Gülşat Aygen, Türkiye'de başladığı yaşam yolculuğunu Amerika Birleşik Devletleri'nde saygın bir akademisyen olarak sürdüren, uluslararası alanda tanınmış Türk dilbilimci, yazar ve çevirmendir. Günümüzde Northern Illinois Üniversitesi bünyesinde "seçkin öğretim profesörü" unvanıyla görev yapan Aygen, kuramsal ve uygulamalı dilbilim çalışmalarının yanı sıra dünya çapında ses getiren çevirileriyle de bilinir. Araştırmalarıyla özellikle Türkçe ve diğer Türk dillerinin yapısal özelliklerini modern bilimsel yöntemlerle inceleyerek dilbilim literatürüne katkı sunmaktadır.
Akademik Serüven ve Harvard Yılları
Eğitim hayatına İstanbul'da adım atan Aygen, 1970-1977 yılları arasında Amerikan Kız Akademisi'nde ortaöğrenimini tamamladı. Ardından Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne girdi ve burada 1981 yılına kadar eğitim gördü. Yönünü dilbilime çevirerek Boğaziçi Üniversitesi'nde lisans derecesini 1996'da, yüksek lisans derecesini ise 1998'de aldı. Akademik birikimini en üst seviyeye taşımak amacıyla ABD'ye giderek Harvard Üniversitesi ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesinde lisans sonrası çalışmalar yürüttü. Nihayetinde 2002 yılında Harvard Üniversitesi'nden dilbilim alanında doktora derecesini başarıyla aldı. Bu süreçte resmi tez danışmanlıklarını Jim Huang ile Shigeru Miyagawa üstlenirken, dünyaca ünlü kuramçı Noam Chomsky de kendisine gayriresmi olarak danışmanlık yaptı.
Dilbilimde Çığır Açan Araştırmalar
Dr. Aygen'in teorik çalışmaları, dünya dillerindeki tümce mimarisinin derinliklerine odaklanır. Araştırmalarında sonluluk, durum, koşaç, karıştırma ve gömülü tümcelerin yapısı gibi teknik konuları titizlikle inceler. Ayrıca uygulamalı dilbilim alanında dilbilgisi öğretimine ezberden uzak, betimleyici bir yaklaşım kazandırmıştır. Bu kapsamda geliştirdiği yenilikçi metotlar hem anadili İngilizce olanlar hem de yabancı dil olarak öğrenenler için hazırlanan ders kitaplarında uygulanmaktadır.
Kültürlerarası Köprü: Çeviri ve Editörlük
Entelektüel ilgisi oldukça geniş bir yelpazeye yayılan Aygen, önemli başyapıtları Türkçeye kazandırarak kültür dünyasına büyük katkılar sağlamıştır. Özellikle Elias Canetti'nin ünlü eseri "Kitle ve İktidar"ın çevirisi okurlar tarafından büyük ilgi görmüştür. Bunun yanı sıra şu önemli isimlerin eserlerini de dilimize çevirmiştir:
- Noam Chomsky (Anarşizm Üzerine)
- James Graham Ballard (Çarpışma)
- Michael Ryan (Politik Kamera)
- David Rowe (Popüler Kültürler: Rock ve Sporda Haz Politikaları)
Aynı zamanda Kurmanci Kürtçesi ve Zazaca üzerine referans dilbilgisi kitapları kaleme alan yazar, Kapalıçarşı'daki esnaf dilleri ve agramatik afazi hastalarının dil üretim süreçleri üzerine de özgün bilimsel makaleler yayımlamıştır.