Türk kamu yönetiminin ve maliye bürokrasisinin en tecrübeli isimleri arasında yer alan Hasan Basri Aktan, 1952 yılında Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. İktisat ve maliye alanındaki uzmanlığıyla tanınan Aktan, Türkiye Cumhuriyeti devlet yapısında uzun yıllar boyunca kritik kararlara imza atan önemli bir devlet adamıdır. Maliye teşkilatından başlayarak 56. Hükûmette dışarıdan atanan bağımsız Ulaştırma Bakanı koltuğuna kadar yükseldi. Gerek vergi idaresindeki reformcu yaklaşımları gerekse ulaştırma politikalarındaki tarafsız ve yapıcı duruşuyla Türk bürokrasisinde kalıcı bir iz bırakan Aktan, devlet hizmetindeki bu başarılarını sivil toplum ve eğitim alanına da taşıdı.
Eğitim Hayatı ve Maliyedeki İlk Yılları
Erzincan’ın tarihi ve kültürel zenginlikleriyle bilinen Kemaliye ilçesinde doğan Hasan Basri Aktan, eğitim hayatını İstanbul’da sürdürdü. Öğrenim döneminde sırasıyla devam ettiği eğitim kurumları şunlardır:
- Karagümrük İlk ve Orta Okulu
- Vefa Lisesi
- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi (1975 mezuniyeti)
Bu köklü fakülteden 1975 yılında mezun olarak meslek hayatına hazır hale gelen Aktan, 1976'da Maliye Bakanlığı bünyesinde göreve başladı. Hesap Uzman Yardımcısı olarak adım attığı kurumda sırasıyla Hesap Uzmanı ve Baş Hesap Uzmanı unvanlarını kazandı. Kamu maliyesinin denetim ayağında gösterdiği üstün performans sayesinde zaman içerisinde bu kariyer basamaklarını hızla tırmandı. Mesleki birikimini uluslararası alana taşımak isteyen Aktan, 1985 ile 1986 yılları arasında Katma Değer Vergisi (KDV) sistemi üzerinde mesleki ihtisas çalışmaları yapmak üzere Almanya’da bulundu. Almanya'da edindiği vergi tecrübelerini Türkiye’ye döndüğünde uygulamaya geçirdi.
Bürokraside Yükseliş ve Ulaştırma Bakanlığı Dönemi
Almanya’daki ihtisas çalışmalarının ardından Türkiye’de maliye alanındaki idari kadrolarda yükselmeye devam eden Hasan Basri Aktan, 1989 yılında Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı olarak atandı. Bu kurulun başkanlığını 1989-1994 döneminde başarıyla yürüttü. Ardından 1994 yılında Gelirler Genel Müdürü olarak yeni bir göreve atandı. Gelir İdaresi Başkanı sıfatıyla da bilinen bu görevde 1997 yılına kadar kalarak ülkenin vergi ve gelir politikalarına yön verdi. 1998 yılında Bakanlık Müşaviri olarak görevlendirilen Aktan, kısa bir süre sonra Türkiye’nin siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktasında aktif görev aldı. Ocak 1999'da kurulan 56. Hükûmete bağımsız Ulaştırma Bakanı olarak dışarıdan atanan Aktan, bakanlık görevini 29 Mayıs 1999'da tamamladı. Bu önemli vazifenin ardından bürokrasiden kısa bir süreliğine uzaklaşarak 2000 ile 2002 yılları arasında emeklilik dönemini geçirdi. Ancak devlet tecrübesine duyulan ihtiyaç, onu yeniden aktif görevlere çağıracaktı.
Müsteşarlık, Üniversite Yılları ve Toplumsal Katkıları
Emeklilik döneminin ardından 18 Aralık 2002 tarihinde Maliye Bakanlığı Müsteşarlığı görevine getirilen Hasan Basri Aktan, bu makamda devletin mali politikalarını koordine etti. Bu görevinden 8 Haziran 2009 tarihinde ayrıldı. Aktan, 2004 ve 2009 yılları arasında Türkiye-Kırgızistan Manas Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanlığı görevini yürüttü. Mütevelli heyeti başkanlığının sona ermesinden sonra da akademik dünyaya katkı sağlamayı sürdürdü. Halen İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi bünyesinde Mütevelli Heyeti üyesi olarak akademik hayata hizmet vermeye devam etmektedir. Eğitim ve kültür faaliyetlerini sivil toplum kuruluşlarıyla da destekleyen Aktan, aynı zamanda doğup büyüdüğü topraklara olan vefa borcunu ödemek üzere Kemaliye Kültür ve Kalkınma Vakfı’nın (KEMAV) kuruculuğunu üstlendi ve vakfın onursal başkanı oldu. Ayrıca iyi derecede Almanca bilen deneyimli iktisatçı, evli ve üç çocuk babası olarak yaşamını sürdürmektedir.