Türk askeri ve siyasi tarihinin en fırtınalı dönemlerine damgasını vurmuş olan Mehmet Muhsin Batur, 5 Aralık 1920 tarihinde İstanbul'un tarihi semti Üsküdar'da dünyaya gözlerini açtı. Hem Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini üstlenmiş hem de ülkenin kritik siyasi süreçlerinde başrol oynamış bir askerdir. Cumhuriyet döneminin en tartışmalı askeri müdahalelerinden biri olan 27 Mayıs darbesinde Adnan Menderes'i tutuklayan subay olarak tarihe geçti. 12 Mart Muhtırası'nın altında imzası bulunan dört komutandan biri olarak siyaset sahnesini şekillendirdi. Daha sonra Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde senatörlük yaparak sivil siyasette de adından söz ettirdi. Bu sıra dışı ömür, 25 Eylül 1999'da yine doğduğu şehir olan İstanbul'da, 79 yaşında nihayete erdi.
Askerî Kariyeri ve Ordu İçindeki Yükselişi
Mehmet Muhsin Batur'un üniformayla tanışması 1940 yılında Kara Harp Okulu'ndan mezun olmasıyla başladı. Bu genç subay, uçma tutkusunun peşinden giderek 1942 yılında Hava Okulu'nu pilot olarak bitirmeyi başardı. İlk görev yeri, aynı yıl Merzifon'da konuşlu bulunan 4. Tayyare Alayı oldu. Burada pilotluk becerilerini geliştirdikten sonra, 1946 ile 1949 yılları arasında Hava Harp Okulu'nda eğitim gördü. 1949 senesinde kurmay pilot subay olarak bu kurumdan mezun oldu. Göstermiş olduğu üstün başarılarının ardından hem yurt içindeki çeşitli hava birlikleri ile karargâhlarında görev yaptı hem de İtalya'nın Napoli şehrindeki NATO Karargâhı bünyesinde kritik sorumluluklar üstlendi.
1960 yılına gelindiğinde, Türkiye'nin kaderini değiştiren 27 Mayıs askeri müdahalesinde aktif bir rol aldı. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes'i tutuklayıp Ankara'ya nakletme görevi doğrudan kendisine verilmişti. Bu tarihi olay askeri kariyerindeki yükselişini de hızlandırdı.
Batur'un askeri kariyerindeki terfi süreçleri şu kronolojiyle gerçekleşmiştir:
- 1961 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi etti ve 1. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı koltuğuna oturdu.
- Aynı görev yerinde çalışırken 1963 yılında Tümgeneral rütbesine layık görüldü ve burada tam beş yıl boyunca görev yaptı.
- 1966 yılında Korgeneral rütbesine yükselerek Genelkurmay Lojistik Başkanlığı ve Yüksek Askerî Şûra üyeliği vazifelerini yürüttü.
- 1969 yılında Orgeneral rütbesine yükseldi ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı makamına atandı.
Görev süresi boyunca modernleşme adımlarına önem veren tecrübeli komutan, 1 Haziran 1970 tarihinde Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı'nı hayata geçirdi. Aynı zamanda bu vakfın yönetim kurulu başkanlığını da üstlenerek önemli çalışmalar gerçekleştirdi.
Kritik Tarihî Dönemeçler ve Siyasi Hayatı
Deneyimli komutan, 30 Ağustos 1973 tarihinde emekliye ayrılarak orduya veda etti. Askeri kimliğini geride bırakan Muhsin Batur için yepyeni bir sivil yaşam başladı. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, 8 Haziran 1974'te onu kontenjan senatörü olarak görevlendirdi. Senatörlük vazifesini sürdürürken safını belirleyerek Cumhuriyet Halk Partisi saflarına katıldı.
Siyasi hayatı da tıpkı askeri geçmişi gibi son derece hareketli geçti. Kendisi, Türk siyasetini derinden sarsan 12 Mart 1971 Muhtırası'na imza atan dört üst düzey liderden biriydi. Bu tarihi müdahalenin ardından ordu içindeki güç mücadeleleri hız kesmedi. İstanbul'da 1. Ordu Komutanı Faik Türün'ün talimatıyla hareket eden Milli İstihbarat Teşkilatı, ünlü Ziverbey Köşkü'nde sorgulamalar gerçekleştirdi. Bahsi geçen sorgularda Batur'un, 9 Mart 1971 tarihindeki darbe teşebbüsüne karıştığı ve Millî Demokratik Devrim idealiyle hareket eden gizli yapılanmada Yavuz Bey kod adıyla tanınan bir isim olarak rol almıştı.
Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün görev süresinin 1980 yılında tamamlanmasıyla ülkede yeni bir cumhurbaşkanı arayışı başladı. Cumhuriyet Halk Partisi senatörü ve emekli orgeneral unvanlarıyla cumhurbaşkanlığı yarışına dahil olan Muhsin Batur, Adalet Partisi'nin güçlü adayı Faik Türün'e karşı zorlu bir mücadele yürüttü. Ancak yapılan seçimlerde, adaylardan hiçbiri seçilmek için yeterli oyu almayı başaramadı. Cumhurbaşkanının seçilememesini müteakip Kenan Evren önderliğindeki cunta, 12 Eylül Darbesi'yle yönetime el koydu.
Özel Yaşamı, Hatıraları ve Mirası
Muhsin Batur, özel yaşantısında 4 Şubat 1944 tarihinde Leman Meryem Batur ile hayatını birleştirdi. Mutlu bir birliktelik sürdüren çiftin bu evlilikten 1944 senesinde doğan Ayşe Emel Aral isminde bir kızları ile 1952 yılında dünyaya gelen Ahmet Enis Batur adında bir oğulları oldu. Hayatı boyunca pek çok kritik tarihi olaya tanıklık eden emekli asker, yaşadıklarını ve askeri/siyasi görüşlerini kaleme almaktan geri durmadı. Bu doğrultuda 1986 yılında, Anılar ve Görüşler "Üç Dönemin Perde Arkası" başlıklı hatıra kitabını okurlarıyla buluşturdu. Batur, Türk siyasi ve askeri tarihinde derin izler bıraktıktan sonra 25 Eylül 1999 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu. Hayata veda ettiğinde 79 yaşındaydı. Ardında Türk havacılık ve siyaset tarihini derinden etkileyen zengin bir miras bıraktı.