Nigâr Gülsün Karamustafa, 2 Aralık 1946 tarihinde Ankara'da dünyaya gelen, Türkiye'nin en önemli çağdaş sanatçılarından biridir. Yaklaşık kırk yıldır üretimini sürdüren sanatçı, eserlerinde toplumsal ve siyasi meseleleri ele alarak feminizm, kimlik ve göç gibi temaları derinlemesine işler. Sanatsal çalışmalarının yanı sıra sinema dünyasında da yönetmenlik ve sanat yönetmenliğiyle yer edinen isim, yerli ve yabancı birçok önemli koleksiyonda yapıtlarıyla temsil edilmektedir.
Sanatsal Gelişimi ve Akademik Yılları
Sanatçının yaratıcılık yöneliminde, radyo spikeri olan babası Hikmet Münir Ebcioğlu'nun etkisi büyüktür. Eğitim hayatını Ankara Koleji'nde sürdürürken resim öğretmenleri Eşref Üren, Turgut Zaim ve Selva Tamkan yeteneğini fark edip kendisini desteklemiştir. Genç yaşta ilk sergisini 1962 yılında okul salonunda açan Karamustafa, aynı dönemde bir çalışmasıyla Devlet Resim Sergisi'nde yer bulmuştur. Yükseköğrenimini İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü'nde tamamlamış, buradaki Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyesinden 1969'da mezun olmuştur.
Akademideki eylemlere ve boykotlara aktif biçimde katılarak politik bir duruş sergilemiştir. 1970 senesinde Sadık Karamustafa ile dünya evine girmiştir. Eşinin BBC Türkçe servisi için kazandığı bursla gittikleri Londra dönüşünde, aranan bir kişiye yataklık ettiği gerekçesiyle 12 Mart Muhtırası sonrası tutuklanan sanatçı, cezaevinde geçirdiği altı aylık süre boyunca yaptığı gözlemleri daha sonra Vadedilmiş Bir Sergi isimli sergisinde izleyicilere sunmuştur. 1975 ile 1981 yılları arasında Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu'nda dersler vermiş ancak akademisyenliğin sanatını kısıtlayacağı düşüncesiyle bu görevini sonlandırmıştır.
Sinema Yolculuğu ve Göç Teması
Türkiye'de yaşanan iç göçün görsel ve kültürel yapıdaki yansımalarını eserlerine taşıyarak ilk profesyonel kişisel sergisini 1978'de Taksim Sanat Galerisi'nde açan sanatçı, 1984 yılında Atıf Yılmaz'ın Bir Yudum Sevgi filminde sanat yönetmenliği üstlenerek sinema dünyasına adım atmıştır. Bu çalışmanın ardından televizyon dizisi Gecenin Öteki Yüzü'nde sanat yönetmenliği görevini sürdürdü. Füruzan ile birlikte 1990 yılında yönettikleri Benim Sinemalarım filmiyle ulusal ve uluslararası düzeyde geniş yankı uyandırdı. Bu başarılı yapıtıyla dünya çapında çok sayıda festivale katılan sanatçı, buralardan çeşitli ödüllerle dönmüştür.
Filmin farklı kıtalarda seyirciyle buluştuğu bazı ülkeler şunlardır:
- Fransa ve Kanada
- Mısır ve İran
- ABD ve Japonya
- Almanya, Belçika ve Hindistan
Uluslararası Sergiler ve Kavramsal Yaklaşım
1980 ile 1989 yılları arasında İstanbul'da düzenlenen Günümüz Sanatçıları, Yeni Eğilimler ve Öncü Türk Sanatından Bir Kesit gibi etkinliklerde kendine yer buldu. Bu evrede günlük nesneleri başka formlara dönüştürerek siyasi ve toplumsal belleğe işaret eden çalışmalara odaklandı. Berlin Duvarı'nın yıkılması ve Demir Perde'nin ortadan kalkmasıyla birlikte kendisini çok daha farklı bir uluslararası üretim alanında buldu.
Vasıf Kortun'un küratörlüğünü gerçekleştirdiği, 1991 yılındaki Türkiye'nin ilk gerçek küratörlü sergisi olan Ani/Bellek 1'e katılım sağladı. Denizaşırı alandaki ilk kişisel sergisini ise 1994 senesinde Montreal'de gerçekleştirdi. Zürih'teki Shedhalle bünyesinde Marion von Osten ile Ursula Biemann gibi isimlerle önemli ortak projeler yürüttü.