Süryani toplumunun modern dönemdeki en önemli aydınlarından biri olan Naum Faik, Asur milliyetçiliğinin temellerini atan öncü bir öğretmen ve gazetecidir. İlyas ve Seyyide çiftinin evladı olarak Şubat 1868’de Diyarbakır’da dünyaya gelen bu idealist isim, yaşamını halkının kültürel ve toplumsal gelişimine adamıştır. Genç yaşta karşılaştığı zorluklara rağmen eğitim aşkından vazgeçmemiş, edindiği birikimle Diyarbakır’dan New York’a uzanan eşsiz bir mücadele yürütmüştür. Kültürel bağarıyla yoğrulduğu topraklardan uzakta, 5 Şubat 1930 tarihinde Amerika’da hayata gözlerini yummuştur. Kendisi, ardında zengin bir miras bırakmıştır.
İlk Yılları ve Dillerle Şekillenen Gençlik
Naum Faik, yedi yaşına ulaştığında annesinin yönlendirmesiyle eğitim hayatına ilk adımını atmıştır. İlkokul derecesini başarıyla tamamladıktan sonra, 1881 yılında Süryani Kadim Kardeşler Cemiyeti bünyesinde kurulan liseye kaydını yaptırmıştır. Ancak bu eğitim kurumu, karşılaşılan finansal imkânsızlıklar ve maddi sıkıntılar sebebiyle kapılarını kapatmak durumunda kalmıştır. Yaşanan bu olumsuz gelişme yüzünden genç Naum, lise eğitimini tamamlayamadan yarıda bırakmak zorunda kalmıştır. Buna karşın, okulda geçirdiği yaklaşık sekiz senelik süre zarfında son derece nitelikli bir dil eğitimi almayı başarmıştır. Bu dönemde Süryanice, Arapça, Türkçe ve Farsça dillerini derinlemesine öğrenerek çok dilli bir entelektülel altyapı kazanmıştır. Lise eğitimi yıllarında önce babasını, kısa bir süre sonra ise annesini kaybetmenin büyük acısını yaşamıştır. Ailesini yitiren Naum Faik, hayata tutunabilmek adına ağabeyi Tomas ile birlikte yaşamaya başlamıştır. Bu zorluklar onu yıldırmamıştır. Ailesini kaybettikten sonra ağabeyiyle el ele vererek zorlu yaşam şartlarıyla mücadele eden genç adam, diller konusundaki yetkinliğini ve birikimini toplumsal faydaya dönüştürme gayesiyle hareket etmiştir.
Eğitim Aşkıyla Geçen Çeyrek Asırlık Meslek Hayatı
Tarihler 1888 yılını gösterdiğinde, öğretmenlik mesleğine adım atarak topluma hizmet etmeye başlamıştır. Bu kutsal görevi Diyarbakır, Urfa ve Humus gibi farklı şehirlerde aralıksız olarak yaklaşık yirmi dört yıl boyunca sürdürmüştür. Mesleği süresince sadece çocukları eğitmekle kalmamış, aynı zamanda toplumun genel eğitim seviyesini yükseltmek için çabalamıştır. Faaliyetlerini yalnızca sınıflarla sınırlı tutmayan idealist öğretmen, kültürel uyanışı destekleyen örgütlenme çabalarına da girişmiştir. 1908 senesinde İntibah (Uyanış) adı verilen dernek bünyesinde son derece aktif görevler üstlenmiştir. Derneğin yayım faaliyetlerini titizlikle organize eden Faik, kurumsal bültenleri de bizzat kaleme almıştır. Çalışmaları büyük ilgi görmüştür. Öğretmenlik yaptığı her bölgede Süryani cemaatinin kültürel farkındalığını artırmak amacıyla gecesini gündüzüne katmış, eğitim kurumlarının niteliğini artırırken yeni nesillerin kendi kimliklerine sahip çıkması yolunda onlara rehberlik etmiştir.
Yazın Dünyası ve Amerika Yılları
1909 yılında Diyarbakır merkezli olarak Şark Yıldızı adını taşıyan Süryanice dergiyi yayımlayarak basın hayatına adım atmıştır. Sadece yayıncılıkla yetinmeyerek, çeşitli konferanslar ve toplantılar organize ederek fikirlerini yaymıştır. Bu etkinliklerde yeni okulların açılması, modern matbaaların kurulması ve dağınık haldeki cemiyetlerin tek bir çatı altında birleştirilmesi hususunda yoğun gayret göstermiştir. Toplumsal birlik ve eğitim seferberliği adına yürüttüğü bu çalışmalar geniş kitleler tarafından kabul görmüştür. Ancak Trablusgarp Savaşı dönemi, bölgedeki Hristiyan azınlıklar için huzursuz bir sürecin başlangıcı olmuştur. Hristiyan topluluklara yönelik gelişen olumsuz tepkiler ve baskılar neticesinde, 1912 yılında vatanını geride bırakarak Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etmek durumunda kalmıştır. Yeni dünyada da Süryani kimliğini koruma ve yaşatma mücadelelerini ölene dek kararlılıkla sürdürmüştür. Mücadeleleri hiç bitmemiştir. Doğup büyüdüğü topraklardan çok uzaklarda, okyanus ötesinde yaşamını devam ettirirken bile zihninde her zaman memleketi ve çok sevdiği Süryani halkının geleceği yer almış, bu idealler doğrultusunda son nefesine kadar çalışmaya devam etmiştir.
Naum Faik’in hayata geçirmek istediği temel hedefler arasında şunlar yer almaktadır:
- Yeni eğitim kurumlarının açılarak okullaşma oranının artırılması
- Kültürel yayınların basılması için modern matbaaların kurulması
- Mevcut cemiyetlerin ve derneklerin ortak amaçlar doğrultusunda birleştirilmesi