Muammer Develi, 1896 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemine tanıklık ederek hem eğitim hem de siyaset alanında iz bırakmış önemli bir Türk kadın siyasetçidir. Genç cumhuriyetin kalkınma mücadelesinde aktif rol oynayan Develi, hem bir diş hekimi adayı hem de fen bilimleri alanında yetkin bir öğretmen olarak Anadolu'nun dört bir yanında genç nesilleri yetiştirmiştir. 27 Mayıs 1959 tarihinde hayata gözlerini yuman bu kıymetli isim, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında Tokat milletvekili sıfatıyla halkı temsil ederek Türk kadınının siyasi arenadaki gücünü kanıtlamıştır.
Seçkin Bir Eğitim Hayatı ve Öğretmenlik Yılları
Cumhuriyetin ilk kuşağına mensup olan Muammer Develi, eğitimine o dönemin en prestijli kurumlarından biri olan İstanbul Darülfünunu bünyesinde başlamıştır. Darülfünun Fen Şubesi'nden başarıyla mezun olan Develi, bununla da yetinmeyerek Yüksek Dişçilik Okulu'nu bitirmiş ve çağının ötesinde bir entelektüel birikime sahip olmuştur. Bilimsel birikimini genç nesillere aktarmayı bir vatan borcu olarak gören aydın cumhuriyet kadını, meslek hayatına eğitimci olarak adım atmıştır.
İlk durağı Fatih Numune Mektebi oldu. Burada beden eğitimi öğretmenliği yaparak öğrencilerine spor bilincini aşıladı. Daha sonra Kandilli Kız Lisesi'ne geçti. Burada tabiat bilimleri dersleri verdi. Genç kızların bilim dünyasıyla tanışmasını sağladı. Selçuk Hatun Kız Sanayi Mektebi'nde teknoloji öğretmeni olarak pratik becerileri geliştirdi. Ayrıca Üksüdar Kız Sanayi Mektebi bünyesinde fen bilgisi ve tabiat bilimleri dersleri verdi. Sonrasında ise Anadolu yollarına düştü. Tokat Orta Mektebi'nde tabiat bilgisi öğretmenliği yaparak oradaki çocukların eğitimine ışık tuttu.
Muammer Develi'nin Cumhuriyetin ilk yıllarında görev yaptığı eğitim kurumları ve üstlendiği sorumluluklar şu şekilde sıralanabilir:
- Fatih Numune Mektebi - Beden Eğitimi Öğretmenliği
- Kandilli Kız Lisesi - Tabiat Bilimleri Öğretmenliği
- Selçuk Hatun Kız Sanayi Mektebi - Teknoloji Öğretmenliği
- Üksüdar Kız Sanayi Mektebi - Fen Bilgisi ve Tabiat Bilimleri Öğretmenliği
- Tokat Orta Mektebi - Tabiat Bilgisi Öğretmenliği
Toplumsal Hizmetler ve Tokat Milletvekilliği
Öğretmenlik yaptığı dönemde görev aldığı bölgelerdeki toplumsal sorunlara da duyarsız kalmayan Muammer Develi, sosyal sorumluluk projelerinde öncü roller üstlenmiştir. Özellikle Tokat'ta bulunduğu yıllarında, havacılık bilincinin yaygınlaşması ve savunma sanayisine katkı sunulması amacıyla çalışan Türk Hava Kurumu bünyesinde aktif görev almıştır. Kurumun Tokat Türk Hava Kurumu Kadınlar Kolu Başkanlığı görevini yürüten Develi, kadınların sivil toplum faaliyetlerinde ve ulusal dayanışma hareketlerinde ön planda yer almasına liderlik etmiştir.
Eğitimde ve sivil toplumdaki bu üstün başarıları, onu siyaset sahnesine taşımıştır. Ülkenin geleceğinin inşasında meclis sıralarında da söz sahibi olması gerektiğine inanılan değerli siyasetçi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin VI. Dönem ve VII. Dönem çalışmalarında yer almıştır. Tokat Milletvekili olarak parlamentoda görev yapan Develi, bu iki dönem boyunca parlamentoda hem Tokat halkının sorunlarını dile getirmiş hem de ulusal yasama süreçlerine değerli katkılar sunmuştur. O yıllarda mecliste kadın temsilinin artması yönünde adeta bir sembol haline gelen Develi, cumhuriyet devrimlerinin topluma yayılmasında kararlılıkla çalışmıştır.
Özel Yaşamı ve Cumhuriyet Kadınının Mirası
Hem mesleki kariyerinde hem de siyasi hayatında büyük sorumluluklar üstlenen Muammer Develi, özel hayatında da güçlü bir figürdür. Hayatı boyunca evlenmeyen Develi, bekâr bir kadın olarak toplumda varlığını tek başına inşa etmiştir. Aynı zamanda bir çocuk annesidir. Annelik sorumluluğu ile yoğun çalışma temposunu başarıyla bir arada yürütmüştür. Tek başına çocuk büyütürken aynı anda hem milletvekilliği hem de öğretmenlik gibi ulvi görevleri yerine getirmesi, onun azminin ve kararlılığının en büyük göstergesidir.
27 Mayıs 1959 tarihinde aramızdan ayrılan Muammer Develi, geride onurlu bir geçmiş ve gelecek nesillere ilham verecek bir yaşam öyküsü bırakmıştır. Türkiye'nin modernleşme süreçinde hem okullarda öğrencilerine fen dersleri anlatan hem de meclis kürsüsünden halkın sesini duyuran bu öncü kadın, Türk siyaset ve eğitim tarihinin altın sayfalarında saygıyla anılmaktadır.