Türkiye'de beyin ve sinir cerrahisinin kurucu öncülerinden olan tıp doktoru Feyyaz Berkay, 1913 yılında İzmir'de doğmuş, Cerrahpaşa Túp Fakültesi Nöroşirürji Kürsüsünü kurarak modern tıp eğitimine büyük katkı sağlamıştır. Değerli tıp hekimi, 22 Ocak 1991 tarihinde vefat etmiştir. İstanbul Erkek Lisesi bünyesindeki eğitimini 1931 yılında başarıyla bitirmiştir. Tıp fakültesindeki lisans eğitimini ise 1937 yılında başarıyla tamamlamıştır. Mezuniyetinin hemen ardından, o dönemde Nazi rejimi nedeniyle Türkiye'ye göç ederek İstanbul'da ders veren dönemin dünyaca tanınmış cerrahlarından Rudolf Nissen'in kliniğinde cerrahi asistanlığına adım atmıştır. Buradaki yoğun çalışmalarından sonra uzmanlık sınavını 1941 yılında geçmiştir. Başarılı hekim, 1945 yılının mayıs ayında ise doçentlik unvanını kazanmıştır.
Amerika Yılları ve Uzmanlaşma Süreci
İstanbul'daki akademik çalışmalarının ardından üniversite senatosunun kararıyla, nöroşirürji ihtisası yapması amacıyla 1946 yılında Feyyaz Berkay'ı Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderme kararı alınmıştır. O yıllarda cerrahi alt branşlara henüz ayrılmamıştı. Genç doçent, eski hocası Rudolf Nissen'ın da Amerika'da bulunmasđndan faydalanarak onun da verdiği büyük destekle nöroşirürji ihtisasını başarıyla tamamlamıştır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeyken Türkiye'deki tıp çalışmalarını yakından takip etmiş ve Cerrahpaşa'daki durum ile ilgili gözlemlerini Türkiye'deki meslektaşlarına mektuplarla aktarmıştır. Rudolf Nissen'in asistanı Dr. Ata Topaloğlu'na yazdığı bir mektupta, Cerrahpaşa'daki nöroşirürji faaliyetlerinin yetersiz olduğunu ancak kalp cerrahisinin ABD ile aynı düzeyde bulunduğunu belirtmiştir. Ayrıca gastrointestinal cerrahi konusunda Cerrahpaşa'nın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kliniklerden bile daha ileri düzeyde bulunduuğunu gururla mektubuna eklemiştir. Berkay, 1946 ile 1947 yılları arasında Prof. Dr. Lee Davidoff'un yanında nöroanatomi, nörofizyoloji ve nöropatoloji alanlarında yoğun çalışmalar gerçekleştirmiştir. St. Louis Üniversitesi bünyesindeki çalışmalarına 1947 yılında başlamıştır. Burada, nöroşirürji alanındaki spesifik araştırmalarını Prof. Dr. R. Klemme'nin yanında sürdürmüştır. Gösterdiği yüksek gayretin sonucunda 1948 yılından sonra aynı klinikte başasistanlğğa yükselmiştir.
Uluslararası Başarılar ve Yurda Dönüş
Feyyaz Berkay, 1950 yılının temmuz ayında St. Louis Üniversitesi'nden nöroşirürji mezuniyet sertifikasđ almayı başarmıştır. Bununla birlikte International College of Surgeons bünyesindeki Nöroşirürji bölümünden de mesleki yetkinlik belgesi edinmiştir. Akademik ve pratik alandaki başarılarını taşlandıran hekim, aynı yılın ağustos ayında International Board of Neurological Surgery sertifikasđnı almaya hak kazanmıştır. Bunun yanı sıra American Board of Neurological Surgery tarafından yalnızca Amerika vatandaşları için uygulanan sertifikasyon şartlarını da yerine getiren Berkay, 1952 yılında saygın bir kuruluş olan American Congress of Neurological Surgery üyeliğine seçilmiştir.
Feyyaz Berkay'ın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eğitim sürecinde elde ettiği bazı sertifikalar ve üyelikler şunlardır:
- St. Louis Üniversitesi nöroşirürji mezuniyet belgesi (Temmuz 1950)
- International College of Surgeons Nöroşirürji bölümü yetkinlik belgesi (Temmuz 1950)
- International Board of Neurological Surgery sertifikasđ (Ağustos 1950)
- American Board of Neurological Surgery sertifikasđ (1950)
- American Congress of Neurological Surgery üyeliği (1952)
Amerika'daki uzun eğitim sürecinin ardından 1950'li yıllardan sonra Türkiye'ye dönüş yapmıştır. Cerrahpaşa'da nöroşirürji kürsüsünün kurulmasđ onun başkanlğğında ve liderliğinde gerçekleşmiştir. Ünceleri 40 yataklı küçük bir servis olarak kurulan bu klinikte beyin cerrahisi alanındaki ilk hastalarını kabul etmeye başlamıştır. Çok geçmeden, Amerika'da yanında yetiştiği kıymetli hocasđ Prof. Dr. Klemme'yi bu serviste ağırlama onuruna erişmiştir. Ülkesindeki akademik faaliyetlerini kararlılıkla sürdüren hekim, 1963 yılında profesörlük unvanını elde etmiştir.
Dernekleşme ve Mesleki Miras
Türkiye genelinde görev yapan nöroşirürji uzmanlarının dernekleşme fikri yine onun ve meslektaşlarının ortak çabalarđyla doğmuştur. 1970'li yılların sonlarına gelindiğinde bu hedef doğrultusunda somut adımlar atılmıştır. Feyyaz Berkay, yakın çalışma arkadaşlarđ Bülent Tarcan ve Hüsamettin Gökay ile bir araya gelerek bu fikri gerçeşe dönüştürmüştür. Kuruluşu tamamlanan Türk Nöroşirürji Derneği'nin ilk başkanđ olma görevini de kendisi başarıyla üstlenmiştir. Yaşamı boyunca Türkiye'de modern beyin cerrahisinin gelişmesi için büyük mücadeleler veren Dr. Feyyaz Berkay, arkasđnda donanımlı meslektaşlar ve köklü bir bilimsel miras bırakmıştır.