Türkiye'nin en çok tartışılan dönemlerine tanıklık eden, istihbarat dünyasının efsanevi ismi Prof. Dr. Mahir Kaynak, 1934 yılında Gaziantep'te hayata gözlerini açtı. İktisatçı, yazar ve üst düzey istihbarat analizcisi olarak Türk siyasi tarihine damgasını vuran Kaynak, 14 Şubat 2015 tarihinde 81 yaşındayken askeri hastanede vefat etti. Özellikle 1971 yılındaki 9 Mart darbe girişimini deşifre etmesiyle bilinen ünlü analist, yıllarca Milli İstihbarat Teşkilatı bünyesinde yönetici pozisyonlarında görev yapmıştır.
Askeri Geçmişten Akademik Zirveye Uzanan Yolculuk
İlk ve ortaöğrenimini doğduğu şehir olan Gaziantep'te tamamlayan Mahir Kaynak, askeri disiplinle genç yaşta tanıştı. 1948 yılında Kuleli Askeri Lisesi'ne adım atarak geleceğini şekillendirmeye başladı. Buradaki başarılı eğitiminin ardından 1953 senesinde Harp Okulu'nu istihkam subayı unvanıyla bitirdi. Ancak ordu içindeki kariyeri uzun sürmedi ve 1957 yılında askerlik mesleğinden ayrılma kararı aldı.
Sivil hayata geçiş yaptıktan sonra rotasını akademiye çeviren Kaynak, 1961'de İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu oldu. Akademik kariyer basamaklarını hızla tırmanarak aynı kürsüde asistanlığa başladı. Başarılı çalışmaları sonucunda 1965 yılında doktora derecesini aldı, 1971 senesinde ise doçentlik unvanına hak kazandı. Bilime ve iktisada duyduğu bu ilgi, onu ilerleyen yıllarda 1989'da iktisat profesörlüğüne taşıyacaktı. Uzun süren akademik mesaisini ise 1993 yılında Gazi Üniversitesi bünyesinden emekli olarak sonlandırdı.
9 Mart Darbesi ve MİT İçindeki Gizli Yıllar
Mahir Kaynak'ın yaşamındaki en büyük kırılma noktası, doçentlik yıllarında Milli İstihbarat Teşkilatı bünyesine dahil olmasıyla gerçekleşti. Teşkilat içindeki aktif görevleri sırasında 1966 yılında Türk Devrim Ocakları bünyesinde başkan yardımcılığı görevini üstlendi. Bu süreçte dönemin kritik figürlerinden Cemal Madanoğlu ile yolları kesişti. 1968 yılında Doğu Anadolu bölgesinde kritik görevler üstlenen Kaynak, Ankara'dan Diyarbakır'a geçerek MİT bölge binasındaki Türkiye Kürdistanı Demokrat Partisi yöneticilerinin sorgularını bizzat yönetti.
1971 senesine gelindiğinde ise adını tüm Türkiye'ye duyuracak olan tarihi hamlesini yaptı. Ordu içindeki sol eğilimli askerlerin planladığı 9 Mart darbe girişimini ortaya çıkardı. Bu deşifrenin ardından planlanan darbe önlendi ve 16 Mart 1971 tarihinde cuntacı olduğu tespit edilen 13 subay ordudan tasfiye edildi. Madanoğlu Cuntası üyelerinin peş peşe gözaltına alınmasıyla birlikte, Mahir Kaynak'ın da aslında uzun süredir teşkilat için çalışan gizli bir MİT ajanı olduğu kamuoyu tarafından öğrenildi. Bu gelişmenin ardından da MİT bünyesindeki faaliyetlerine devam eden Kaynak, daire başkanlığı makamına kadar tırmandı. Teşkilattaki resmi hizmet süresini 1980 yılında emekliliğe ayrılarak noktaladı.
Özel hayatında da düzenli bir yaşamı tercih eden Mahir Kaynak, üniversite yıllarında tanıştığı Şükran Hanım ile mezuniyetinin hemen ardından dünya evine girdi. Mutlu evliliklerinden iki kız ve bir erkek olmak üzere toplam üç çocukları dünyaya geldi. Çocuklarından biri de kamuoyunun yakından tanıdığı akademisyen Deniz Ülke Arıboğan'dır. Hayatının son dönemlerinde sağlık sorunlarıyla mücadele eden ünlü yazar, 2014 yılında geçirdiği kısmi felç nedeniyle evinde tedavi görüyordu. 14 Şubat 2015 sabahında aniden rahatsızlanarak sevk edildiği askeri hastanede hayata gözlerini yumdu.
Türk Siyasi Hayatına Işık Tutan Kitapları
Gerek akademik bilgisi gerekse de istihbarat geçmişiyle analizler üreten Mahir Kaynak, geride birçok değerli eser bıraktı. Ülke gündemine ve küresel siyasete yön veren başlıca kitapları şunlardır:
- Uluslararası Eksende Terör ve Türkiye / Terör Nasıl Bitirilir?
- Erdoğan Operasyonu
- Amerika 11 Eylül Afganistan Irak
- Başımıza Çuval Geçirenler
- Yeni Ortadoğu Haritası (Emin Gürses ile birlikte)
- Büyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye Üzerine Stratejik Analizler
- Dünyayı Kimler Yönetiyor (Ömer Lütfi Mete ile birlikte)
- İstihbarat ve Terör Oyunları
- Maskeli Balo / Türkiye, ABD ve Diğerleri
- Para İmparatorluğu / Kontrol Kimin Elinde?
- Sil Baştan
- Sonuçlardan Sebepler
- Üç... İki... Bir (Ters Labirentlerde Final)
- Yel Üfürdü Su Götürdü (Otobiyografik Hatıralar)
- Derin Devlet (Ömer Lütfi Mete ile birlikte)
- Yeni Dünya Düzeni Mit ve Türkiye