Hilmi Oytaç, 1879 yılında Selanik'te dünyaya gözlerini açtı. Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyet'in ilk yıllarında hem askeri hekimlik hem de siyasetçilik yaptı. Vatansever tabip, cephelerde canla başla görev yaptı. O, milli mücadelenin teşkilatlanma aşamalarında ve yeni devletin inşasında son derece etkin roller üstlendi. Gerek savaş meydanlarında yaraları sararak gerekse parlamento çatısı altında yasama çalışmalarına katılarak ülkesine büyük katkılar sağladı. Uzun yıllar milletine hizmet eden bu değerli şahsiyet, 5 Ekim 1942 tarihinde vefat etti.
Askerî Tıbbiye Yılları ve Cephelerde Hekimlik Kariyeri
Eğitim hayatına Selanik'te başlayan Hilmi Oytaç, yükseköğrenimini Askerî Tıbbiye bünyesinde başarıyla tamamlayarak hekimlik mesleğine adım attı. Tıp alanındaki yetkinliğini artırmak adına uzmanlık eğitimini dâhiliye branşında tamamladı. Dâhiliye mütehassısı olan genç hekim, meslek yaşamının ilk dönemlerinde Selanik Jandarma Okulları Doktorluğu vazifesini üstlendi. Burada gösterdiği başarıların ardından Kırklareli 2. Tabur Doktorluğu görevine atandı. Tabip yüzbaşı rütbesiyle ordu içerisinde görev yapan hekim, askeri disiplini ve mesleki bilgisiyle öne çıktı.
Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte vatan savunmasının en kritik cephelerinde görevlendirildi. Çanakkale Cephesi'nin en çetin günlerinde Anafartalar Grup Hastanesi Baştabipliği görevine getirildi. Savaşın tüm acımasızlığına ve imkânsızlıklara rağmen cephe gerisinde yaralı askerlerin tedavisi için durmaksızın çalıştı. Sıhhiye hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi adına üstün bir organizasyon kabiliyeti sergiledi.
Çanakkale'de ortaya koyduğu bu olağanüstü gayret, onun en önemli vazifelerinden birini üstlenmesini sağladı. Milli mücadele ruhunu yakından tanıyan başarılı hekimin 2. Ordu Komutanı Mustafa Kemal Paşa'nın Karargâh Doktorluğu görevine getirilmesi, onun mesleki yaşamının en gurur verici ve tarihi sayfası olarak kayıtlara geçti. Bu görev sürecinde edindiği tecrübeler, sonraki yıllarda üstleneceği idari ve siyasi görevler için de güçlü bir zemin hazırladı.
Milli Mücadele Dönemi ve Sivil İdaredeki Başarıları
Milli Mücadele yıllarında askeri hekimlikliğinin yanı sıra sivil alanda da büyük sorumluluklar üstlendi. Karacabey ve Kirmasti kazalarında Millî Teşkilat kuruculuğu görevini üstlenerek direnişin sivil kanadını örgütledi. Bölge halkının organize edilmesinde ve Kuvayı Milliye ruhunun yayılmasında çok önemli bir köprü vazifesi gördü. Bu teşkilatçı yapısı, onun sivil idare basamaklarında da hızla ilerlemesini sağladı.
Milli teşkilatlanma çalışmalarındaki üstün başarılarının ardından Mudanya Kaymakam Vekilliği görevine getirildi. Mudanya'da kamu düzeninin sağlanması ve idari işlerin kesintisiz yürütülmesi için yoğun çaba sarf etti. Bursa Sıhhiye Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, savaşın yıprattığı ve altyapısı çökmüş olan bu tarihi kentin sağlık sistemini sıfırdan ayağa kaldırmak için gece gündüz demeden büyük bir özveriyle çalıştı. Sağlık müdürlüğü döneminde salgın hastalıklarla mücadele ve koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması gibi hayati konulara odaklandı.
Parlamentoda Malatya Temsilciliği ve Siyasi Mirası
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte Hilmi Oytaç'ın zengin tecrübesi parlamentoya taşındı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurucu ve şekillendirici dönemlerinde milletvekili olarak hizmet etme onuruna erişti. Malatya halkının derin güvenini ve sevgisini kazanan tecrübeli siyasetçi, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında ardı ardına tam beş dönem boyunca bu kadim şehri parlamentoda en iyi şekilde temsil etme onuruna erişti. Meclis çatısı altında geçirdiği uzun yıllar boyunca ülkenin kalkınması ve sağlık politikalarının şekillenmesi için önemli katkılar sundu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin II., III., IV., V. ve VI. dönemlerinde aralıksız olarak Malatya Milletvekilliği görevini yürüttü. Meclis komisyonlarında dâhiliye uzmanlığının verdiği birikimle sağlık yasalarının hazırlanmasında aktif rol aldı. Genç Cumhuriyetin modernleşme hamlelerine parlamenter kimliğiyle güçlü bir destek verdi. Hem cephede hem de meclis kürsüsünde sergilediği vatansever duruşla gelecek nesillere örnek bir miras bıraktı.
Özel yaşamında evli ve iki çocuk babası olan değerli siyasetçi, ömrünün son anına kadar ülkesine hizmet etme gayretini sürdürdü. Hilmi Oytaç'ın hem tıp hem de siyaset tarihimizde bıraktığı bu anlamlı izler unutulmayacaktır.
Hayatı boyunca çok yönlü bir kariyer sürdüren Hilmi Oytaç'ın üstlendiği başlıca önemli vazifeler şunlardır:
- Askerî Tıbbiye mezuniyeti ve dâhiliye mütehassıslığı yetkinliği
- Selanik Jandarma Okulları ve Kırklareli 2. Tabur Doktorluğu görevleri
- Çanakkale Savaşı sırasında Anafartalar Grup Hastanesi Baştabipliği
- 2. Ordu Komutanı Mustafa Kemal Paşa'nın Karargâh Doktorluğu
- Milli Mücadele yıllarında Karacabey ve Kirmasti kazalarında Millî Teşkilat Kuruculuğu
- Mudanya Kaymakam Vekilliği ve Bursa Sıhhiye Müdürlüğü görevleri
- TBMM II., III., IV., V. ve VI. Dönem Malatya Milletvekilliği