Yerel yönetim anlayışıyla Türkiye siyasi tarihinde derin izler bırakan Fikri Sönmez, Ordu'nun Fatsa ilçesinde belediye başkanlığı yapmış olan, Marksist-Leninist kimliğiyle tanınan bir Türk politikacıdır. Fatsa'da hayata geçirdiği sıra dışı yönetim modeliyle kısa sürede ülke gündemine oturmayı başardı. Ancak Sönmez, 12 Eylül Askerî Darbesi'ne giden gerilimli süreçte, 11 Temmuz 1980'de düzenlenen askerî operasyonla görevinden alındı. Hemen ardından tutuklanarak cezaevine gönderildi. Yargılanıp ağır hapis cezasına çarptırılan siyasetçi, 4 Mayıs 1985'te tutuklu bulunduğu cezaevinde vefat etti.
Fatsa'da Sıra Dışı Bir Yönetim Girişimi
Fikri Sönmez, Fatsa Belediye Başkanı olarak görev yaptığı dönemde ilçede komünist bir yönetim kurmakla suçlandı. Bu iddialar, siyasi tartışmaları beraberinde getirdi. Marksist-Leninist ideolojiyi benimseyen siyasetçinin kurduğu bu düzen, ayrıca dönemin kutuplaşmış ortamında büyük tepki topladı. Söz konusu yönetim deneyimi, 12 Eylül askerî müdahalesine giden süreçte de en önemli gerekçelerden biri olarak gösterildi.
Operasyon ve Mahkûmiyet Süreci
Tarihler 11 Temmuz 1980'i gösterdiğinde, Fatsa ilçesine yönelik kapsamlı bir askerî operasyon başlatıldı. Operasyonla birlikte Sönmez'in belediye başkanlığı son buldu. Gözaltına alınan ve ardından tutuklanan siyasetçi, askerî mahkemelerde uzun süren yargılamalara maruz kaldı. Komünist yönetim iddiaları nedeniyle suçlu bulunarak çok ağır bir hapis cezasına çarptırıldı. Cezaevindeki mahkûmiyeti devam ederken, 4 Mayıs 1985 tarihinde kaldığı hücrede yaşamını yitirdi.
Fikri Sönmez'in siyasi yaşamı ve karşı karşıya kaldığı hukuki süreç şu temel gelişmelerle özetlenebilir:
- Ordu'nun Fatsa ilçesinde belediye başkanlığı yapması,
- İlçede komünist bir idari yapı kurduğu gerekçesiyle suçlanması,
- 11 Temmuz 1980 tarihindeki askerî harekâtla görevinden el çektirilmesi ve tutuklanması,
- Yargılama sonucunda ağır hapis cezası alarak 4 Mayıs 1985'te cezaevinde vefat etmesi.