Muhittin Birgen, 1885 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, ülkenin hem Osmanlı hem de Cumhuriyet dönemlerindeki siyasi, toplumsal ve iktisadi dönüşümüne yakından tanıklık etmiş önemli bir devlet adamı, gazeteci ve aydındır. Yükseköğrenimini Darülfünun Edebiyat Şubesi'nde tamamlayan Birgen, aldığı entelektüel eğitim sayesinde çok yönlü bir kariyer inşa etmiştir. İlk görev yıllarında Hicaz Demir Yolu Nezâreti bünyesinde memurluk yaparak yönetsel tecrübe kazanmıştır. Yazarlık ve gazetecilik onun ana tutkusuydu.
İstanbul'dan Azerbaycan'a Uzanan Eğitim ve Gazetecilik Yılları
Basın hayatına adım atmasıyla birlikte, dönemin en etkili yayın organlarından olan Tanin Gazetesi'nde Yazı İşleri Müdürlüğü ve başyazarlık görevlerini üstlenmiştir. Milli Mücadele yıllarında ve sonrasında Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde başyazarlık yaparak dönemin fikir hayatını şekillendiren isimler arasında yer almıştır. Büyük bir sorumlulukla yürüttüğü Matbuat Umûm Müdürlüğü makamında devletin basın politikalarına yön vermiştir. Gazeteciliğinin yanı sıra eğitim alanında da önemli izler bırakmıştır. Bu doğrultuda Azerbaycan Maârif Müşavirliği göreviyle de eğitim sisteminin gelişimine rehberlik etmiştir. Birgen'in öğretmenlik ve akademik kariyeri boyunca görev yaptığı başlıca kurumlar şunlardır:
- Felsefe ve edebiyat öğretmenlişi yaptığı Ücküdar İdadi ve Sultânîleri,
- Hocalık vazifesini yerine getirdiği Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü ve Üniversitesi,
- Tarih öğretmenlişi görevini icra ettiği Galatasaray Lisesi.
Kooperatifçilik Faaliyetleri ve İktisadi Açılımları
İktisadi vizyonuyla da adından söz ettirmiştir. Ülkenin kalkınmasının yerel üreticinin desteklenmesinden geçtiğine inanmıştır. Bu doğrultuda İzmir Müstahsilleri Kooperatifi Müdürlüğü görevini üstlenerek üreticilerin örgütlenmesinde öncülük yapmıştır. Ege bölgesinin en önemli geçim kaynaklarından olan İncir ve Üzüm Kooperatifleri'nin hem kuruculuğunu yapmış hem de yöneticiliğini üstlenmiştir. Tarımsal üretimdeki başarılarını finans sektörüne de yansıtmıştır. Bu kapsamda Millî Aydın Bankası İdare Meclisi Reisliği koltuğuna oturarak finansal yönetimde kilit bir rol oynamıştır. Ayrıca toplumsal kalkınma amacıyla Mahallî İtibar Kooperatif Bankaları Teşkîlâtı'nın da kurucuları arasında yer almıştır. İktisadi düşüncelerini basın yoluyla da yaymak amacıyla Türk Kooperatifçisi Dergisi'nin sahipliğini yapmıştır.
Siyaset Sahnesi ve Meclis Üyelikleri
Toplumsal çalışmalarının doğal bir sonucu olarak siyaset sahnesinde de aktif görevler almıştır. İlk parlamenterlik deneyimini Osmanlı döneminde yaşamıştır. Bu dönemde, Osmanlı Meclis-i Mebûsan III. Dönem Çorum Mebusu olarak seçilmiş ve meclis çalışmalarına katılmıştır. Cumhuriyet'in kurulmasının ardından da aktif siyasi hayatını sürdüren Birgen, TBMM VI. Dönem Mardin Milletvekili seçilerek meclis çatısı altında milli egemenlik adına önemli çalışmalar yürütmüştür. Ancak bu dönemde milletvekilliği, 13 Haziran 1941 tarihinde alınan bir kararla düşürülmüştür. Siyasetin ardından yazı hayatına dönen Birgen, Son Posta Gazetesi'nde başyazarlık yaparak düşüncelerini yazmaya devam etmiştir. Hayatı boyunca çok sayıda makale ve eser kaleme alan entelektüel yazar, evli ve bir çocuk babasıydı. Tarihler 1959 yılını gösterdiğinde ise hayata gözlerini yummuştur.