Türk askeri ve siyasi tarihinin en hareketli dönemlerine bizzat tanıklık etmiş olan, demokratik duruşuyla tanınan Kâmil Karavelioğlu, 1927 yılında dünyaya gelen ve 5 Eylül 2012 tarihinde vefat eden, Türkiye'nin yakın tarihini şekillendiren önemli bir asker ve siyasetçidir. Kendisi, genç yaşta başladığı şerefli üniforma hayatını başarılarla doldururken, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesiyle birlikte ülkenin yönetim kademesinde de aktif roller üstlenmiştir.
Askeri Eğitim ve Kıta Yılları
İlköğrenimini başarıyla tamamladıktan sonra askeri hayata ilk adımını Konya Askeri Ortaokulu'nda attı. Buradaki eğitiminin ardından Kuleli Askeri Lisesi'ne devam eden genç Karavelioğlu, liseyi bitirir bitirmez şanlı Harp Okulu'na kaydoldu. Zorlu geçen eğitim yıllarını geride bırakarak 1949 yılında parlak bir subay olarak mezun oldu. Mezuniyetinin hemen ardından uçaksavar sınıfına ayrıldı. Başarılı siciliyle dikkat çeken Karavelioğlu, Tuzla Uçaksavar Okulu'nda hem eğitim aldı hem de aynı zamanda öğretmen olarak görev yaptı.
Askerlik mesleğinde tecrübe kazanmak amacıyla üç yıllık kıta görevine çıktı. Bu kapsamda, ülkenin doğu sınırında yer alan Erzurum'da zorunlu şark hizmetini başarıyla tamamladı. Mesleki kariyerinde sürekli yükselmeyi hedefleyen ve askeri yeteneğini her alanda kanıtlamak isteyen Karavelioğlu, Erzurum'daki şark görevinin ardından açılan Harp Akademisi sınavlarını yüksek başarıyla kazanarak İstanbul'a geri döndü. Bilgi birikimini artırmak üzere İngiltere'de bulunan Leaster Radar Fabrikası'nda radar teknolojileri üzerine özel bir kurs aldı. Türkiye'ye döndükten sonra edindiği bu teknik bilgileri paylaşmak için Uçaksavar Okulu bünyesinde radar öğretmenliği yapmaya başladı. Ayrıca subaylar için özel olarak Beyoğlu Alman Lisesi'nde düzenlenen dokuz aylık Almanca eğitimine de katılarak dil becerilerini geliştirdi.
27 Mayıs İhtilali ve Siyasi Hayatı
Harp Akademisi'nde birinci sınıfın ortalarına geldiğinde, hayatının seyrini tamamen değiştirecek bir davetle karşılaştı. Sınıf arkadaşı Numan Esin ve sıra arkadaşı Muzaffer Özdağ, genç subaya planlanan ihtilal kadrosuna katılması teklifini sundu. Karavelioğlu, bu teklifi hiç tereddüt etmeden kabul ederek hazırlıklara başladı. Süreç içerisinde, bir üst sınıfta eğitim gören havacı subay Emanullah Çelebi'den de büyük destek ve teşvik gördü. Tarihe geçen 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin hazırlık ve uygulama safhalarında aktif görev üstlenen Karavelioğlu, müdahalenin başarıyla sonuçlanmasının ardından oluşturulan Millî Birlik Komitesi bünyesinde kurucu üye olarak yer aldı.
Millî Birlik Komitesi üyeliği döneminde tarihi sorumluluklar üstlendi. Yüksek Adalet Divanı tarafından yargılanan eski yöneticilere verilen idam cezalarının onaylanması gündeme geldiğinde vicdani bir duruş sergiledi. Bu idam kararlarının uygulanmaması yönünde oy kullanarak aleyhte tavır koydu. Ülkenin tekrar demokratik düzene geçmesi amacıyla yapılan 1961 seçimlerinin ardından Cumhuriyet Senatosu üyeliğine seçildi. Yasama organında tabii senatör unvanıyla aralıksız 19 yıl boyunca görev yaparak parlamenter sistemin işleyişine katkıda bulundu.
Türkiye'de demokrasinin askıya alındığı 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle, uzun soluklu tabii senatörlük görevi zorunlu olarak sona erdi. Askeri yönetimin siyasi faaliyetlerin önünü yeniden açmasının ardından siyasetten kopmadı. Kurulan Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) saflarında aktif olarak yer alarak ülkenin yeniden demokratikleşmesi adına çalışmalara katıldı. Ancak partinin teşkilatlanma çalışmaları esnasında yaptığı bir konuşma sebebiyle Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından hapis cezasına çarptırıldı. Karavelioğlu'nun bu hapis cezası, hukuk mücadelesinin ardından temyiz merci tarafından bozularak aklandı.
Eğitim ve Askeri Kariyer Kronolojisi
- Konya Askeri Ortaokulu: İlkokuldan sonra askeri eğitime ilk adımı attığı okuldur.
- Kuleli Lisesi: Ortaokul eğitimini tamamladıktan sonra devam ettiği askeri lisedir.
- Harp Okulu: 1949 yılında subay olarak mezun olduğu ve uçaksavar sınıfına ayrıldığı kurumdur.
- Tuzla Uçaksavar Okulu: Hem öğrencilik yaptığı hem de radar öğretmenliği üstlendiği kurumdur.
- Beyoğlu Alman Lisesi: Subaylar için açılan özel 9 aylık Almanca dil kursunu tamamladığı okuldur.