Karadeniz'in eşsiz müzik kültürünü ezgileriyle yaşatan Hasan Tunç, 1912 yılında Trabzon'un Maçka ilçesindeki Örnekalan köyünde dünyaya gözlerini açtı. Yöredeki eski adıyla Mağura olarak bilinen bu yerleşim yerinde doğan sanatçı, kemençe icrası ve besteleriyle tanındı. Çocukluk çağında yaşadığı talihsiz kazanın getirdiği engellere rağmen, müziğe duyduğu büyük tutku sayesinde Karadeniz halk ezgilerinin unutulmasını önledi. İstanbul'a uzanan hayat yolculuğunda, hem memuriyet hem de radyo sanatçılığı yaparak kültürel mirası gelecek nesillere ulaştırmayı başardı. Kendine has üslubuyla Maçkalı Hasan lakabını kazanan usta müzisyen, ömrünü Karadeniz ezgilerini derlemeye ve yaymaya adadı.
Zorluklarla Geçen Çocukluk Yılları ve Müziğe İlk Adım
Sanatçının çocukluk yılları oldukça zor geçti. Henüz dokuz yaşındayken geçirdiği talihsiz kaza sebebiyle tek gözünü kaybeden ve ilkokul eğitimini bitirdikten sonra eğitim hayatına veda etmek zorunda kalan yetenekli müzisyen, ailesinin geçimine destek olmak amacıyla eşekle kömür taşıyarak ağır işlerde çalıştı. Yaşadığı fiziksel engele ve ekonomik zorluklara rağmen müzikten kopmadı. Genç yaşta müziğe ilgi duydu. Henüz on iki yaşındayken kemençe çalmaya başlayan sanatçı, bu enstrümanda kısa sürede büyük bir ustalık seviyesine ulaştı. Türkiye ve Yunanistan arasında gerçekleşen nüfus mübadelesi döneminde Maçka köylerinin büyük bir bölümünden göç yaşanmıştı. Fakat usta sanatçının gözlerini dünyaya açtığı Mağura köyünün halkının tamamı Müslüman nüfustan oluştuğu için köy halkı mübadele kapsamı dışında tutuldu. Bu sayede, göç dalgalarıyla kesintiye uğrayabilecek olan otantik Trabzon müzik kültürü köyde kesintisiz bir biçimde gelişimini sürdürebildi. Genç Hasan da bu zengin ve yaşayan kültürün içinde yoğrularak sanatını besledi.
İstanbul'a Göç ve Hamiyet Yüceses Tarafından Keşfedilmesi
On sekiz yaşına adım attığında, babasının yanına yerleşmek ve yeni bir hayat kurmak amacıyla İstanbul'a göç eden genç sanatçı, yorgancılık yaparak iş hayatına girdi. Babasıyla yan yana yorgancılık yaparak geçim mücadelesi verdiği esnada sergilediği kemençe çalmadaki olağanüstü kabiliyetiyle dikkatleri üzerine çekti. Dönemin en saygın ses sanatçılarından biri olan Hamiyet Yüceses'in bu yeteneği keşfetmesi üzerine önayak olmasıyla İstanbul Radyosu kadrosuna dahil olan yetenekli isim, radyoda yerel sanatçı statüsüyle Karadeniz ezgilerini icra etti. Fakat o dönemde sadece müzikle geçinmek mümkün değildi. Hem sanatsal çalışmalarını sürdürmek hem de maddi olarak rahat etmek isteyen Maçkalı Hasan, İstanbul Haseki Hastanesi kadrosuna dahil olarak memurluk yapmaya başladı. Hastanedeki memurluk görevini aksatmadan başarıyla sürdüren sanatçı, 1973 yılında emekliye ayrılana dek bu kurumda çalışarak hayatını idame ettirdi.
Kültürel Mirası ve Unutulmaz Derlemeleri
Sanatçının en büyük başarısı, Karadeniz bölgesine ait geleneksel ezgileri derleyerek yok olmaktan kurtarmasıdır. Kararlı ve özverili çalışmalarıyla yöresel türkülerin kaybolmasını önleyerek sonraki nesillere aktarmayı başardı. Kemençe icrasındaki benzersiz ustalığı ve üretken besteci kimliği sayesinde Karadeniz halk müziğinin temel taşlarından biri haline gelen usta sanatçı, 1986 yılındaki vefatına kadar bu kültürel mirası yaşatmak için çabaladı.
Maçkalı Hasan'ın yaşamına ve müzikal serüvenine dair öne çıkan satır başları şunlardır:
- Kendi köyü olan Mağura'da küçük yaşta başladığı müzik yolculuğunda kemençe icracılığında ustalaştı.
- Hamiyet Yüceses tarafından keşedildikten sonra İstanbul Radyosu bünyesinde yerel ezgileri geniş kitlelere ulaştırdı.
- İstanbul Haseki Hastanesi'nde uzun yıllar memuriyet yaptıktan sonra 1973 yılında emekliye ayrıldı.
- Karadeniz'in unutulmaya yüz tutmuş otantik türkülerini derleyip arşivleyerek kültürel aktırımı sağladı.