Yunan mitolojisinde aile ile evliliğin koruyucusu kabul edilen Hera, Olympos tanılarının en güçlü ve nüfuzlu figürlerinden biridir. Titan soyundan gelen Kronos ile Rhea'nın kızı olan bu kudretli tanrıça, aynı zamanda baş tanrı Zeus'un hem kız kardeşi hem de tek resmi eşidir. Antik Roma dünyasında Juno ismiyle saygı gören Hera, elindeki büyük gücü ve görkemiyle Yunan tanrıçalarının kraliçesi unvanını taşır. Eşi Zeus'un sadakatsizliklerine karşı duyduğu amansız kıskançlığı ve intikamcı kişiliğiyle tanınan tanrıça, mitolojik anlatıların şekillenmesinde çok önemli roller üstlenmiştir. Argos onun en sevdiği şehirdir. Tanrıça, çok sevdiği inek ve tavus kuşu gibi kutsal hayvanları koruması altına almıştır.
Kutsal Evlilik ve Olympos Saltanatı
Büyük savaşta babası Kronos'u yenip kardeşlerini kurtardıktan ve tüm evren üzerindeki egemenliğini ilan ettikten sonra Zeus, gençliği tanrıça Tethys ve Okeanos'un yanında geçen Hera'yı kendisine eş olarak seçmiştir. Hera'nın baş tanrı Zeus ile gerçekleştirdiği evlilik, yeryüzündeki bolluk ve verimliliğin simgesi olan "Hieros Gamos" yani kutsal evlilik olarak adlandırılır. Efsaneye göre Zeus, bir bahar günü tapınağının bahçesinde şarkı söyleyerek çiçek toplayan güzel Hera'yı görerek ona derin bir aşkla bağlanır. Genç tanrıçaya yaklaşabilmek amacıyla kurnazca bir plan yapan Zeus, soğuktan titreyen çaresiz bir guguk kuşu kılığına bürünür. Hera, soğuk kış gecesinde donmak üzere olan bu kuşa acıyıp onu şefkatle avuçlarına alır ve ısınması için göğsüne bastırır. Tam bu sırada gerçek kimliğine geri dönen Zeus, Hera'ya kendisiyle evlenmesini ve Olympos'taki tahtın sağında oturarak saltanat sürmesini teklif eder.
Teklifi kabul eden tanrıça, Hesperidlerin büyüleyici bahçesinde tüm tanrıların ve doğa perilerinin katıldığı olağanüstü görkemli bir düğün töreniyle dünya evine girer. Toprak ana Gaia, bu anlamlı günde Hera'ya doğurganlık simgesi olarak nar hediye eder ve tanrıça bu narı aynı bahçeye diker. Bu evlilik yeryüzüne bereket getirdi. Bu büyük evlilik törenine tembelliği yüzünden katılmayan peri kızı Khelone, ceza olarak hantallığın ve yavaşlığın sembolü olan kaplumbağaya dönüştürülür. Zeus ile Hera'nın birlikteliğinden doğan çocuklar şunlardır:
- Ares
- Hephaistos
- Angelos
- Heusha
- Hebe
- Eileithyia
Çirkin doğan Hephaistos'u Olympos'tan aşağı atan Hera, oğlunun intikamıyla sarsılmıştır. Yıllar sonra intikam için annesine taht hazırlayıp onu kilitleyen Hephaistos, ancak Afrodit ile evlilik sözü aldıktan sonra annesini serbest bırakır.
Kıskançlık, Öfke ve Mitolojik İntikamlar
Mitolojide son derece kıskanç ve acımasız bir figür olarak tasvir edilen Hera, eşinin sadakatsizliklerini asla kabullenememiştir. Zeus'un diğer ilahilerle ve ölümlü kadınlarla kurduğu ilişkiler, tanrıçayı derin bir öfkeye sürüklemiş ve bu kadınları sürekli hedef almasına yol açmıştır. Bu durum onun öfkesini artırdı. Kendisi eşsiz bir sadakat göstererek kocasını hiçbir koşulda aldatmayan Hera, kendisini aldatan Zeus'a yardım edenleri de ağır biçimde cezalandırmıştır. Nitekim Zeus'un kaçamakları sırasında kendisini konuşarak oyalayan nymphe Ekho'yu lanetlemiş, onu yalnızca duyduğu son kelimeleri tekrarlayabilen dilsiz bir peri haline getirmiştir. Kendisine saygısızlık eden Lapithler Kralı İksion'u da cezalandırmış, onun kendi suretindeki bir bulutla birleşmesini sağlayarak at adamlar soyunun doğmasına neden olmuştur. Bu cezalar son derece ağırdı.
Hera'nın öfkesi zaman zaman baş tanrı Zeus'un kendisine de yönelmiştir. Nitekim Athena, Poseidon ve Apollon ile birlik olan tanrıça, tahtı ele geçirmek için büyük bir isyan başlatarak Zeus'u devirmeyi başarmıştır. Ancak deniz tanrıçası Thetis'in yardımıyla kurtulan Zeus, ceza olarak Hera'yı gökyüzünde yüksek bir yere asmış ve ayaklarına ağır yükler bağlamıştır. Bu ceza olduğca sarsıcıydı. Hera'nın intikamcılığı, meşhur Truva Savaşı'nın gidişatını da doğrudan etkilemiştir. Peleus ile Thetis'in düğününde ortaya atılan "En güzeline" yazılı altın elma, tanrıçalar arasında büyük bir rekabete yol açmıştır. Hakem seçilen Truva prensi Paris'e tüm Asya ve Avrupa'nın hükümdarlığını vadetmesine rağmen elmanın Afrodit'e verilmesiyle derin bir kin gütmeye başlayan tanrıça, Truva Savaşı'nda olayları karıştırarak Truvalıların yenilmesine sebep olmuştur. Paris bu kinin kurbanı oldu.
Herakles ile Bitmeyen Mücadele ve Kutsal Mirası
Herakles onun en büyük düşmanıydı. Onun doğumunu geciktirerek tahtı kuzeni Eurystheus'a kaptıran tanrıça, henüz bebekken onu öldürmek için beşiğine ölümcül yılanlar göndermiştir. Bebek bu yılanları kolayca öldürdü. Hatta Zeus'un uykudaki Hera'nın göğsüne gizlice koyduğu Herakles'in emdiği sütün fışkırmasıyla gökyüzünde meşhur Samanyolu, yani Süt Yolu galaksisi oluşmuştur. Herakles'i delirtip ailesini katletmesine yol açan Hera, onun Eurystheus'un emrinde yerine getirmek zorunda kaldığı meşhur on iki zorlu görevde de sürekli karşısına çıkmıştır. Amazonlar kraliçesi Hippolyta ile yapılan barşçıl anlaşmayı kışkırtmalarıyla baltalayarak kraliçenin ölümüne sebep olan Hera, kahramanın kırmızı sığırları getirme görevi sırasında da dev bir at sineği göndererek sürüyü dağıtmış ve nehir sularını yükseltmiştir. Herakles'in barşma hediyesi olarak Hesperidlerin altın elmalarını getirmesinden sonra nihayet onunla uzlaşan Hera, kendi öz kızı Hebe'yi bu büyük kahramanla evlendirerek aralarındaki ezeli düşmanlığa son vermiştir.
Hera'ya adanan tapınaklar antik dünyada "Heraion" adıyla anılmış, Sisam Adası ile Argos kentindeki merkezler tanrıçanın en önemli kült alanları olmuştur. Günümüzde modern olimpiyatların açılış simgesi olan olimpiyat ateşi, her yıl Olimpia'da bulunan tarihi Hera Tapınağı'nda güneş ışınları kullanılarak yakılmaktadır.