Fyodor Gladkov Kimdir?

Rus edebiyatının sosialist gerçekçilik akımındaki en önemli temsilcilerinden biri olan Fyodor Vasilyevich Gladkov, 21 Haziran 1883 tarihinde Rusya'nın Saratov bölgesindeki yoksul bir köy olan Çernavka'da dünyaya gelmiştir. Dokuz yaşına kadar çocukluğu bu köyde geçti. Okuma yazmayı dindar bir ihtiyardan öğrendi. Yazar, gençliğinde Volga kıyılarında ve Hazar çevresinde balıkçılarla yaşadı. Klasik eserleri büyük bir tutkuyla okurdu. Maddi imkansızlıklar yüzünden Gimnazyum sınavını kazansa da okula kabul edilmedi. Eczane çıraklığı ve matbaa işçiliği yaptı. Ailesi büyük bir yoksulluk içindeydi. Henüz 17 yaşındayken yetersiz beslenmeden dolayı ağır hastalanarak iki ay hastanede yattı. Bu sırada babası kalpazanlıktan tutuklanarak Sibirya'ya gönderildi.

Zorluklarla Dolu Gençlik Yılları ve Eğitime Bağlılık

Kendi yaşamında da sürgün gerçeğiyle karşılaşan yazar, 1904 yılında yirmi bir yaşındayken Marksist bir gruba katıldı. Sosyal Devrimci Parti ile ilişkiler kurarak Irkutsk kentinde propaganda faaliyetleri yürüttü. Ardından 1905 yılında Tiflis'e giderek buradaki devrimci hareketlerde aktif roller üstlendi. Gladkov, 1906 yılında Bolşeviklerle tanışıp onların propaganda çalışmalarına da katıldı. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi adına yürüttüğü bu çalışmalar nedeniyle Kasım ayında tutuklandı. Dört yıl boyunca Irkutsk eyaletinin Manzurka köyünde sürgün hayatı yaşadı. Sürgün bittikten sonra Novorossiysk'e taşındı. Pavlovskaya'daki bir ilkokulda öğretmen olarak çalışmaya başladı. Ekim Devrimi'nden sonra, 1918 baharında okulları yeniden düzenlemek üzere Novorossiysk'e geri döndü. Ancak aynı yılın ağustos ayında köy monarşi yanlısı Beyaz orduların eline geçince saklanmak zorunda kaldı. Beyazların 1920 yılında bölgeden kovulmasının ardından Gladkov, kasabanın eğitim sorumluluğuna getirildi. Ayrıca Krasnoye chernomorye gazetesinin editörü olmadan önce Kızıl Ordu bünyesinde de görev yaptı.

Devrimci Mücadele, Sürgün ve Öğretmenlik Yılları

Edebi kariyerine odaklanmak isteyen Gladkov, 1921 yılında Moskova'ya yerleşti. Burada bir fabrika okulunun müdürlüğünü yaptı. Ardından Novy mir dergisinin sekreterliği görevine atandı. Gladkov, Rusya Proleter Yazarlar Birliği ile tartışmalar yürüten The Smithy grubunun önemli bir üyesiydi. Edebiyatta devrimin yansıtılmasını güçlü şekilde savunmaktaydı. Ancak diğer yazar gruplarının yürüttüğü tartışma tarzından ve özellikle bağımsız yazarlara uyguladıkları baskılardan derin endişe duyuyordu. Bu bağımsız duruşu sebebiyle 1921 yılında Komünist Parti'den ihraç edildi. Kendisi partiden uzaklaştırılırken entelektüel ve Menşevik olmakla suçlanmıştı. Fakat 1925 yılında yazdığı Çimento romanının kazandığı büyük başarının ardından partideki görevine iade edildi. Türkiye'de Fabrika adıyla da yayımlanan bu şaheser, işçi sınıfını konu alan ve yeni insan ilişkilerini müjdeleyen ilk romanlardan biri olmuştur. Roman, ününden hiçbir şey kaybetmeden günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. İkinci Dünya Savaşı yıllarında İzvestiya ve Pravda gazetelerinin özel muhabiri olarak görev aldı. Sverdlovsk'tan bildirdiği haberlerle savaş dönemi endüstrisi konularında uzmanlaştı. Savaş sonrasında Moskova'daki Gorki Edebiyat Enstitüsü'nün müdürlüğü görevine getirildi. Rus edebiyatının bu büyük çınarı, 20 Aralık 1958 tarihinde Moskova'da 75 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Fyodor Gladkov'un Edebi Mirası

Yazarın kaleme aldığı ve döneminin toplumsal dinamiklerini yansıtan başlıca eserleri kronolojik olarak şu şekildedir:

• İşığa Doğru (1900) ve İşten Sonra (1900)
• Maksuitka (1901) ve Ağır Çalışmadan Önce (1903)
• Savaşa Çıktılar (1904) ve Muayene (1905)
• Üçü Bir Kulübede (1905) ve Dışlanmışlar (1908)
• Uçurum (diğer adıyla Tek Oğul) (1917) ve Bahar Çekimleri (1921)
• Ateşli Küheylan (1922) ve Çimento (1925)
• Eski Gizli Hapishane (1926) ve Kafadan Bacaklılar (1927)
• Enerji (diğer adıyla Güç) (1932-1938) ve Huş Korusu (1941)
• Yanmış Ruh (1943), Yemin (1944) ve Çocukluğumun Hikayesi (1949)
• Kanun Kaçakları (1950), Kötü Günler (1954) ve Huzursuz Gençlik (1958 - tamamlanmamış)