Türk sinemasının en karakteristik yüzlerinden biri olan Eriş Akman, 17 Aralık 1947 tarihinde Çanakkale'de dünyaya gelerek sanatla yoğrulmuş uzun ve prestijli bir ömrün ilk adımını attı. Orta öğrenimini Kadıköy Maarif Koleji bünyesinde tamamladı. Yükseköğrenimini gerçekleştirmek amacıyla İngiltere'ye gitti. Burada Mountview Academy of Dramatic Arts okulundan başarıyla mezun oldu. Mezuniyetinin ardından bir süre daha İngiltere'de kalarak tiyatroya başladı. ATV bünyesinde açılan televizyon yönetmenliği kursuna katıldı. Dokuz aylık bu eğitimde kamera arkasını öğrendi. 1970 senesinde ünlü aktör Farley Granger ile başrolü paylaştığı La Rossa adlı filmle sinema oyunculuğuna profesyonel olarak adım atmış oldu.
Yeşilçam Yılları ve Aile Şerefi Efsanesi
İngiltere'deki eğitim sürecinin ardından ülkesine dönen Eriş Akman, Yılmaz Güney ile tanışarak Türk sinemasına ilk adımlarını attı. Güney'in yönettiği kült yapımlardan Umutsuzlar filminde hem koreograf hem de oyuncu olarak yer alan sanatçı, Güllü ve Sahtekar gibi unutulmaz filmlerde de yeteneğini sergiledi. Takvimler 1973 yılını gösterdiğinde ise Türk sinemasının dâhisi Ertem Eğilmez tarafından keşfedilerek efsanevi Arzu Film kadrosuna transfer edildi.
Eriş Akman'ın kariyerindeki asıl büyük dönüm noktası, yönetmenliğini Orhan Aksoy'un üstlendiği 1976 yapımı Aile Şerefi filmiyle gerçekleşti. Yönetmenin başlangıçta kendisini bu role düşünmemesine rağmen, Ertem Eğilmez'in büyük ısrarları ve oyuncuya duyduğu sarsılmaz güven sayesinde kadroya dahil oldu. Filmde hayat verdiği, zengin ve şımarık kötü karakter Oktay rolüyle sergilediği muazzam performans, onu dönemin en çok konuşulan simalarından biri haline getirdi. Bu efsanevi oyunculuk başarısı, Akman'a prestijli Yeni Delhi Film Festivali kapsamında Özel Jüri Ödülü kazandırdı. Bu başarının hemen akabinde yine bir Arzu Film klasiği olan Cennetin Çocukları yapımında Ekrem Bora ve Itır Esen ile başrolleri paylaşarak Yeşilçam'daki yerini perçinledi.
Uluslararası Çalışmalar ve Yapımcılık Kariyeri
Yeşilçam'daki büyük çıkışının ardından rotasını yeniden yurt dışına çeviren Eriş Akman, İngiltere'nin eğitim filmleri konusundaki dev ismi Rank ile çalışmaya başladı. Buradaki ikinci deneyiminden sonra, 1985 yılında BBC bünyesinde hazırlanan beş saatlik büyük bir drama dizisinin Türkiye yapım sorumluluğunu üstlenerek ülkesine döndü. 1983 yılından itibaren yapımcılık alanında da adından söz ettirmeye başlayan sanatçı, ulusal ve uluslararası pek çok önemli projeye imza attı.
Akman, Türk sinemasının önemli aktrislerinden Zuhal Olcay'ın sinema dünyasındaki ilk yapımı olan Dünden Sonra Yarından Önce ile usta aktör Fikret Kuşkan'ın ilk başrol deneyimini yaşadığı İki Başlı Dev filmlerinin yapımcılığını yürüterek sektöre yeni yıldızlar kazandırdı. Aynı zamanda 1989 yılında F. Murray Abraham gibi dünya çapındaki devlerin yer aldığı İngiliz bilimkurgu filmi Slipstream projesinde de rol alarak uluslararası oyunculuk yeteneğini konuşturdu.
Sanatçının yapımcılığını üstlendiği başlıca yapımlar şunlardır:
- Lionman II - The Wrath Of The Witchqueen
- Beyaz Bisiklet (Uygulama)
- Bir Kırık Bebek (Uygulama)
- Dünden Sonra Yarından Önce
- The Favorite (Uygulama)
- Slipstream (Uygulama)
- İki Başlı Dev
- Ne de Olsa Çocuk
Oyunculuk, senaristlik ve yapımcılığın yanı sıra yönetmen koltuğunda da oldukça aktif olan Akman, kariyeri boyunca 500'den fazla reklam filmini yöneterek bu alanda kırılması güç bir rekora imza attı. Sanata adanmış ömrünün olgunluk döneminde Galatasaray Üniversitesi bünyesinde kurulan oyunculuk okulunda eğitmenlik yaparak sektöre çok sayıda yetenekli genç oyuncu kazandırdı.