Osmanlı İmparatorluğu'nun yetiştirdiği seçkin hukukçu ve siyasetçi Hamdullah Emin Paşa, 1851 yılında Alanya'nın Mahmutseydi köyünde doğdu. Mahmutseydi köyündeki yerel mektepte ilk derslerini alan azimli genç, eğitim davasını Mısır'a, oradan da İsviçre, Londra ve Paris gibi dönemin en önemli bilim merkezlerine taşıyarak parlak bir hukuk doktoru olarak mezun oldu. Mısır'daki üstün başarıları neticesinde temyiz hakimliği payesi ile Paşa unvanını kazandı. O, adalet dağıtan bir dehaydı. İstanbul'da ağır ceza mahkemesi başkanlığı yaparken, aynı zamanda Meclis-i Mebûsan'da Antalya mebusu olarak milleti temsil etti. Yaşlılığında doğduğu köye dönerek tarımla ilgilendi. Eğitime ve tarıma adadığı bu şerefli hayatı, 4 Nisan 1939 günü Şişli'deki evinde nihayete erdi.
Uluslararası Eğitim ve Hukuk Kariyeri
Hamdullah Emin Paşa, eğitim aşkıyla dolu bir aydındı. Mahmutseydi köyünden çıktıktan sonra Mısır'a giderek yüksek tahsiline ilk adımı attı. Buradaki çalışmalarını takiben İsviçre ve Londra'da hukuk ile iktisat alanlarında derinlemesine uzmanlaştı. Avrupa'nın kültür başkentleri olan Paris ve Londra'da uzun süreli bilimsel araştırmalar gerçekleştirdi. Bu geniş coğrafyada Arapça, Fransızca ve Yunanca gibi dilleri ana dili gibi konuşacak seviyede öğrendi. Eğitimini tamamladıktan sonra hukuk doktoru unvanıyla Mısır'da mahkeme başkanlığı görevine getirildi. Gösterdiği adil yönetim ve üstün başarılar, kendisine kısa sürede temyiz hakimliği rütbesini kazandırdı. Bu başarıların nişanesi olarak dönemin yönetimi tarafından kendisine Paşa unvanı verildi. Mısır macerasının ardından memlekete dönen tecrübeli hukukçu, İstanbul'da ağır ceza mahkemeleri başkanlığı koltuğuna oturdu. Bu zorlu vazifeyi uzun yıllar boyunca layıkıyla sürdürdü. Hukuktaki yetkinliğini siyasi arenaya da yansıtan Paşa, Meclis-i Mebûsan'ın beşinci döneminde Antalya mebusu seçildi. Böylece devletin yasama organında da aktif rol oynadı.
Tarımsal Atılımlar ve Eğitime Adanmışlık
Bürokrasinin zirvesinden ayrılan devlet adamı, ömrünün son demlerinde Alanya'daki köyüne geri dönmeyi tercih etti. Toprağa adeta aşık bir karakterdi. Köyünde geçirdiği zaman zarfında tarımın gelişmesi için yoğun çaba sarf etti ve geniş çaplı imar hareketleri başlattı. Bilgi birikimini toprağa aktaran bilge lider, Türkiye'de kaleme alınan ilk bilimsel ziraat kitabının yazarı olarak tarihe geçti. Onun en büyük hayallerinden biri de bölgedeki çocukların eğitim almasını sağlamaktı. Bu ulvi amaç doğrultusunda hareket ederek, 1932 senesinde kıymetli eşi Hatice Tahire Hanım ile el ele verip Hamdullah Emin Paşa ve Haremi Hatice Tahire Hanım Vakfı isimli kurumu hayata geçirdi. Vakıf, çevre köylerden gelen öğrencilerin barınması ve yiyecek ihtiyaçlarının karşılanması için bir pansiyon inşa edilmesini hedefliyordu.
Geleceğe Uzanarak Yaşayan Vakıf Mirası
Hamdullah Emin Paşa'nın 1939 yılındaki vefatı, vakıf çalışmalarının bir süre duraklamasına neden oldu. Mülhak vakıf statüsünde bulunan bu köklü müessese, kurucusunun vefatından sonra yaşanan hukuki pürüzlerin aşılmasıyla birlikte, ancak 1968 yılında tüm mülklerin yeniden tespitiyle aktif şekilde hizmet vermeye başlayabilmiştir. Kuruluş senedinde yer alan mülkler tek tek tespit edilerek kiralama yöntemiyle düzenli bir gelir kaynağı oluşturuldu. Vakfın ilk büyük icraatı, Mahmutseydi köyünde 1968 yılında yeni bir ilkokul binası inşa etmek oldu. Bu okul, 1986 yılına kadar bölge çocuklarına ışık tuttu. Zamanın değişmesi ve ihtiyaçların artması üzerine, 1995 yılında vakıf senedinde köklü değişiklikler yapıldı. Bu reform sayesinde vakfın çalışma sahası ciddi ölçüde genişletildi. Vakfın yürüttüğü modern faaliyetler şu şekildedir:
- İhtiyaç sahibi orta ve yükseköğretim öğrencilerine eğitim hayatları boyunca kesintisiz burs desteği sağlanması,
- Alanya ve çevre köylerde kütüphaneler, gelişmiş laboratuvarlar, yabancı dil laboratuvarları ve modern spor tesisleri kurulması,
- Eğitim kalitesini artırmak amacıyla ilköğretim okulları, liseler ve yükseköğretim kurumları inşa edilerek faaliyete geçirilmesi.
Vakıf, eğitimdeki bu genişleme adımlarının bir halkası olarak, 2007 yılında Akdeniz Üniversitesi Alanya İşletme Fakültesi öğrencilerinin konaklama konforunu sağlamak amacıyla 132 yatak kapasitesine sahip modern bir yurt binasını inşa etti. Yurt binası daha sonra Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi'ne devredilerek kamu hizmetine sunuldu. Eğitim alanındaki en büyük taçlandırma projesi ise vakfın kuruculuğunu üstlendiği Alanya Hamdullah Emin Paşa Üniversitesi oldu. Üniversitenin resmi kuruluş yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylanarak 3 Mart 2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandı. Kapılarını 2014-2015 akademik yılında öğrencilere açan bu prestijli kurum, Alanya'nın ilk üniversitesi olma unvanını elinde bulundurmaktadır. Hamdullah Emin Paşa'nın yıllar önce yaktığı eğitim meşalesi, bugün binlerce gence rehberlik etmeye devam ediyor.