Modern Türk dermatolojisinin kurucularından olan ordinaryüs profesör Hulusi Behçet, 20 Şubat 1889 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelerek tıp dünyasında çığır açacak olan o şanlı yaşamın ilk adımını atmıştır. Annesi o çok küçükken öldü. Kendisini sevgi dolu büyükannesi büyüttü. Babasının Şam şehrindeki ticari işleri sebebiyle ilköğrenimine, o dönem henüz Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı topraklar arasında yer alan ve tarihi önemi büyük olan Şam'da başlamak durumunda kalmıştı. Eğitim hayatı boyunca Latince, Fransızca ve Almanca dillerini son derece ileri düzeyde öğrendi. O dönem Osmanlı Devleti'nde sivil tıp eğitimi tamamen yasaktı. Bu sebeple tıp eğitimini Gülhane Askerî Tıp Akademisi bünyesinde görev alarak başarıyla tamamladı. Tıp eğitimini 1904 ile 1910 yılları arasında İstanbul'da bulunan Gülhane Askeri Tıp Mektebi çatısı altında aldı.
Mezuniyetinin ardından aynı okulda 1914 yılına kadar dermatoloji uzmanlığı eğitimi üzerine yoğunlaştı. Aynı zamanda cinsel yolla bulaşan hastalıklar alanında da uzmanlık eğitimi alarak kendini geliştirdi. İhtisasını tamamladıktan sonra 1914 ve 1918 yılları arasında Kırklareli Askeri Hastanesi başhekimliğine atandı. Burada başhekimliğin yanı sıra dermatoloji uzmanı olarak da görev yaptı. Savaş bittikten sonra tıp alanındaki bilgilerini daha da genişletmek istedi. Bu amaçla 1918 yılının Ağustos ayında eğitim görmek için önce Budapeşte'ye gitti. Ardından Berlin'e geçerek meşhur Charité Hastanesi bünyesinde çalışmalar yürüttü. Avrupa'daki bu verimli çalışmalarının ardından 1919 yılının Ekim ayında nihayet yurda geri döndü.
Yurda dönen Behçet, bir süre çalışmalarına tek başına devam etti. 1923 yılında Haliç'te bulunan Hasköy Zührevi Hastalıklar Hastanesi başhekimliği görevine başladı. Buradaki görevinden altı ay sonra Vakıf Gureba Hastanesi bünyesindeki dermatoloji uzmanlığına tayin edildi. Hastanede görev yaptığı süre boyunca şark çıbanı hastalığı üzerine çok önemli incelemeler yaptı. Yine aynı yıl meşhur bir diplomatın kızı olan Refika Davaz ile evlendi. Bu mutlu evlilikten Güler adını verdikleri bir kız çocukları dünyaya gözlerini açtı.
Tarihler 21 Haziran 1934'ü gösterdiğinde Soyadı Kanunu kabul edildi. Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın arkadaşlarından olan babası Ahmet Behçet'in adını soyadı olarak aldı. Bu isim son derece parlak ve çok zeki anlamına geliyordu. Başarılı hekim, 1933 yılında İstanbul Üniversitesi Deri Hastalıkları ve Frengi Kliniğine profesör olarak atandı. Böylece Türk akademisinde profesör unvanını alan ilk tıp insanı olma onuruna erişti. Bundan birkaç yıl sonra, yani 1939 yılında ordinaryüs profesörlük unvanına layık görüldü.
Dünya Tıp Literatürüne Giren Büyük Keşif
Değerli bilim insanı, 1937 yılında tıp dünyasında çığır açacak çok büyük bir keşfe imza attı. Bir kan damarı enflamasyonu hastalığı olan Behçet hastalığını dünyada ilk kez tarif etti. Değerli hekim, yirmi beş yıllık meslek hayatındaki yoğun çalışmalarından elde ettiği tüm özgün bulguları ve klinik tecrübeleri 1947 yılında Cenevre şehrinde düzenlenen Uluslararası Tıp Kongresi'nde meslektaşlarına açıklamıştır. Burada yaptığı sunumla bilinmeyen bu hastalığın etkeninin aslında özel bir virüs olduğunu kanıtladı. Kongreye katılan Zürih Tıp Fakültesi dermatoloji profesörlerinin ve diğer uzmanların onayıyla hastalığa Mörbus Behçet adı verildi. Mantar hastalıkları üzerine yaptığı değerli çalışmalarla Budapeşte Uluslararası Dermatoloji Kongresi ödülünü kazandı.
Akademik Mirası ve Ölümsüzleşen Başarıları
Akademik kariyeri boyunca tıp dünyasına yön veren toplam yüz doksan altı kitap yazdı. Ayrıca Deri Hastalıkları ve Frengi Kliniği Arşivi adındaki tıp dergisini ölümüne dek yayımladı. Bu kıymetli yayın, 1934 ile 1947 yılları arasında ülkemizde dermatoloji alanındaki ana organ oldu. Hulusi Behçet, 8 Mart 1948 tarihinde İstanbul'da geçirdiği kalp kriziyle elli dokuz yaşında vefat etti. Ölümünün ardından da tıp dünyasına yaptığı hizmetler unutulmadı. Frengi üzerine yaptığı araştırmalar dolayısıyla 1975 yılında TÜBİTAK Hizmet Ödülü'ne değer görüldü. Bu anlamlı ödül, ölümünden otuz iki yıl sonra yani 1980'de kendisine verildi. Devletimiz, büyük hekimin hatırasını yaşatmak adına 1 Ekim 1996 tarihinde özel bir gümüş para bastırdı. Hulusi Behçet'in tıp literatürüne kazandırdığı en önemli eserlerinden bazıları şunlardır:
- Emrazı Cildiyede Laboratuarın Kıyamet ve Ehemmiyeti
- Klinikte ve Pratikte Frengi Teşhisi ve Benzeri Deri Hastalıkları (1940 basımı)
- Halep Çıbanlarının Diyaretermi ile Tedavisi
- Frengi Dersleri (1936 basımı)
- Memleketimizde Arpa Uyuzlarının Menşei Hakkında Etütleri
- Irsi Frengi Kliniği Wassermann Hakkında Noktai Nazar ve Frengi Tedavisinde Düşünceler