır.
Yirmi Yıllık Alan Araştırması ve Devasa Kültür Arşivi
Bir ülkenin kültürünün oluşmasında masalların, ninnilerin, çocuk oyunlarının, mânilerin, fıkraların, atasözlerinin, tekerlemelerin, türkülerin, efsanelerin ve destanların çok büyük bir payı olduğunu savunmaktadır. Demir, bu değerleri korumak amacıyla tam 20 yıl boyunca aralıksız saha araştırmaları yürütmüştür. Bu kapsamda yürüttüğü çalışmalar ve derlediği unsurlar şunlardır:
- Halkın inançlarını yansıtan Türk masalları ile Türk efsaneleri,
- Sözlü geleneğin en güzel örneklerinden olan Türk ninnileri ile Türk mânileri,
- Toplumsal bilinci yaşatan Türk atasözleri ile Türk çocuk oyunları.
Bu kapsamlı alan çalışmaları neticesinde masal, efsane, ninni, mâni, atasözü ve çocuk oyunlarını derleyerek sözlü Türk kültürünün en büyük arşivlerinden birini kurmayı başarmıştır. Arşivin birinci ciltleri yayına hazırdır.