Türk sinemasının sınırlarını aşan en üretken isimlerinden biri olan Ferzan Özpetek, 3 Şubat 1959 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Çocuk yaşlarda perdede izlediği yapımlarla kalbinde alevlenen yedinci sanat sevgisini, 24 yaşında gittiği İtalya'da akademik bir kariyere dönüştürdü. Roma'da aldığı nitelikli eğitimlerin ardından kamera arkasına geçen usta sanatçı, hem doğup büyüdüğü toprakların kültürel dokusunu hem de Akdeniz'in sıcaklığını harmanladığı filmleriyle Avrupa sinemasında kendine saygın bir yer edindi. İlk uzun metrajlı çalışmasıyla büyük yankı uyandıran yönetmen, uluslararası alanda kazandığı prestijli ödüllerle adını modern sinema tarihine altın harflerle yazdırmayı başardı.
İstanbul'dan Roma'ya Uzanan Sinema Tutkusu
Özpetek'in sinemaya olan ilgisi henüz yedi yaşındayken izlediği efsanevi 'Cleopatra' filmiyle başladı. İstanbul'da geçen çocukluk yılları, anne ve babasının o 14 yaşındayken yollarını ayırmasına rağmen aynı çatıyı paylaşmaya devam ettikleri sıra dışı bir aile ortamında şekillendi. Nesrin Subaşı'nın oğlu olan Ferzan'ın iki ağabeyi ve annesinin ilk evliliğinden olan oyuncu kız kardeşi Zeynep Aksu ile kalabalık bir aile yaşantısı vardı.
Tutkularının peşinden gitmeye karar veren genç sanatçı, 1983 yılında İtalya'nın yolunu tuttu. Perugia Yabancılar Üniversitesi'nde aldığı bir yıllık dil eğitiminin ardından Roma La Sapienza Üniversitesi'nde sinema tarihi okumaya başladı. Sanat dünyasıyla bağlarını güçlendirmek için Accademia Navona ve Accademia d'Arte Drammatica'da sanat tarihi ile kostüm derslerine katıldı. Bu süreçte sektördeki önemli isimlerle bağ kurabilmek adına kendini gazeteci olarak tanıtıp röportajlar yaptı. Kararlılığı sayesinde kısa sürede sinema dünyasının kapılarını araladı. 1982'de Julien Beck ile 'Yaşayan Tiyatro' bünyesinde çalışması kariyeri için mühim bir adım oldu. Ardından Massimo Troisi ve Maurizio Ponzi gibi İtalyan sinemasının dev isimlerine asistanlık yaparak mutfakta pişti.
Uluslararası Başarılar ve Kült Yapıtlar
İlk yönetmenlik deneyimini 1997 yılında Hamam filmiyle yaşadı. Cannes'da keşedilen yapıt dünya çapında ses getirdi. Film, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi film ve en iyi yönetmen ödüllerini toplarken, başrol oyuncusu Mehmet Günsür'e de Ankara'da umut vaat eden oyuncu ödülünü kazandırdı. Sinema çevrelerinin beğenisini kazanan Özpetek, 1999 yılında vizyona giren ve büyük gişe başarısı elde eden ikinci filmi Harem Suare ile başarısını pekiştirdi. Serra Yılmaz'a en iyi yardımcı kadın oyuncu ödülünü getiren bu yapım, Toronto ve Londra gibi saygın festivallerden resmi davetler aldı.
Olgunluk döneminin ilk büyük meyvesi ise 2001 yapımı Cahil Periler oldu. Gianni Romoli ile kaleme aldığı senaryo, Berlin Film Festivali'nde altın ayı adaylığı alarak dünya sinemasının ilgisini çekti. İtalya'da gişe rekorları kıran film, Avrupa festivallerinden altı ödülle döndü. Bu esnada İtalya'da 'Yılın Gay'i' seçilen yönetmenin filmi, geleneksel Gay Parade şöleninde en iyi film ödülüne layık görüldü.
Asıl küresel patlamasını ise 2003 yılında seyirciyle buluşan ve 40'a yakın ödül kazanan Karşı Pencere ile gerçekleştirdi. İtalya'nın Oscar'ı sayılan David di Donatello Ödülleri'nde 11 dalda aday gösterilip 5 ödül kazanan bu başyapıt, Karlovy Vary Film Festivali'nde de üç büyük ödülün sahibi oldu. Dünyaca ünlü şarkıcı Madonna da bu yapımdan övgüyle bahsederek Özpetek'i en sevdiği yönetmenler arasında gösterdi.
Ardından gelen yıllarda toplumsal meselelere duyarlılığıyla öne çıkan Kutsal Yürek filmini yönetti. Bir iş kadınının yoksullarla mücadelesini konu alan film, İtalya'da ekonomik tartışma programlarına dahi konu oldu. Başarısını sürdüren usta isim, 2005'te Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde, 2007'de ise Venedik Film Festivali'nde jüri üyelikleri üstlendi. Aynı yıl Bir Ömür Yetmez filmiyle sinemaseverlerin karşısına çıktı.
Edebi Çalışmaları ve Sanat Hayatı
Özpetek, sinemadaki başarısını edebiyat dünyasına da taşıdı. Yazarlık yönünü ortaya koyarak 2014 yılında İstanbul Kırmızısı, 2015 yılında ise Sen Benim Hayatımsın adlı kitaplarını kaleme aldı. Sanatçı, kendi romanından uyarladığı ve başrollerinde önemli Türk oyuncuların yer aldığı İstanbul Kırmızısı filmini 2017'de vizyona soktu.
Özel hayatında da mutlu bir birlikteliği olan usta yönetmen, 27 Eylül 2016'da uzun süredir birlikte olduğu Simone Pontesilli ile dünyaevine girdi. 2018 yılında düzenlenen 55. Uluslararası Antalya Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne layık görülerek onurlandırıldı.
Usta sanatçının hem yönettiği hem de senaryosunu yazdığı önemli filmler ve aldığı ödüller şunlardır:
Yönetmenliğini Üstlendiği Başlıca Filmler
- Hamam (1997)
- Harem Suare (1999)
- Cahil Periler (2001)
- Karşı Pencere (2002)
- Kutsal Yürek (2005)
- Bir Ömür Yetmez (2007)
- Mükemmel Bir Gün (2008)
- Serseri Mayınlar (2010)
- Şahane Misafir (2012)
- Kemerlerinizi Bağlayın (2014)
- İstanbul Kırmızısı (2017)
- Napoli'nin Sırrı (2018)
- Şans Tanrıçası (2019)
Seçkin Ödülleri
- 2018 - 55. Uluslararası Antalya Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü
- 2010 - Serseri Mayınlar, Gümüş Film Şeritleri En İyi Film ödülü
- 2010 - Serseri Mayınlar, Tribeca Film Festivali Jüri Özel Ödülü
- 2003 - Karşı Pencere, Karlovy Vary En İyi Yönetmen ve En İyi Film Ödülleri
- 2004 - Karşı Pencere, Seattle Film Festivali En İyi Film Ödülü
- 1997 - Hamam, Antalya Film Şenliği En İyi Yönetmen ve En İyi Film Ödülleri