Mohandas Karamçand Gandi (Guceratça: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; 2 Ekim 1869 – 30 Ocak 1948), Hindistan'ın ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi'nin siyasi ve ruhani lideridir. Görüşleri Gandizm olarak anılır. Kötülüğe karşı aktif ama şiddetsiz direniş ve gerçekle ilgili Satyagraha felsefesinin öncüsüdür. Rabindranath Tagore tarafından verilen ve "yüce ruh" anlamına gelen Mahatma ile "baba" anlamına gelen Bapu adlarıyla anılır. Hindistan'da resmî olarak "Ulusun Babası" ilan edilmiş, doğum günü olan 2 Ekim, Gandhi Jayanti adıyla ulusal tatil olarak kutlanmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 15 Haziran 2007'de oybirliğiyle 2 Ekim gününü "Dünya Şiddetsizlik Günü" ilan etmiştir.
Gençliği ve Eğitimi
Porbandar'da Hindu Modh ailesinin oğlu olarak doğdu. Babası Karamçand Gandi, Porbandar'ın diwanı, yani başveziriydi. Annesi Putlibai, babasının dördüncü eşiydi ve Pranami Vaişnava mezhebinden bir Hindu'ydu. Çocukluğunda Gucerat'taki Caynizm etkileriyle canlılara zarar vermeme, etyemezlik, kişisel arınma için oruç tutma ve farklı inanç ve kast üyeleri arasında karşılıklı tolerans gibi öğretileri öğrendi. Mayıs 1883'te, 13 yaşındayken, ailesinin isteğiyle yine 13 yaşındaki Kasturba Makhanji ile evlendi; çiftin ilki bebekken ölen beş çocuğu oldu. Porbandar ve Rajkot'ta ortalama bir öğrenciydi, Bhavnagar'daki Samaldas Koleji'nin giriş sınavını kıl payı kazandı. 4 Eylül 1888'de 18 yaşındayken avukat olmak için hukuk okumak üzere University College London'a girdi. Londra'da Caynist keşiş Becharji'nin önünde annesine verdiği sözün etkisiyle etten, alkolden ve cinsellikten uzak durdu. Etyemezler Derneği'ne katıldı, yönetim kuruluna seçildi ve bir şubesini kurdu.
Güney Afrika Yılları
Gandi, Güney Afrika'da Hint topluluğunun vatandaşlık hakları için barışçıl başkaldırı gerçekleştirdi. Hintlilerin oy kullanmasını engelleyen bir yasa tasarısına karşı çıkmalarına yardım etmek için kalış süresini uzattı. 1894'te Natal Hint Kongresi'ni kurdu. Ocak 1897'de Hindistan'a yaptığı kısa gezinin ardından dönüşünde bir grup beyaz saldırgan onu linç etmek istedi; Gandi, kendisine yapılan yanlışları mahkemeye taşımama ilkesiyle saldıranlar hakkında suç duyurusunda bulunmayı reddetti. 1906'da Transvaal hükûmeti Hint nüfusunun zorla kayıt altına alınmasını öngören bir yasa kabul etti; Gandi aynı yıl 11 Eylül'de Johannesburg'da Satyagraha yöntemini ilk kez uyguladı ve yandaşlarını yasaya uymamaya çağırdı. Yedi yıl süren mücadelede binlerce Hint hapsedildi, kırbaçlandı ve hatta vuruldu; kamuoyundaki tepki sonucunda general Jan Christiaan Smuts Gandi ile uzlaşmak zorunda kaldı.
Hindistan Bağımsızlık Mücadelesi
1915'te Güney Afrika'dan Hindistan'a döndü. Hindistan Ulusal Kongresi'nin liderliğini üstlenerek yoksulluğun azaltılması, kadınların özgürlüğü, farklı din ve etnik gruplar arasında kardeşlik, kast ayrımcılığının sona erdirilmesi ve Swaraj, yani yabancı hâkimiyetinden kurtulma için kampanyalar yürüttü. İlk önemli başarılarını 1918'de Çamparan karışıklığı ve Kheda Satyagraha'sı sırasında elde etti. 1930'da Britanya tuz vergisine karşı 400 kilometrelik Tuz Yürüyüşü'ne öncülük etti. 1942'de Britanyalı yetkililere Hindistan'ı terk etmeleri çağrısında bulundu. Hem Güney Afrika'da hem Hindistan'da birçok kez hapsedildi. Kendi kendine yeterli bir aşram kurup basit bir hayat yaşadı, giysilerini çıkrıkla kendisi ördü; kişisel arınma ve protesto amacıyla bazen bir ayı aşan oruçlar tuttu.
Benzer kişiler
- Gianni Infantino (Avukat)
- Andrea Bocelli (Avukat)
- Ümmet Önalan (Avukat)
- Hakan Canduran (Avukat)
- Zerrin Sarı (Avukat)
- John Adams (Avukat)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Gandhi maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.