Ferit Melen Kimdir?

Türk siyasetinin en saygın isimlerinden biri olan eski Başbakan Ferit Melen, 1906 yılında Van'da dünyaya gözlerini açtı. Cumhuriyet'in kuruluş dönemlerinde yetişen genç bir cumhuriyet aydını olarak adım attığı devlet kademelerinde, maliye müfettişliğinden başlayıp bakanlık koltuklarına ve nihayetinde başbakanlık makamına kadar yükselerek ülkenin kaderini etkileyen kritik kararların odağında yer aldı. Ankara'da 1988 yılında hayata gözlerini yuman tecrübeli siyasetçi, dürüstlüğü ve derin iktisadi bilgisiyle Türk devlet geleneğinde silinmez izler bıraktı.

Bürokrasiden Siyasete Uzanan Başarı Yolu

Ferit Melen'in hayat yolculuğu, Van'da aldığı temel eğitimlerin ardından Bursa Erkek Lisesi'nde devam etti ve buradan 1928 yılında mezun oldu. Yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde, o dönemki adıyla Mülkiye'de tamamlayarak Temmuz 1931'de diplomasını aldı. Mezuniyetinin hemen ardından devlet hizmetine Bursa'da maiyet memuru olarak başladı. Görevindeki titizliği sayesinde kısa sürede dikkat çekerek 1932 sonbaharında Maliye Müfettiş Yardımcılığı görevine atandı. İlerleyen yıllarda maliye bürokrasisinde basamakları hızla tırmandı; sırasıyla dördüncü, üçüncü, ikinci ve nihayet birinci sınıf müfettişlik unvanlarını kazandı. Bu süreçte İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk gelen dönemde, asteğmen rütbesiyle vatan hizmetini de yerine getirdi.

Türk mali sisteminin modernleşmesine büyük katkı sağlayan tecrübeli isim, mesleki bilgisini artırmak amacıyla bir yıllığına Fransa Maliye Bakanlığı teşkilatını incelemek üzere Paris'e gönderildi. Fransa dönüşü edindiği tecrübelerle, 1943 senesinde Vasıtalı Vergiler Genel Müdürlüğü makamına getirildi. Kısa bir süre sonra, 1946 yılında ise Gelirler Genel Müdürü olarak atandı. Devlet kadrolarındaki bu parlak başarılarının ardından Melen, halkına doğrudan hizmet etmek amacıyla siyasete atılmaya karar verdi. Yapılan genel seçimlerde Van Milletvekili olarak parlamentoya girdi. Dönem sonunda yasama faaliyetlerine bir dönem ara vererek serbest mali müşavir olarak çalıştı. Kamu hizmetinden 1959 yılında resmi olarak emekliye ayrıldı.

Siyasi Arenada Yükselişi ve Bakanlık Yılları

Emekliliğinin hemen ardından siyaset sahnesine güçlü bir dönüş yapan devlet adamı, XI. Dönemde yeniden memleketi Van'dan milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. 1961 yılındaki Kurucu Meclis bünyesinde Van ili temsilcisi olarak bulundu. Sahip olduğu engin maliye tecrübesi, onun parlamento dışından kabineye davet edilmesini sağladı. Dokuzuncu ve onuncu İnönü hükümetlerinde Maliye Bakanı olarak görev üstlendi. Bu zorlu görevi başarıyla yürüten Melen, 7 Haziran 1964 ile 14 Ekim 1979 tarihleri arasında Cumhuriyet Senatosu Van Üyeliği görevini on beş yıl boyunca aralıksız sürdürdü. Siyasi hayatındaki dönüm noktalarından biri de 1968 yılında gerçekleşti. Mensubu olduğu CHP'den istifa eden Melen, Türk siyasetinde yeni bir yön çizmeyi amaçlayan Güven Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı.

Milli Savunma Bakanlığı ve Başbakanlık Dönemi

1970'li yılların çalkantılı siyasi ikliminde de sorumluluk almaktan çekinmeyen tecrübeli siyasetçi, birinci ve ikinci Erim hükümetlerinde 26 Mart 1971'den 22 Mayıs 1972 tarihine kadar Milli Savunma Bakanlığı makamında bulundu. Erim hükümetlerinin ardından, 22 Mayıs 1972 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık görevini devraldı. Başbakanlık makamındaki görevini devrettikten sonra da devlete hizmet etmeye kararlılıkla devam etti. Dördüncü Demirel hükümetinde, 31 Mart 1975 tarihinde yeniden Milli Savunma Bakanlığı koltuğuna oturdu.

Siyasi kariyerinde üstlendiği önemli görevler şunlardır:

• Maliye Bakanlığı
• Milli Savunma Bakanlığı
• Başbakanlık

Takvimler 12 Temmuz 1980'i gösterdiğinde, Cumhurbaşkanı tarafından Cumhuriyet Senatosu Üyeliğine seçildi. Ancak bu önemli vazifesi, 12 Eylül 1980 askeri döneminin başlamasıyla birlikte sona erdi. Ülkenin yeniden parlamenter sisteme döndüğü 1983 genel seçimlerinde, Van halkının büyük desteğiyle bir kez daha Van Milletvekili seçilerek meclisteki çalışmalarına katıldı.

Hayatını vatanına hizmete adayan Ferit Melen, 3 Eylül 1988 tarihinde Ankara'da 82 yaşında vefat etti. Türk devlet geleneğinin bu saygıdeğer isminin naaşı, Ankara Cebeci Asri Mezarlığı'nda ebedi istirahatgahına tevdi edildi. İmza attığı büyük reformlar ve dürüst siyaset anlayışıyla Melen, Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli devlet adamlarından biri olarak anılmaya devam etmektedir.