Cumhuriyet döneminin önemli edebi şahsiyetlerinden biri olan Mehmet Salihoğlu, 25 Aralık 1922 tarihinde Rize ilinin Çayeli ilçesinde dünyaya geldi. Bürokrasi ve sanat hayatı iç içeydi. Çayeli'nin Limanköy mahallesinde tüccar Mehmet Salihoğlu ile Saniye Hanım'ın evladı olarak başlayan bu yaşam serüveni, zamanla Ankara'da bürokrasinin ve edebiyat mahfillerinin merkezine uzandı. Yazar, şiirlerinde aşkı ve doğayı işlerken, düz yazılarında toplumsal yaralara parmak basarak toplumu aydınlatmayı amaç edindi. 27 Temmuz 2010 tarihindeki vefatına kadar çok yönlü kişiliğiyle edebiyat dünyamızda derin izler bırakan Salihoğlu, geride zengin bir edebi miras bıraktı.
Eğitim Hayatı ve Bürokrasi Yılları
Çayeli İlkokulu'nda ilk eğitimini alan genç Mehmet, öğrenim hayatına devam etmek amacıyla çocuk yaşta İstanbul'un yolunu tuttu. Payitahtta sırasıyla Eyüp Ortaokulu ve İstanbul Erkek Lisesi gibi köklü eğitim kurumlarında ortaöğrenimini başarıyla tamamladı. Zorlu dönem koşulları altında fen ve teknik bilimlere ilgi duyan Salihoğlu, 1947 senesinde İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezuniyetini gerçekleştirerek diplomasını aldı ve inşaat mühendisi unvanını kazanmış oldu. Mühendislik alanındaki bu başarısını idari ve yönetimsel yetkinliklerle birleştirmek amacıyla 1962 yılında Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nü tamamladı. Enstitüde edindiği idari birikim kamudaki yükselişine katkı sağlarken, profesyonel meslek hayatına ilk adımını ise Devlet Demiryolları bünyesinde inşaat mühendisi olarak çalışarak attı. Daha sonra ise Karayolları Genel Müdürlüğü çatısı altında ülkenin ulaşım ve imar altyapısının geliştirilmesinde aktif roller oynadı.
Mühendislik ve kamu yönetimi alanlarındaki derin uzmanlığı, onu İmar ve İskan Bakanlığı bünyesinde kritik kademelere ulaştırdı. Bakanlık çatısı altındaki sorumluluğu büyüktü. Bakanlık çatısı altında uzun yıllar boyunca genel müdür yardımcısı, genel müdür ve tetkik kurulu üyesi sıfatıyla önemli kararlara imza attı. Devlet mekanizmasının işleyişine olan hakimiyeti ve disiplini sayesinde 1971 yılında müsteşarlık makamına terfi ettirildi. İki yıl boyunca sürdürdüğü bu yoğun ve yıpratıcı görevin ardından, 1973 yılında danışman unvanıyla hizmet vermeye devam etti. Devlet kurumlarındaki uzun ve başarılı memuriyet hayatını 1982 yılında emekliye ayrılarak nihayete erdirdi.
Edebi Çizgisi ve Öz Türkçe Mücadelesi
Teknik alandaki mesleki kariyeriyle eş zamanlı olarak yürüyen edebiyat hayatı, onun duygu ve düşünce dünyasını şekillendiren en temel unsurdu. Salihoğlu'nun yazı hayatına ilk adımını atması, 1941 yılında İstanbul dergisinde yayımlanan ilk şiiriyle gerçekleşti. Bu ilk yayın başarısının ardından edebiyat dünyasındaki üretkenliğini artırarak sürdüren yazarın kalemi hiç durmadı. Şiirlerinde aşka geniş yer verdi. Aşkın yanı sıra doğa sevgisi, dostluk bağları, yurt sevgisi ve insan sevgisi gibi evrensel temaları büyük bir hassasiyetle işledi. Edebi düz yazılarında ise daha çok toplumsal sorunlara odaklanarak toplumun aksayan yönlerini ele aldı. Kariyeri boyunca durmaksızın üreten sanatçı; kaleme döktüğü özgün şiirleri, eleştirel değerlendirmeleri ve ufuk açıcı deneme yazılarını dönemin en prestijli gazete ile mecmualarında yayımlatarak geniş bir okur kitlesine ulaştırmayı başardı.
Yazarın yazılarının yayımlandığı gazete ve dergiler şunlardır:
- Türk Dili
- Yeditepe
- Varlık
- Dost
- Salkım
- Ilgaz
- Yeni Ufuklar
- Akşam
- Milliyet
- Güney
- Yeni Ortam
Yazar, Alfred de Musset ve Baudelaire'in bazı yapıtlarını dilimize kazandırarak çeviri alanında da yetkinliğini kanıtladı. Yabancı yazarların eserlerini Türkçeleştirirken sergilediği titizlik, onun dilde sadeleşmeyi ve Öz Türkçe hareketini savunmasındaki kararlılığını pekiştirdi. Bu doğrultudaki çalışmalarını Türk Dil Kurumu bünyesinde idari görevler üstlenerek daha kurumsal bir boyuta taşıdı. TDK bünyesindeki çalışmaları verimli geçti. Bu prestijli kurum çatısı altında uzun yıllar boyunca idari ve yönetimsel görevler üstlendi. Aynı zamanda TDK'nin resmi yayın organı olan Türk Dili dergisinin yazı kadrosunda uzun yıllar boyunca çalışarak dil bilincinin yaygınlaşmasına hizmet etti.
Ödülleri ve Vefatı
Mehmet Salihoğlu'nun Türk dili ve edebiyatına yaptığı katkılar, döneminde çeşitli ödüllerle taçlandırıldı. Dil sevdası onun pusulası oldu. Yazar, 1955 yılında Türk Dil Kurumu tarafından düzenlenen ÖzTürkçe Deneme Yarışması'nda birincilik ödülünü elde etti. Edebi alandaki bu başarısını 1970-1971 yıllarında düzenlenen TRT Bilim Kültür ve Sanat Ödülleri kapsamındaki Deneme Başarı Ödülü ile sürdürdü. Yaşamının son yıllarını geçirdiği Ankara'da, 27 Temmuz 2010 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Edebiyatçının cenazesi Ankara'daki Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.