Cumhuriyet döneminin çok yönlü aydınlarından biri olan Mehmet Faruk Gürtunca, 1904 yılında Edirne sınırlarında dünyaya gelmiştir. Eğitimci kimliğinin yanı sıra gazeteci ve siyasetçi kimliğiyle de tanınan Gürtunca, 5 Ağustos 1982 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Edirne Öğretmen Okulu bünyesinde aldığı nitelikli eğitimle çalışma hayatına ilk adımını atan bu değerli şahsiyet, ömrü boyunca ülkenin kültürel, eğitsel ve sosyal kalkınmasına çok yönlü katkılar sunmuştur. O, hem yetiştirdiği öğrencilerle hem de kurduğu matbaa ve yayımladığı gazetelerle topluma yön vermeyi amaç edinmiştir.
Kara Tahtadan Kürsülere: Eğitim Aşkı
Eğitimcinin mesleki serüveninde öğretmenlik yılları büyük önem taşır. Mezuniyetinin ardından yurdun dört bir yanındaki genç dimağlara ulaşmak adına büyük bir özveriyle çalışmıştır. Bu doğrultuda Çağlayan, İmrahor, Halıcıoğlu, Ortaköy, Gazipaşa, Balmumcu ve İnönü Öksüz Yurtları bünyesinde öğretmenlik görevini başarıyla yürütmüştür. Öksüz çocukların barındığı bu eğitim yuvalarında gösterdiği çabalar, onun toplumsal duyarlılığının en somut göstergesi olmuştur. Ayrıca tarihi Galatasaray Lisesi kadrosunda da görev almıştır. Burada mektebin İlk ve İhzari yani hazırlık kısımlarında Türkçe öğretmenliği yaparak genç nesillere dil bilinci aşılamıştır. Eğitime adanan bu yıllar, onun ilerleyen dönemlerdeki entelektüel birikiminin ve güçlü kaleminin de en sağlam temelini oluşturmuştur.
Basın Dünyasında Bir Öncü: Gazetecilik ve Yayıncılık
Yazı hayatı, onun için vazgeçilmez bir tutkuydu. İstanbul ve Selanik gibi dönemin basın merkezlerinde etkin bir rol üstlenerek sesini geniş kitlelere duyurmayı başarmıştır. İstanbul'da yayımlanan Nefir dergisinin yanı sıra İçtihat, Servet-i Fünûn, Hayat ve Süs gibi dönemin en saygın edebiyat ve fikir mecmualarında yazarlık yapmıştır. Bu dergilerde kaleme aldığı yazılarla edebiyat dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiştir. Onun basın alanındaki asıl büyük atılımları ise gazete sahipliği ve başyazarlık görevleriyle gerçekleşmiştir. Farklı şehirlerde etkili yayın organları kurmuştur. Gürtunca'nın sahipliğini üstlendiği ve başmuharrir olarak yön verdiği başlıca süreli yayınlar şunlardır:
- Selanik'te yayımlanan Selamet gazetesi,
- Her Gün Ekspres ve Her Gün gazeteleri,
- Doğup büyüdüğü şehre vefa borcu niteliğindeki Edirne gazetesi,
- Fikir dünyasını yansıtan Siyasi Yıldırım Postası,
- Dönemin siyasi ikliminde yer edinen Demokrat Politika,
- Geniş kitlelere ulaşan Yeni Halk gazetesi.
Basın yayın dünyasındaki etkinliğini matbaacılık ve dergi yayıncılığıyla da taçlandırmıştır. Ülkü Matbaası'nın kuruculuğunu üstlenerek basım işlerinde aktif rol oynayan yazar, aynı zamanda Kadın Aile Mecmuası'nın da sahipliğini yürütmüştür. Bu başarılar ona Türk Basın Birliği başkanlığını getirmiştir. Eğitime ve toplumsal gelişime olan inancını ise Türk Eğitim Derneği İslam Şubesi Başkanlığı görevini üstlenerek bir kez daha kanıtlamıştır. Tüm bu çalışmalarının yanında şairlik yönüyle de öne çıkan yazarın edebi kişiliği, araştırmacı İbrahim Arslan'ın 2019 yılında yayımlanan 'Mehmet Faruk Gürtunca'nın (1904-1982) Şiir Kitapları Üzerine Bir İnceleme' başlıklı akademik çalışmasına da konu olmuştur.
Siyaset Sahnesi ve Son Yılları
Mehmet Faruk Gürtunca, entelektüel birikimini ve toplumsal mücadelesini ülke yönetimine taşımak amacıyla siyasete atılmıştır. Milletin sesi olma hedefini parlamentoya taşıyan Gürtunca, TBMM bünyesinde önemli sorumluluklar almıştır. Bu doğrultuda Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde gerçekleştirilen XI. Dönem yasama faaliyetlerinde İstanbul Milletvekili olarak görev alarak kentin ve ülkenin sorunlarını meclis kürsüsünden dile getirmiştir. Milletvekilliği süresince hem eğitim hem de basın alanındaki engin tecrübelerini yasal düzenlemelere aktarmaya çalışmıştır. Yoğun çalışma hayatının ardında huzurlu bir aile vardı. Evli olan ve üç çocuk babası kimliğiyle de bilinen Gürtunca, ailesine büyük değer vermiştir. Türk kültürüne, eğitimine ve basınına sayısız eser ve hizmet kazandıran bu çok yönlü şahsiyet, 78 yıllık ömrünün ardından geride unutulmaz bir miras bırakmıştır.