Türk edebiyat tarihinin en nevi şahsına münhasır isimlerinden biri olan ve asıl adı Mehmet Nâzım Özgünay olarak bilinen Florinalı Nazım, 1883 yılında o dönem Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunan Makedonya'nın Florina kasabasında dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca şairlik yeteneği tartışılsa da edebiyata duyduğu derin tutku ve sarsılmaz özgüveniyle tanınan sanatçı, ömrünün son dönemini geçirdiği İstanbul'da 6 Haziran 1939 tarihinde yüksek tansiyon nedeniyle 56 yaşında hayatını kaybetti. Kendisini "Türk Şiir Kralı" ilan eden ve mezarı Topkapı Mezarlığı'nda bulunan Nazım, edebiyat dünyasında bıraktığı renkli izler ve sıra dışı kişiliğiyle anılmaktadır.
Manastır Evrak Müdür Muavini Halid Nâzım Bey’in oğlu olan Mehmet Nâzım, babasının memuriyeti sebebiyle ilk ve ortaöğrenimini Manastır şehrinde tamamladı. Yükseköğrenim için İstanbul'a yönelen genç Nazım, 1901'de İstanbul Hukuk Mektebi’ne girdi ve 1906 senesinde buradaki eğitimini başarıyla bitirdi. Mezuniyetinin ardından kamu hizmetine adım atarak Dahiliye Nezareti ile Emniyet-i Umumiye teşkilatında memurluk görevlerinde bulundu. Aynı zamanda Emniyet bünyesindeki neşriyat şubesinin müdürlüğünü üstlendi ve Polis Mecmuası'nın yönetimini yürüttü. Devlet memurluğu kariyerini ise Gümüşhane Mektupçuluğu makamından emekli olarak nihayete erdirdi.
Şairin özel hayatı, büyük acılar ve kayıplarla sarsıldı. 1922 yılındaki bir doğum esnasında önce sevgili eşi Emine Hanım’ı, çok kısa bir süre sonra ise dünyaya gelen bebeğini kaybetti. Bu derin trajediden sonra elinde kalan tek yakını, büyük kızı Aliye Meliha Hanım oldu. Kızını büyük bir özenle "küçük şaire" olarak yetiştiren Nazım, onu dönemin edebiyat çevrelerine takdim etti. Şair, 1933 yılında ise Üsküdar'daki evinde meydana gelen büyük bir yangın felaketiyle yüzleşti. Bu yangından canını zor kurtarırken, kendisi için son derece değerli olan pek çok tarihi evrakı ve belgesini alevlere teslim etti.
Şiir Krallığı ve Edebî Megalomani
Florinalı Nazım'ı Türk edebiyatının en çok konuşulan simalarından biri kılan husus, kendisinin deha sahibi bir sanatçı olduğuna duyduğu sarsılmaz inançtı. 1926 yılında üstün zekalı olduğunu tescilleyen düzmece bir sağlık raporu aldı. Bu hamlesinin ardından kendisini resmi olarak "Türk Şiir Kralı" ilan etti. Yazar Peyami Safa'nın kendisiyle ilgili yaptığı alaycı "şiir kralı" nitelendirmesini son derece ciddiye alarak bu unvanı gururla taşıdı. Hatta kendisini ünlü şair Abdülhak Hamit Tarhan'ın yegane varisi olarak görüyordu. Sanatının tüm dünya tarafından kabul gördüğüne inanan Nazım, bu takdir edilme arzusu uğruna sıra dışı yollara başvurmaktan çekinmedi.
Edebi şöhrete ulaşmanın yolunun basından ve büyük isimlerin onayından geçtiğini erken fark etmişti. Bu sebeple Abdülhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai, Halid Ziya Uşaklıgil, Cenab Şahabeddin, Mehmet Akif Ersoy ve Mithat Cemal Kuntay gibi dönemin saygın edebiyatçılarının peşinden koştu. Adeta bir gölge gibi takip ettiği bu isimlerin gündelik işlerine koşturdu. Karşılığında ise kendisi için yazılmış övgü dolu mektuplar ile imzalı fotoğraflar almayı başardı. Gazetelerde ve kendi kitaplarında gururla yayımladığı bu övgü yazılarının aslında ince birer alay taşıdığını ya anlamadı ya da anlamazlıktan geldi. Şiirlerini insanlara zorla dinletme hevesi yüzünden edebiyat dünyasında adı "Tıraşçı"ya çıktı ve mizah dergilerinde elinde usturayla tasvir edildi. Ayrıca Tevfik Fikret gibi vefat etmiş büyük şairlerin kabirleri başında anma törenleri düzenleyip kızına şiirler okutması da onun meşhur ritüelleri arasındaydı.
Edebi Mirası ve Dağınık Eserleri
Florinalı Nazım'ın kitapları, kendi reklamını yapma hevesi yüzünden oldukça karmaşık bir yapı sergiler. Eserlerinin asıl içeriği; sayfalar arasına serpiştirilmiş methiyeler, takrizler, mektuplar, kendisi ve kızı hakkında çıkan haber kupürleri ile fotoğraflar yüzünden çoğu zaman gölgede kalmıştır. Bu dağınık üsluba rağmen geride oldukça üretken ve hacimli bir külliyat bırakmıştır. 1908 yılında kaleme aldığı ve Sultan II. Abdülhamid'e övgüler içeren eseriyle yazın hayatına adım atan şair, Cumhuriyet döneminde de coşkulu şiirler üretmeye devam etmiştir. Türk edebiyatında hakkında en çok mizah üretilen, karikatürlere konu edilen ve aynı zamanda en çok takriz yazılan figür olarak tarihe geçmiştir.
Şairin geride bıraktığı başlıca eserler şunlardır:
- Mehâmid-i Hamîdiye (1908)
- Sünbülistan-ı Musikî (1909)
- Zafer Teraneleri (1918)
- Terennümler-Teellümler (1921)
- Ziya Gökalp'ın Tabutu Huzurunda (1921)
- Cumhuriyet Marşları (1924)
- Nef'i ve Fikret'in Büyük Ruhlarına (1925)
- Hâtırât-ı Meşâhir (1925)
- Yadigâr-ı Takdis-i Fikret (1927)
- Ebediyet Yolunda Bir Hitabe (1927)
- Türk'ün Büyük Zaferi (1928)
- Şâir-i Âzamımızı Tebcil (1928)
- Türk Şiir Krallığı Neden ve Nasıl Doğmuştu? (1934)