Türk çağdaş sanatının en üretken ve özgün isimlerinden biri olan ressam, fotoğrafçı ve koleksiyoner Kezban Arca Batıbeki, 1956 yılında İstanbul’da dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı, 1980’lerde adım attığı profesyonel sanat yolculuğunda tuval resminden foto-kolaja, yerleştirmeden kısa filme kadar geniş bir yelpazede ürettiğı eserleriyle, toplumsal cinsiyet rolleri ve popüler kültürün kodlarını estetik bir dille yeniden sorgulamaktadır.
Sanatsal Gelişimi ve Grafik Tasarımdan Tuvale Uzanan Yolculuk
Sanatçı bir ailenin çocuğu olan Batıbeki, yükseköğrenimini 1980 yılında İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu Grafik Bölümü'nde tamamladı. Mezuniyetinin hemen ardından sektöre kitap kapakları tasarımı, popüler dergiler için sanatsal illüstrasyonlar ve çeşitli tanıtım afişleri üreterek hızlı bir giriş yaptı. Yaşamındaki en önemli dönüm noktalarından biri olan 1983 yılında, İtalya'nın Milano kentinde Koray Arca ile dünya evine girdi. Evlilik bağının kurulmasının ardından yaşamını bir süre İngiltere sınırları içinde sürdüren sanatçı, yurt dışındaki bu dönemde tamamen resim çalışmalarına odaklanma kararı aldı. İngiltere'de gerçekleştirdiği bu derinleşme meyvelerini verdi ve sanatçı 1984'te Türk çağdaş sanatının öncü isimleri arasına girdi. İngiltere'deki çalışmalarının ardından yurda dönerek sanat pratiğini hızlandıran ressam, ilk kişisel sergisini ise 1988 senesinde İstanbul’da sanatseverlerin beğenisine açtı.
Pop Art, Kitsch ve Kadın Figürlerinin Görsel Dili
Kezban Arca Batıbeki’nin sanatsal dili, alışılmış kalıpların dışına çıkan malzeme çeşitliliği ve zengin görsel anlatımıyla ön plana çıkar. Sanatçı tuval üzerine akrilik tekniğiyle çalışır. Eserlerinde aşk, cinsellik, sansür ve erotizm gibi evrensel temaları resmeder. Fotoğraf ve resimlerinde kadın figürlerine ağırlık veren sanatçı, popüler kültürün sunduğu imgeleri dönüştürme konusunda yetkindir. Bu doğrultuda şu malzemeler ve kültürel ögeler onun sanat pratiğinde belirleyici bir yer tutmaktadır:
- Eski fotoroman sayfaları ve magazin dergilerinden derlenen görsel kesitler
- Geçmişin izlerini taşıyan nostaljik aile fotoğrafları
- Parıltılı giysiler ile göz alıcı, parlak nitelikteki çeşitli nesneler
Batıbeki, tüm bu materyalleri alt kültür, kitsch estetiği ve pop sanatı kavramsal çerçeveleri dahilinde harmanlayarak izleyicisine çok katmanlı sosyolojik anlatılar sunar. Yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen sayısız karma sergiye katılarak küresel düzeyde de adından söz ettiren sanatçı, sanatta sınırları aşan özgün bir çizgiye sahiptir.
Sinema Kökenleri, Kişisel Bellek ve Koleksiyonerlik
Sanatçının sinemayla olan güçlü bağı, çocukluğuna ve aile kökenlerine kadar uzanır. Ünlü Türk film yönetmeni Atıf Yılmaz’ın kızı ve sinema oyuncusu Nurhan Nur’un evladı olan Batıbeki, bu sinematografik mirası eserlerinde sıkça yaşatır. İsveç devlet televizyonu için çocuklara yönelik bir film hazırlayan çok yönlü sanatçı, aynı zamanda uzun metrajlı sinema filmlerinde sanat yönetmenliği görevini üstlenmiş ve sanat üzerine yazılar kaleme almıştır. Bu sinematik birikim, 2014 yılında İstanbul’da açtığı "Manzarasız Bir Oda" başlıklı sergisinde babasının kült yapıtından esinlenerek çektiği 9.5 dakikalık "Ahh Belinda!..." isimli kısa filmle somutlaşmıştır. 2021 yılında ise annesinin sinema fotoğraflarından yola çıkarak hazırladığı "Senin Annen bir Melekti Yavrum" adlı kişisel sergisini açtı. Burada, annesiyle paylaştığı çocukluğunun izlerini sundu. Günümüzde de üretkenliğini sürdüren Kezban Arca Batıbeki, sanatsal çalışmalarının yanı sıra eşi Koray Arca ile birlikte nitelikli bir güncel sanat eserleri koleksiyonu oluşturmaya devam etmektedir.