Kadir Özkaya, 12 Ağustos 1963’da Mersin’in Tarsus ilçesinde dünyaya geldi. Kamu yönetimi kökenli bir hukukku olan Özkaya, idari yargıdan anayasa yargısına uzanan otuz yılı aşkın kariyerinin zirvesine 20 Nisan 2024’da Anayasa Mahkemesi Başkanlığı koltuğuna oturarak ulaştı. Türkiye’nin en yüksek anayasal denetim organını yönetme sorumluluğunu, uzun yıllar aynı kurumun raportörlüğünü ve üyeliğini yaparak biriktirdiği derin kurumsal bilgiyle devraldı.
Eğitim ve İlk Kariyer Adımları
Özkaya, Bandırma Ortaokulu’nun ardından Tapu Kadastro Meslek Lisesi’ni bitirdi. Yükseköğrenim için Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’nü tercih etti ve 1985’te mezun oldu. Mezuniyetin hemen akabinde meslek hayatına Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nde memur olarak başladı; bir süre sonra Tarım Kredi Kooperatifleri’nde kontrolorlük görevini üstlendi. Bu iki deneyim, ilerleyen yıllarda uzmanlaşacağı idare hukukunun pratik zeminini oluşturdu.
4 Şubat 1991’de idari yargı hâkimlik stajına başlayan Özkaya, stajın tamamlanmasının ardından 13 Mayıs 1993’te Danıştay tetkik hâkimliğine atandı. Bu görevi Kasım 2004’e dek sürdürdü. Aynı dönemde, 2002 yılında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü Kamu Yönetimi Uzmanlık Programı’nı Yerel Yönetimlerin Seçilmiş Organlarının Organlık Niteliklerini Yitirmeleri başlıklı teziyle tamamladı.
Anayasa Mahkemesi’ndeki Yükseliyor
Kasım 2004’te geçici olarak görevlendirilen Anayasa Mahkemesi raportörlüğü, 21 Ekim 2005’te asıl atamaya dönüştü. Bu görevi sürdürürken, 2011’de Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Danıştay üyeliğine seçildi. Üyeliğin üzerinden üç yıl geçmeden, 18 Aralık 2014’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçildi; 22 Aralık 2014’ta ise bu göreve başladı.
Üyelik sürecinde Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Özkaya’yı başkanvekilligine iki kez seçti: ilki 12 Mart 2020, ikincisi 5 Mart 2024 tarihinde gerçekleşen toplantılarda. Başkan Zühtu Arslan’ın görev süresinin 20 Nisan 2024’da dolacağının belli olmasıyla birlikte başkanlık seçimine gidildi. 21 Mart 2024’da yapılan oylamada 9 oy alan Kadir Özkaya, Yüksek Mahkemenin yeni başkanı seçildi ve görevi 20 Nisan 2024’da resmen devraldı.
Akademik Çalışmaları ve Kişisel Yaşamı
Özkaya’nın mesleki birikimi yazili kaynaklara da yansıdı. Yayımladığı eserler arasında şunlar yer alır:
- Açıklamalı İçtihathi İdari Yargılama Usulü Kanunu (2002)
- Belediye Başkanları Meclis Üyeleri ve Muhtarların Soruşturulmaları Yargılanmaları ve Düşürülmeleri (İbrahim Topuz ile birlikte, 2003)
Kişisel yaşamında evli olan ve iki çocuğu bulunan Özkaya, hem akademik üretkenliği hem de uzun soluklu yargı kariyeriyle Türkiye’nin anayasa hukuku alanındaki önde gelen isimlerinden biri olarak konumunu sürdürmektedir.