Türk halk müziğinin korunması, araştırılması ve geniş kitlelere ulaştırılması noktasında büyük emek veren Doç. Dr. Hüseyin Yaltırık, hem bir ses sanatçısı hem de üretken bir akademisyen olarak kültür tarihimizde iz bırakmıştır. 29 Temmuz 1957 tarihinde Aydın’ın Kuşadası ilçesine bağlı Güzelçamlı köyünde dünyaya gelen sanatçı, ilköğrenimini bu topraklarda tamamlamıştır. Ortaokul ve lise eğitimini ise Söke'de bitirdi. 1975 yılında TRT'nin açtığı sınavı kazanarak radyo mikrofonlarıyla tanıştı. Bu başarı, onun halk kültürü ve türkü derleme çalışmalarına yön vermesini sağladı.
Eğitim Hayatı ve Akademik Başarıları
Sanatçının eğitim hayatı, müzikal ve kültürel birikiminin altyapısını oluşturmuştur. Eskişehir Eğitim Enstitüsü İngilizce Bölümü’nde yükseköğrenim gören Yaltırık, 1978 yılında buradan mezun olmuştur. Öğretmenlik mesleğine adım attığı Kırklareli Ticaret Lisesi'nde ders verirken yörenin ezgilerini ve oyunlarını derlemeyi sürdürmüştür. Daha sonra Konya Beyşehir’e atanan araştırmacı, buradaki İngilizce öğretmenliği görevinin yanı sıra yerel halk oyunlarını derleme faaliyetlerini yürütmüştür. Ege Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü bünyesinde İngilizce okutmanlığı sınavını kazanması, onun İzmir'e yerleşmesine kapı aralamıştır. Sanatçı bu süreçte Dokuz Eylül Üniversitesi İngiliz Dili Eğitimi Bölümü’nde lisans eğitimini de tamamlamıştır.
Akademik basamakları kararlılıkla tırmanan Yaltırık, lisansüstü eğitimine odaklanmıştır. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesindeki Türk Halk Müziği Anabilim Dalı'nda yüksek lisansını tamamlamıştır. Hazırladığı tezde, müzikoloji tarihinin önemli simalarından Mahmut Ragıp Gazimihal’in yaşamını ve halk müziğine katkılarını incelemiştir. Akademik merakı onu folklor doktorasına yönlendirmiştir. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Halk Bilimi programında başladığı doktora eğitimini 2000 yılında bitirmiştir. Yaltırık, Trakya Bölgesi'nin tasavvufi müzik mirasında güfte ve beste ilişkilerini irdeleyen teziyle doktor unvanı almıştır. Tarihler 28 Aralık 2008'i gösterdiğinde İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nda YÖK tarafından açılmış olan doçentlik sınavını başarıyla vererek Türk Halk Müziği alanında Doçent unvanı almaya hak kazanmıştır.
Derleme Çalışmaları ve Kültür Hizmetleri
Hüseyin Yaltırık, meslek hayatı boyunca halk kültürünün korunmasına kendini adamıştır. Özellikle Konya Beyşehir'de bulunduğu dönemde, Beyşehir Belediyesi Halk Oyunları Topluluğu (BEY-HOT) çalışmalarının yürütülmesinde aktif sorumluluk üstlenmiştir. Bu dönemde çalışmalarını ud sanatçısı rahmetli Mustafa Tarımcıoğlu ve Öğretmenevi Müdürü Mükerrem Başer ile birlikte sürdüren Yaltırık, yerel ezgilerin ve dansların geleceğe taşınmasında son derece önemli adımlar atılmasını sağlamıştır. Ekip, bölgenin geleneksel danslarının derlenmesi ve gelecek kuşaklara aktılmasında öncü roller oynamıştır. Sanatçının derleme tutkusu, Anadolu'nun farklı köşelerindeki ezgileri kayıt altına almasını sağlamıştır.
TRT Yılları ve Uluslararası Temsil
Yaltırık'in profesyonel sanat hayatındaki en verimli ve parlak dönemi TRT bünyesinde geçmiştir. 1987 yılında TRT İzmir Radyosu bünyesinde kadrolu ses sanatçısı olarak çalışmaya başlamıştır. Radyo bünyesinde başarıyla görev yaparken aynı zamanda kurumunu uluslararası platformlarda da temsil etmiştir. Sanatçının TRT kurumunu dış dünyada başarıyla temsil ettiği önemli etkinlikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştirilen Avrupa Yayın Birliği (EBU) Halk Müziği toplantısı,
- Belçika’nın Brüksel kentindeki BRT ev sahipliğinde düzenlenen EBU buluşması,
- Yugoslavya'nın Voyvodina bölgesinde, Novi-Sad şehrinde yapılan EBU Halk Müziği Festivali,
- İsrail'in Aşkelon kentindeki Britsa Müzik Festivali.
Bu uluslararası organizasyonların birçoğunda TRT adına kafile başkanı sıfatıyla önemli görevler almıştır. Radyodaki uzun soluklu hizmetlerinin son döneminde, 2014 ile 2018 yılları arasında Türk halk müziği biriminin sorumluluk görevini de yürüten sanatçı, 16 Ağustos 2018 tarihinde TRT bünyesindeki resmi görevinden emekli ayrılmıştır.
Emekliliğinin ardından da kültürel ve sanatsal çalışmalarına ara vermeyen Hüseyin Yaltırık, geniş bir eser yelpazesine sahiptir. Kendisinin kaleme aldığı kitaplar, akademik makaleler ve çeşitli sempozyumlarda sunduğu bilimsel bildiriler literatürde yer almaktadır. Ayrıca seslendirdiği CD projeleri, radyo programcılığı faaliyetleri ve kendi imzasını taşıyan halk müziği besteleri bulunmaktadır. Hayatını adadığı bu miras, onu Türk halk kültürünün en önemli taşıyıcılarından biri yapmıştır.