Osmanlı hanedanının son dönem temsilcilerinden İbrahim Tevfik Efendi, 6 Kasım 1874 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Babasını kaybettiğinde henüz iki yaşındaydı. Sultan Abdülmecid'in tahta çıkmayan oğlu Mehmed Burhaneddin Efendi'nin evladı olan bu yetim şehzadeyi amcası Sultan II. Abdülhamid himaye etti. Sarayda özenle büyütülen şehzade, amcasının gözetiminde çok yönlü ve nitelikli bir eğitim alma imkanına sahip oldu. Şehzadenin yakın aile bağları şu şekilde sıralanmaktadır:
- Dedesi: Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecid
- Babası: Tahta çıkmayan şehzadelerden Mehmed Burhaneddin Efendi
- Himaye Eden Amcası: Osmanlı Padişahı Sultan II. Abdülhamid
Ancak saray duvarları arasında başlayan bu huzurlu ömür, hanedanın sürgüne gönderilmesiyle gurbet topraklarında tamamlanacaktır.
Amcasının Himayesi ve Çanakkale'deki İzler
Sultan II. Abdülhamid'in yeğenine duyduğu derin sevgi ve gösterdiği hürmet, sadece saray sınırları içerisinde saklı kalmadı. Padişahın iradesiyle, Çanakkale sınırlarında tarihi Troya antik kentinin hemen yakınına yepyeni bir göçmen köyü kuruldu. Bu yeni yerleşim birimine şehzadenin onuruna Tevfikiye ismi verildi. Bu sayede genç hanedan üyesinin hatırası Çanakkale'de ölümsüz bir simge kazandı.
Sürgün Yılları, Geniş Ailesi ve Fransa'da Hüzünlü Son
Padişah amcasının sarayında oldukça korunaklı bir çocukluk geçiren şehzade, hayatı boyunca toplam dört evlilik gerçekleştirdi; bu evliliklerden ise iki erkek çocuk ile beş kız çocuk dünyaya geldi. Osmanlı İmparatorluğu'nun tarih sahnesinden çekilmesinin ardından eşleri ve çocuklarıyla birlikte Fransa'ya yerleşmek zorunda kalan şehzade, gurbetin getirdiği tüm maddi zorluklara bu yabancı ülkede göğüs gerdi. Nice şehrine yerleşen kalabalık hanedan ailesinin geçim ve idare sorumluluğu tamamen onun omuzlarındaydı. Sürgünün getirdiği bu ağır ve son derece yıpratıcı yaşam koşulları altında ailesiyle birlikte ayakta kalmaya çalıştı. İbrahim Tevfik Efendi, 31 Aralık 1931 günü Nice kentinde gurbet elinde hayata gözlerini yumdu. Vefatıyla birlikte geride hüzünlü bir göç öyküsü bıraktı.