Mahir Said Pekmen, İkinci Meşrutiyet döneminin en çalkantılı yıllarında, İttihat ve Terakki iktidarına karşı yürüttüğü muhalif duruşuyla öne çıkan önemli bir Osmanlı mebusu ve siyaset insanıdır. II. Abdülhamid saltanatı sırasında Trablus'a sürgün edilen Pekmen, yaşadığı dönemin siyasi dengelerini derinden etkileyen adımlar atmıştır. Bu sürgün onun mücadelesini durdurmadı.
Siyasi Kariyeri ve Meclis Yılları
Osmanlı siyasetinde dönüm noktası olan 1908 seçimlerinde Mahir Said Bey, Meclis-i Mebûsan üyesi olarak Ankara milletvekili seçildi. Bu tarihi seçimlerde parlamento üstünlüğünü neredeyse tamamen elde eden İttihat ve Terakki Cemiyeti karşısında büyük bir direniş gösterdi. Mebus seçilenlerin çoğunluğunun iktidar fırkasına mensup ya da yakın olduğu bu parlamentoya, farklı bir siyasi oluşumdan katılabilen tek isim kendisiydi. Yalnızca Ahrar Fırkası temsilcisi sıfatıyla meclis sıralarındaki yerini alarak adından söz ettirdi. Bu temsil mecliste yankı buldu.
Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın Kuruluşu
Muhalefet cephesini daha da güçlendirmek isteyen Mahir Said Bey, siyasi faaliyetlerini örgütlü bir yapıya dönüştürdü. Bu doğrultuda 21 Kasım 1911 tarihinde dönemin etkili isimleriyle bir araya geldi. Kemal Midhat, Hüseyin Sîret ve Rıza Nur ile ittifak kurarak yeni bir muhalif partinin adımlarını attılar. Parti kuruluşu büyük yankı uyandırdı. Kemal Midhat, Hüseyin Sîret ve Rıza Nur ile birlikte hazırladıkları kuruluş beyannamesini ve parti programını 21 Kasım 1911 tarihinde İstanbul Valisi Emin Bey'e teslim ederek resmi olarak Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın kuruluşunu tamamladılar. Böylece Osmanlı siyaset sahnesinde en büyük muhalefet hareketlerinden biri resmen hayata geçmiş oldu.
Sürgün Yılları ve Aile Yaşamı
Siyasi görüşleri nedeniyle baskılara maruz kalan Mahir Said Bey, II. Abdülhamid iktidarı döneminde Osmanlı topraklarının sınırındaki Trablus bölgesine sürülmüştür. Zorlu sürgün döneminin ardından ailesiyle bağını hiç koparmamıştır. Kendisinin kızı Nihal Hanım, Türk edebiyatının usta kalemlerinden Refik Halit Karay ile evlenmiştir. Karay, bu evlilik vasıtasıyla Pekmen ailesine damat olmuş ve bu birliktelik yazarın ikinci evliliği olarak kayda geçmiştir.
Siyasi Yaşamının Önemli Kilometre Taşları
- II. Abdülhamid döneminde gerçekleşen Trablus sürgünü
- 1908 yılındaki seçimlerde Ahrar Fırkası bünyesinde Meclis-i Mebûsan Ankara mebusluşu
- 1911 yılında muhalif öncülerle beraber Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın kurulması