Feyzi Önder, Türkiye'nin fauna zenginliğini gün yüzüne çıkarmak amacıyla ömrünü böcek bilim araştırmalarına adamış, ülkemizin en seçkin Heteroptera taksonomistidir. 18 Aralık 1943 tarihinde İzmir'in Ödemiş ilçesinde dünyaya gözlerini açan bilim insanı, entomoloji alanında gerçekleştirdiği kapsamlı sınıflandırma çalışmaları ve literatüre kazandırdığı yeni türler vasıtasıyla adını dünya çapında duyurmayı başarmıştır. Akademik kariyeri boyunca sergilediği üstün gayret ve benzersiz çabalarıyla Türkiye'nin fauna zenginliğinin tespitine ve bu alandaki bilimsel birikimin geniş kitlelerce tanınmasına vesile olan araştırmacı, 25 Mart 2000 yılında aramızdan ayrılmıştır.
Eğitim Hayatı ve Akademik Başlangıç
Bilimsel merakının ilk tohumları Ege'nin verimli topraklarında atılan Feyzi Önder, temel eğitim yolculuğuna doğduğu ilçedeki Ödemiş Cumhuriyet İlkokulunda adım atmıştır. Orta öğrenimini tamamlamak üzere yöneldiği İzmir'de sırasıyla Tilkilik Ortaokulu ve İzmir Atatürk Lisesi bünyesinde eğitim görmüştür. Lise yıllarının ardından, 1961 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi kapısından adım atan Önder, tarımsal bilimlere duyduğu büyük ilgiyle derslerinde yüksek başarı sergileyerek 1965 senesinde Bitki Sağlığı Bölümünden mezuniyetini almıştır. Mezuniyetinin hemen ardından açılan akademik asistanlık sınavını birincilikle kazanarak, mezun olduğu fakültenin Entomoloji ve Zirai Zooloji Kürsüsüne asistan olarak girmiştir.
Kürsüdedeki ilk yıllarında araştırma konularına yoğunlaşan genç araştırmacı, 1970 senesinde önemli bir başarıya imza atmıştır. İzmir ve çevresindeki bitki zararlısı Mirinae (Miridae:Hemiptera) türlerinin tanınmaları, yayılışları ve kısa biyolojileri üzerine hazırladığı kapsamlı doktora tezini tamamlayarak bilim doktoru unvanını almıştır. Ardından doçentlik çalışmalarına hızla başladı. Bilgi birikimini artırmak için İngiltere'ye gitti. Başkent Londra'da bulunan ünlü British Museum (Natural History) bünyesinde kendi uzmanlık alanı üzerine kritik incelemeler gerçekleştirmiştir.
Ekim 1973'te askerlik için görevden ayrıldı. Nisan 1975'te aynı kürsüye tekrar atandı. Akademik çalışmalarına kaldığı yerden büyük bir şevkle devam eden başarılı araştırmacı, 1976 yılının Kasım ayında gösterdiği üstün başarıların neticesinde Üniversite Doçenti unvanını almaya hak kazanmıştır.
Bilimsel Mirası ve Topluma Katkıları
Yaşamı boyunca bilim dünyasına sayısız eser kazandıran Feyzi Önder, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde büyük bir üretkenliğe imza atmıştır. Hem ulusal hem de uluslararası düzeyde kaleme aldığı toplam 193 adet kitap, bilimsel makale ve bildiri yayınlayarak tarım ve böcek bilimine yön vermiştir. Türkiye'nin zengin böcek faunasının keşedilmesinde öncü roller üstlenen bilim insanı, literatüre kendi elleriyle kazandırdığı böcek isimleriyle tarihe geçmiştir. Onun isim babalığını üstlendiği pek çok taksonomik adlandırma, bugün dahi dünya entomoloji literatüründe geçerliliğini korumaktadır.
Önder'in en büyük hedeflerinden biri, bilimi laboratuvar duvarlarının dışına çıkararak halkla buluşturmaktı. Bu doğrultuda, 1980 ile 1988 yılları arasında PTT ile yürüttüğü ortak çalışmalar neticesinde böcek temalı 26 özel pulun basılmasını sağlamıştır. Bu renkli pullar, toplumda doğa ve böcek bilincinin oluşmasında çok etkili bir rol oynamıştır. Yazın hayatındaki en önemli mihenk taşları ise şunlardır:
- 1978 yılında Prof. Dr. Niyazi Lodos ortaklığıyla basılan Heteroptera (Türkiye ve Palearktik Bölge Familyaları Hakkında Bilgiler) adlı başucu kitabı
- Böcek dünyasına kazandırdığı uluslararası geçerliliğe sahip Latince isim babalıkları
- Hem yurt içinde hem de yurt dışında yayımlanmış yüzlerce bilimsel bildiri, makale ve akademik araştırma
Cumhuriyet tarihinin yetiştirdiği en değerli entomologlardan olan Feyzi Önder, bilim dünyasındaki araştırmaları ve geride bıraktığı zengin bilimsel mirasla bugün de derin bir saygıyla anılmaktadır. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, yetiştirdiği bu büyük değere vefasını göstermek adına fakülte bünyesindeki konferans salonuna Feyzi Önder Konferans Salonu ismini vererek onun anısını ebedileştirmiştir. Türkiye'de böcekbilim denilince akla gelen ilk isimlerden olan Önder, hem yetiştirdiği öğrenciler hem de zooloji dünyasına sunduğu katkılarla yaşamaya devam etmektedir.