Cumhuriyet tarihinin önemli dönemlerine tanıklık eden, Türkiye'nin hem hukuk hem de siyaset sahnesinde derin izler bırakan Hasan Şemi Ergin, 1913 senesinde Kocaeli'nin önemli ilçelerinden Gebze'de dünyaya geldi. Genç yaşta eğitim hayatına başlayan ve 1933 yılında Kastamonu Lisesi'nden başarıyla mezun olan Ergin, yükseköğrenimini ise ülkenin en prestijli kurumlarından biri olan Ankara Hukuk Fakültesi'nde tamamladı. Hukuk eğitimini 1936 yılında bitirmesinin ardından, vatan borcunu ödemek üzere 1 Eylül 1936'da orduya katıldı. Yaklaşık bir yıl süren askerlik görevini başarıyla yerine getirdikten sonra 1 Kasım 1937'de terhis edildi. Hemen ardından ülkenin çeşitli bölgelerinde adaleti tesis etmek adına adliye kadrolarında önemli görevler üstlendi.
Hukukta İlk Adımlar ve Savcılık Yılları
Askerlik dönüm noktasını geride bırakan genç hukukçu, 2 Kasım 1937 tarihinde Ankara Asliye Mahkemesi bünyesinde Katip Adayı olarak ilk resmi memuriyetine başladı. Meslekteki üstün gayreti sayesinde yalnızca günler sonra, 17 Kasım 1937'de Eskişehir Hakim Muavinliği görevine atandı. Hukuki bilgi birikimi ve titizliği ile dikkat çeken Ergin, 20 Kasım 1939'da ise Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı makamına getirildi. Bu dönemde başkentte önemli davaların takibinde rol aldı. Kariyer basamaklarını kararlılıkla tırmanarak, 30 Nisan 1943'te Tekirdağ'ın Malkara ilçesine Cumhuriyet Savcısı olarak tayin edildi. Malkara'daki görevinin ardından tayini Ege bölgesine çıkan deneyimli savcı, 30 Aralık 1944'te Manisa Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı görevini üstlendi. Kamudaki bu uzun ve onurlu mesaisine 27 Ağustos 1947 günü kendi isteğiyle son vererek devlet hizmetinden ayrıldı.
Kamu hizmetini tamamladıktan sonra serbest çalışma kararı alan Hasan Şemi Ergin, 21 Ekim 1947'de Manisa Barosuna kaydını yaptırdı. Şehirde kısa sürede tanınan ve güven duyulan bir serbest avukat haline geldi. Burada yıllarca mesleğini başarıyla icra ettikten sonra, 19 Aralık 1963 tarihinde baro kaydını mega kent İstanbul'a nakletti. Böylece hukuk çalışmalarını İstanbul Barosu üyesi olarak sürdürme kararı aldı.
Demokrat Parti Yılları ve Bakanlık Dönemleri
Siyaset dünyasına adım atma kararı alan başarılı avukat, Türkiye'nin çok partili döneminde önemli bir aktör haline geldi. Demokrat Parti saflarında siyasi mücadeleye katılarak IX. Dönem genel seçimlerinde Manisa Milletvekili olarak parlamentoya girdi. Parlamentodaki yüksek performansı ve halkın teveccühü sayesinde, X. ve XI. Dönemlerde de aynı partiden Manisa Milletvekili seçilerek koltuğunu muhafaza etti. Yasama faaliyetlerindeki başarıları, kendisini yürütme organında da üst düzey sorumluluklar almaya yönlendirdi.
Ergin'in siyasi hayatındaki başarı basamakları ulaştığı şu kritik sorumluluklarla özetlenebilir:
- Demokrat Parti saflarında Manisa Milletvekili olarak ardı şıra üç dönem boyunca parlamentoda görev yapması,
- Kabinelerde Devlet Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı gibi son derece önemli icracı bakanlık makamlarını deruhte etmesi,
- Türkiye'nin en köklü yardım kuruluşu olan Kızılay bünyesinde iki farklı dönemde Genel Başkanlık yetkilerini elinde bulundurması.
Adnan Menderes liderliğinde kurulan kabinelerde aktif görevler alan Ergin, 9 Aralık 1955 günü kurulan IV. MENDERES Hükümetinde Devlet Bakanı olarak yer aldı. Kabinedeki yüksek enerjisi ve idari kabiliyeti dolayısıyla, 28 Temmuz 1957 tarihinde ülkenin en kritik makamlarından biri olan Milli Savunma Bakanlığı görevine getirildi. Ardından gelen V. MENDERES Hükümetinde de savunma bakanlığı koltuğunu koruyan tecrübeli siyasetçi, 19 Ocak 1958'de bu görevinden kendi isteğiyle istifa etti. Siyasi birikiminden vazgeçilmek istenmeyen Ergin, 9 Aralık 1959'da bu kez Ulaştırma Bakanlığı makamına atandı. Bakanlıktaki üstün görevini, 27 Mayıs 1960 tarihindeki askeri müdahaleye kadar kesintisiz biçimde sürdürdü.
Siyaset dışındaki insani yardım faaliyetlerinde de öncülük eden Ergin, Türkiye'nin en köklü kurumlarından birine liderlik yaptı. Bu bağlamda hayatının farklı dönemlerinde Kızılay Genel Başkanlığı görevini yürüttü. Bu görevi ilk olarak 28 Nisan 1956 ile 27 Nisan 1958 tarihleri arasında, ikinci kez ise 30 Nisan 1960 ile 16 Haziran 1960 tarihleri arasında yerine getirdi.
Darbe Sonrası Sınavlar ve Hukuk Müşavirliği Dönemi
27 Mayıs 1960 Darbesi ile sarsılan Türk siyasi hayatı, Hasan Şemi Ergin'in yaşamında da büyük değişikliklere yol açtı. Darbe sonrasında kurulan Yassıada Yüksek Adalet Divanı tarafından yargılanan tecrübeli siyaset adamı, Anayasayı ihlal ettiği gerekçesiyle suçlu bulundu. Yapılan mahkeme sonucunda 4 yıl 2 ay süreyle ağır hapis cezasına çarptırıldı. Cezaevinde geçirdiği zorlu dönemin ardından, ülkede yürürlüğe giren af kanunundan yararlanarak hürriyetine yeniden kavuştu.
Özgür kalmasının ardından aktif siyaset sahnesinden çekilen Ergin, yılların verdiği mesleki birikimiyle iş dünyasında hukuk alanında yönlendirici roller üstlendi. 1 Ocak 1964 tarihinden itibaren başlayarak uzun yıllar boyunca Türkiye İş Bankası İstanbul Hukuk Müşavirliği bünyesinde sözleşmeli avukat olarak çalştı. Bu kurumdaki görevini 28 Şubat 1978 tarihine dek büyük bir ciddiyetle sürdürdü.
Yaşamının son yıllarını sükunet içinde geçiren Cumhuriyet dönemi siyasetçisi, 18 Ocak 1996 tarihinde 83 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cenazesi başkentte bulunan Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda dualarla son yolculuğuna uğurlandı.