İsak Altabev, 1900 senesinde hayata gözlerini açan ve Cumhuriyet döneminin iktisadi ve siyasi hayatında iz bırakan Yahudi kökenli Türk siyasetçi ve iş insanıdır. Berlin Üniversitesi'ndeki yükseköğreniminin ardından ticaret dünyasında basamakları hızla tırmanan Altabev, Demokrat Parti bünyesinde İstanbul Milletvekili olarak Meclis'e girmiştir. Türkiye'nin çalkantılı bir döneminde hem ekonomiye hem de toplumsal hayır işlerine yön veren bu önemli isim, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından tutuklanarak Yassıada yargılamaları sonucunda Kayseri Cezaevi'ne gönderilmiştir. Hayatının son dönemini parmaklıklar ardında geçiren Altabev, burada yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle kaldırıldığı hastanede 6 Mart 1962 tarihinde yaşama veda etmiştir.
Berlin'den İstanbul Finans Dünyasına: İş Hayatındaki İlk Adımlar
Eğitim hayatına büyük önem veren İsak Altabev, o dönemin prestijli eğitim kurumlarından biri olan Berlin Üniversitesi'nden başarıyla mezun olmuştur. Yurt dışında edindiği akademik donanımı iş dünyasına aktarmak isteyen Altabev, kariyerinin ilk basamaklarında finans sektörünü tercih etmiştir. Bu doğrultuda, dönemin önemli kurumlarından Deutsche Orient Bank'ın hem Berlin'deki merkezinde hem de İstanbul şubesinde memuriyet görevlerini üstlenmiştir. Bankacılık sektöründeki bu tecrübesi, onun finansal analiz ve yönetim becerilerini üst seviyeye taşımıştır.
Bankacılık yıllarının ardından rotasını ticaret ve ithalat alanına çeviren başarılı iş insanı, İstanbul'un önde gelen ticarethanelerinden G. ve A. Baker firmasında ithalat şubesi müdürü olarak sorumluluk almıştır. Altabev, bu kritik görev vasıtasıyla dış ticaret dinamiklerine bütüneyle hakim olmuştur. Ticaretteki bu keskin vizyonu, onu Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarından birinin kurucu ve yönetim kadrolarına taşıyacaktır. Ülkenin sanayileşme hamlesinde öncü rol oynayan Koç Ticaret A.Ş. bünyesinde ortaklık kuran Altabev, aynı zamanda şirketin İdare Meclisi Üyeliği görevini de layıkıyla yerine getirmiştir. Hem tüccar hem de sanayici kimliğiyle tanınan bu isim, yerel üretimin ve ticaretin gelişmesinde pay sahibi olmuştur.
Toplumsal Dayanışma ve Parlamento Yılları
İş dünyasındaki başarılarının yanı sıra, sosyal sorumluluk ve hayırseverlik faaliyetlerine de yürekten inanan İsak Altabev, mensubu olduğu toplumun refahı için yoğun çaba harcamıştır. Toplumsal yardımlaşmanın kurumsallaşması gerektiğine inanan Altabev, bu doğrultuda çok sayıda sivil toplum kuruluşunda aktif roller üstlenmiştir. Bu yardım faaliyetleri, onun insani yönünü simgelemektedir. Altabev'in aktif olarak başkanlık yaptığı ve öncülük ettiği bazı önemli toplumsal kurumlar ile hayır kuruluşları şunlardır:
- Fakirleri Koruma Cemiyeti Başkanlığı: İhtiyaç sahibi ailelerin gıda, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasında öncü rol oynamıştır.
- Haham Başılık Hayır Komisyonu Başkanlığı: Cemaat içindeki dayanışmayı artırmak ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla geniş kapsamlı yardım kampanyaları yürütmüştür.
- Tüccar ve Sanayici Kuruluşları: Sektörel kalkınmayı desteklemek adına ticari iş birliklerine ve mesleki dayanışma ağlarına katkıda bulunmuştur.
Bu geniş toplumsal taban ve iş dünyasındaki saygınlığı, Altabev'in siyaset sahnesine adım atmasını kolaylaştırmıştır. Kendisi, Demokrat Parti saflarında siyasi mücadeleye katılarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin XI. Dönem İstanbul Milletvekili seçilmeyi başarmıştır. İstanbul milletvekili olarak parlamentoda görev almış ve ülkenin kalkınmasına yönelik yasama faaliyetlerine destek vermiştir. Evli olan siyasetçi, hayatı boyunca dürüstlüğü ilke edinmiştir.
Demokrasi Kesintisi ve Yassıada'dan Sonsuzluğa Hüzünlü Veda
Türkiye'nin çok partili siyasi tarihine kara bir leke olarak geçen 27 Mayıs 1960 askeri darbesi, pek çok Demokrat Partili siyasetçi gibi İsak Altabev'in de hayatını altüst etmiştir. Darbenin hemen ardından diğer iktidar milletvekilleri ile birlikte gözaltına alınan Altabev, adanın soğuk zindanlarında kurulan Yassıada Yargılamaları mahkemelerine çıkarılmıştır. Antidemokratik yargı süreçlerinin neticesinde 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırılmış ve cezasını çekmek üzere Kayseri Cezaevi'ne sevk edilmiştir.
Cezaevinin zorlu ve yıpratıcı koşulları, Altabev'in sağlığını ciddi biçimde bozmuştur. Hapishanede kaldığı esnada beyin kanaması geçiren deneyimli siyasetçi, durumunun ciddiyeti üzerine şartlı tahliye edilmiştir. Acilen ameliyata alınması amacıyla İstanbul'daki Fransız Hastanesi'ne yatırılan Altabev, tıp hekimlerinin olağanüstü çabalarına rağmen kurtarılamamıştır. Demokrat Parti'nin bu saygın ismi, 6 Mart 1962 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.
Tören, 7 Mart 1962'de Neve Şalom Sinagogu'nda yapıldı. Burada düzenlenen ve sevenlerinin yoğun katılım gösterdiği dini törenin ardından cenazesi omuzlar üzerinde taşınarak Ulus Sefarad Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir. Geride, ticaret dünyasından hayır işlerine, oradan da parlamento kürsüsüne uzanan onurlu ama bir o kadar da dramatik bir öykü bırakmıştır.