Türkiye Cumhuriyeti'nin 14. Başbakanı olarak görev yapmış olan bürokrat ve siyasetçi Ferit Melen, 1906 yılında Van şehrinde dünyaya gözlerini açmış, ömrünün son dönemini geçirdiği Ankara'da ise 3 Eylül 1988 tarihinde vefat etmiştir. Kamu hizmetindeki disipliniyle tanınan Melen, üstlendiği kritik görevlerle Türk siyasi tarihinde yer almıştır. Deneyimli devlet adamı, Ankara'da bulunan Cebeci Asri Mezarlığı'nda yatmaktadır.
Eğitim Hayatı ve Bürokratik Yükselişi
Ferit Melen, ilk ve orta öğrenimini Van'da tamamlamıştır.
Ardından lise eğitimi için Bursa'ya gitmiş ve 1928 yılında Bursa Erkek Lisesi'nden başarıyla mezun olmuştur. Yükseköğrenimini ise o yıllarda İstanbul'da bulunan ve Mülkiye Mektebi olarak bilinen köklü eğitim kurumunda tamamlamıştır. Bu eğitim kurumu, ilerleyen dönemlerde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi adını almıştır. Mülkiye Mektebi'nden Temmuz 1931 tarihinde başarıyla mezun olarak diplomasını alan Melen, çok kısa bir süre sonra 26 Ağustos 1931'de Bursa Maiyet memurluğunda ilk devlet görevine başlamıştır. Bursa'daki görevinin ardından 25 Ekim 1932 tarihinde Maliye Müfettiş Yardımcılığı görevine atanarak Ankara'ya geçmiştir.
Devlet kadrolarındaki yükselişini sürdüren Melen, bu süreçte şu müfettişlik kademelerinden geçmiştir:
- 1 Ocak 1936'da Dördüncü Sınıf Müfettişlik
- 14 Temmuz 1939'da Üçüncü Sınıf Müfettişlik
- 26 Ocak 1940'ta İkinci Sınıf Müfettişlik
- 28 Ocak 1943'te Birinci Sınıf Müfettişlik
Bürokratik görevlerinin yanı sıra vatani vazifesini de ifa eden Melen, 1 Mayıs 1940 ile 27 Kasım 1941 tarihleri arasında asteğmen rütbesiyle askerliğini yapmıştır. Ayrıca mesleki incelemelerde bulunmak ve Fransa Maliye Bakanlığı Teşkilatı üzerinde gözlemler gerçekleştirmek üzere bir yıl süreyle Paris'e gönderilmiştir. Yurda dönüşü sonrasında üst düzey bürokratik pozisyonlara atanmıştır. Bu kapsamda 29 Kasım 1943'te Vasıtalı Vergiler Genel Müdürü olmuş, 30 Haziran 1946 tarihinde ise Gelirler Genel Müdürlüğü makamına getirilmiştir.
Siyasete Adım ve Maliye Bakanlığı Yılları
Uzun yıllar devam eden devlet hizmetinin ve 30 Eylül 1959 tarihindeki resmi emekliliğinin öncesinde ve sonrasında Türk siyasetinde aktif roller üstlenen Melen, ilk olarak TBMM 9. Dönem seçimlerinde memleketi Van'dan milletvekili seçilerek meclise adım atmıştır. Bu yasama döneminin sona ermesiyle birlikte meclis çalışmalarına bir süre ara vermiş ve bu süreçte serbest mali müşavir olarak çalışmıştır. 30 Eylül 1959 tarihinde emekliye ayrılan siyasetçi, TBMM XI. Dönem seçimlerinde bir kez daha Van Milletvekili seçilerek parlamentoya geri dönüş yapmıştır. 1961 yılında kurulan Kurucu Meclis bünyesinde ise Van İli Temsilcisi sđfatıyla görev alarak meclis çalışmalarına katkı sunmuştur. Maliye alanındaki derin tecrübesi sayesinde, parlamento dışından görevlendirilmek suretiyle hem IX. hem de X. İnönü Kabinelerinde Maliye Bakanı olarak yer almıştır. Bunun yanı sıra, 7 Haziran 1964 ile 14 Ekim 1979 tarihleri arasında Cumhuriyet Senatosu Van Üyeliği görevini yürüterek senatörlük makamında bulunmuştur. Siyasi yaşamındaki bir diğer önemli dönüm noktası ise 1967 yılında üyesi olduğu Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ederek Güven Partisi'nin kurucuları arasında yer alması olmuştur.
Başbakanlık Dönemi ve Son Yılları
I. ve II. Erim Hükûmetlerinde 26 Mart 1971 tarihinden 22 Mayıs 1972 tarihine kadar Millî Savunma Bakanlığı görevini üstlenen Melen, bu sorumluluğu tamamlamıştır. Ardından, 22 Mayıs 1972'de Türkiye'nin 14. Başbakanı olmuştur. Başbakanlık döneminin sona ermesinin ardından, 31 Mart 1975 tarihinde kurulan IV. Demirel Hükûmetinde bir kez daha Millî Savunma Bakanlığı görevine getirilmiştir. Yasama kariyerinin sonraki aşamasında, 12 Temmuz 1980 tarihinde Cumhurbaşkanı Vekili İhsan Sabri Çağlayangil tarafından Cumhuriyet Senatosu Üyeliğine seçilmiştir. Ancak bu görevi, çok kısa bir süre sonra gerçekleşen 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi ile nihayete ermiştir. Siyasetçi, 1983 yılında son kez Van Milletvekili seçilmiştir. Melen, ömrünün son yıllarında da ülkesine hizmet etmeyi sürdürmüştür. 3 Eylül 1988 tarihinde Ankara'da vefat eden devlet adamının naaşı Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir. Aynı zamanda, kendisi gibi siyasette yer alan ve TBMM 23. Dönem İstanbul Milletvekili olan Mithat Melen'in de babasıdır.