Mehmet Muhsin Batur, Türk askerî ve siyasi tarihinin en hareketli dönemlerine damga vurmuş, Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı yapmış önemli bir asker ve devlet adamıdır. 5 Aralık 1920 tarihinde doğan Batur, askerî kariyerinde zirveye ulaşarak göklerin yönetimini üstlenmiş, emekliliğinin ardından ise Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında aktif siyasete atılarak Cumhurbaşkanlığı adaylığına kadar yükselmiştir. 25 Eylül 1999'da hayata gözlerini yuman bu tarihî figür, askeri dehası ve ülke yönetimindeki kritik rollerinin yanı sıra 12 Mart ve 12 Eylül gibi Türkiye'nin kaderini değiştiren dönüm noktalarındaki kritik müdahaleleriyle hafızalarda derin izler bırakmıştır.
Askeri Akademilerden Gökyüzüne Uzanan Kariyer
Batur'un askeri yaşamı, 1940 yılında Harp Okulunu başarıyla tamamlamasıyla başladı. Göklere olan tutkusu onu Hava Okuluna yönlendirdi ve burada pilot eğitimini bitirerek 1942'de pilot unvanını kazandı. Bu genç subayın ilk görev yeri, Merzifon'da konuşlu bulunan 4. Tayyare Alayı oldu. Burada kazandığı tecrübelerin ardından 1946 yılında adım attığı Hava Harp Akademisinden 1949 yılında başarıyla mezun oldu. Sonrasında ülkenin farklı bölgelerindeki hava birliklerinde ve karargâhlarında önemli sorumluluklar üstlendi. Aynı zamanda uluslararası alanda da ülkesini temsil eden Batur, Napoli'de bulunan NATO Karargâhında görev alarak askeri vizyonunu genişletti.
Kritik Dönemler ve Tarihi Müdahaleler
Türk siyasi tarihinin en sıcak günlerinden biri olan 27 Mayıs 1960'ta Muhsin Batur, dönemin Başbakanı Adnan Menderes'i tutuklayarak Ankara'ya götüren askeri ekipte yer aldı. 1961 yılında tuğgeneralliğe terfi eden Batur, hemen ardından 1. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı görevine atandı. Bu stratejik görevde gösterdiği üstün başarıyla 1963 yılında tümgeneralliğe yükseldi ve bu komutanlığı tam beş yıl boyunca başarıyla sürdürdü.
Yükselişini kararlılıkla sürdüren Batur, askeri yaşamı boyunca şu kritik rütbe ve görevlerde bulunmuştur:
- 1966'da korgeneral rütbesiyle üstlendiği Genelkurmay Lojistik Başkanlığı,
- Askeri kararlarda önemli rol oynayan Yüksek Askerî Şura Üyeliği,
- 1969'da terfi ettiği orgeneral rütbesiyle yürüttüğü Hava Kuvvetleri Komutanlığı.
Komutanlığı döneminde savunma sanayiine önemli bir katkı sunarak 1 Haziran 1970 tarihinde Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfını kurdu ve bu vakfın ilk yönetim kurulu başkanlığını üstlendi. 30 Ağustos 1973 tarihinde askeri üniformasına veda ederek emekliye ayrıldı.
12 Mart 1971 Muhtırası'nı imzalayan dört üst düzey komutandan biri olan Batur'un adı fırtınalı tartışmalara da karıştı. Muhtırayı izleyen dönemde, 1. Ordu Komutanı Faik Türün'ün talimatıyla Ziverbey Köşkü'nde MİT tarafından gerçekleştirilen sorgulamalarda, 9 Mart 1971 darbe girişimiyle ilişkilendirildi. Milleti Millî Demokratik Devrim yönüne sevk etmek isteyen cunta içerisinde Yavuz Bey kod adıyla faaliyet gösterdiği öne sürüldü.
Senatörlükten Cumhurbaşkanlığı Adaylığına
Emekliliğinin ardından 8 Haziran 1974'te Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından kontenjan senatörü olarak Meclis'e atanan Muhsin Batur, sivil siyasete güçlü bir geçiş yaptı. Senatörlük sürecinde Cumhuriyet Halk Partisi saflarına katıldı. 1980 yılına gelindiğinde ise partisi tarafından cumhurbaşkanlığına aday gösterildi. Seçimlerde en yüksek oyu almasına karşın, anayasal olarak seçilebilmek için gereken üst sayıya ulaşamaması üzerine seçim sonuçsız kaldı.
Meclisin yaşadığı bu tıkanıklığın ardından yönetime el koyan cunta, 12 Eylül Darbesi'ni gerçekleştirdi. Bu dönemde, darbeden kısa bir süre önce senatörlük süresi sona eren Batur, aktif siyaset sahnesinden tamamen çekildi. Tarihî anılarını Anılar ve Görüşler: Üç Dönemin Perde Arkası adıyla 1986 yılında yayımlayarak kamuoyuyla paylaştı.