Türkiye'de toplumsal cinsiyet, dil ve argo ilişkisini cesurca inceleyen araştırmacı yazar Filiz Bingölçe, 21 Ocak 1965 tarihinde Erzurum'un Aşkale ilçesinde dünyaya geldi. Yaşamı boyunca gazetecilikten yayıncılığa, sözlük yazarlığından belgesel yönetmenliğine kadar geniş bir yelpazede eserler üreten sanatçı, dilin kadınlar tarafından kullanım biçimlerini sorgulayan çalışmalarıyla tanındı. Yükseköğrenimini Ankara'da tamamlayan yazar, uzun süre medyada çalıştı. Muhabirlikten yayın yönetmenliğine kadar farklı görevler üstlendi. Özellikle kadın argosu üzerine yaptığı araştırmalarla tabuları yıkarak adından söz ettirmeyi başardı.
Medya Sektöründen Yayıncılığa Uzanan Yol
Gençlik yıllarında gazeteciliğe ilgi duyan Bingölçe, Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu Radyo ve Televizyon Bölümü'nden 1987 yılında mezun oldu. Mezuniyetinin ardından basın dünyasına adım atan yazar, 1989 ile 2005 yılları arasında sektörün farklı kademelerinde çalıştı. Bu süreçte muhabir, editör ve genel yayın yönetmeni olarak çeşitli basın kuruluşlarında önemli sorumluluklar üstlendi. Çok yönlü kariyerinde farklı üretim alanlarına yönelen yazar, mesleki yaşamı boyunca şu rollerle ön plana çıktı:
- Basın sektöründe muhabirlik, editörlük ve yayın yönetmenliği
- Araştırmacı kimliğiyle sözlük yazarlığı ve kitap yayıncılığı
- Ekolojik ve toplumsal konuları işleyen belgesel yönetmenliği
Basın dünyasında edindiği tecrübeleri daha özgür ve bağımsız bir zemine aktarmak isteyen Bingölçe, kendi girişimi olan Alt Üst Yayınevi'ni hayata geçirerek burada uzun yıllar boyunca yöneticilik görevini başarıyla sürdürdü.
Kadın Argosu ve Tabuları Yıkan Sözlük Çalışmaları
Yazarlık kariyerinde dilin cinsiyetçi yapısına odaklanan araştırmacı, aynı zamanda dil ile cinsellik ve şiddet ilişkisi üzerine derinlemesine eğildi. Kadınların günlük hayatta geliştirdiği argo, kaba dil ve mizah ögelerini inceleyerek Türk dili araştırmalarında yeni bir pencere açtı. Bu kapsamda kaleme aldığı ve 2002 yılında yayımlanan Kadın Argosu Sözlüğü, edebi çevrelerde geniş yankı uyandırdı. Eserin yayımlanmasının ardından yazar ve yayıncısı hakkında müstehcen kitap yayımlamak iddiasıyla yasal süreç başlatıldı. Dava, 2003 yılında beraat kararıyla sonuçlandı. Bu gelişme, Türkiye'deki ifade özgürlüğü mücadelesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Yazar, bu dava sürecindeki savunma metinlerini ve resmi belgeleri, 2005 yılında çıkardığı Kadın Argosu Sözlüğü 2 kitabının ek bölümünde kamuoyuyla paylaştı.
Belgesel Çalışmaları ve Son Yılları
Yazarlığının yanı sıra kamera arkasında da çalıştı. Sanatçı, belgesel yönetmeni olarak toplumsal konulara duyarlılık gösterirken ayrıca ekolojik temalara da odaklandı. Özellikle kadınların çalışma hayatındaki yerini yansıtan iş türküleri ile doğadaki yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan kelebek türlerini konu alan kısa filmler çekti.
Uzun süre amansız kanser hastalığıyla mücadele eden üretken yazar, tedavi gördüğü Ankara'da 30 Ocak 2016 tarihinde 50 yaşında hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından Ankara Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilen Bingölçe, geride bıraktığı özgün araştırmalar ve belgesel yapıtlarıyla anılmaya devam ediyor.