Türk sinemasının en üretken yönetmenlerinden biri olan Orhan Aksoy, 10 Ocak 1930 tarihinde Bursa'da dünyaya gelmiş ve tüm ömrünü yelkovan gibi dönen sinema makaralarına adayarak 22 Ocak 2008 günü İstanbul'da 78 yaşında hayata gözlerini yummuştur. Lise eğitimini tamamladıktan sonra yükseköğrenimine devam etmeyerek okul hayatına son veren sanatçı, sinema çevresine adımını yönetici olarak değil, en çekirdekten yetişmek üzere makinelerin başında başlamıştır. Operatörlük görevi kariyerinin ilk adımı olmuş ve şehri süsleyen eski salonlarda bu sayede tecrübe kazanmıştır. Melodram türündeki yapıtlarıyla geniş kitlelerin kalbine dokunan ve gişede büyük başarılar elde eden Aksoy, dönemin parlayan yıldız oyuncularına dayanan ticari projeleriyle Yeşilçam'ın altın yıllarına öncülük etmiştir.
Sinema Operatörlüğünden İpek Film Stüdyolarına
Lise döneminin hemen ardından eğitim serüvenini noktalayan yönetmen Orhan Aksoy, sinemaya karşı duyduğu büyük tutkunun peşinden giderek yönünü bu sektöre çevirmiştir. Sektöre girişi doğrudan yönetmenlikle başlamamıştır. Filmleri seyirciyle buluşturan makine dairesinde ilk adımı attı. Bu kapsamda, İstanbul'un kültür hayatında önemli yer tutan Saray Sineması ve Şık Sineması bünyesinde tam üç yıl boyunca başarıyla sinema operatörlüğü yapmıştır. Makaralar dönerken tüm sahneleri inceliyordu. Bu dikkatli gözlemler ona teknik tecrübe kazandırdı. Bu çıraklık evresinin sonrasında, 1952 yılından itibaren Türk sinemasının en köklü kuruluşlarından olan İpek Film stüdyosu bünyesinde çalışmaya başlamıştır. İpek Film çatısı altında geçirdiği yıllar, ona sinemanın tüm mutfak detaylarını, teknik inceliklerini ve yapım süreçlerini derinlemesine öğrenme kapısını aralamıştır.
Şıpsevdi ile Başlayan Başarı Dolu Melodram Yılları
Stüdyolardaki yoğun mutfak çalışmalarının ardından Orhan Aksoy, yönetmenlik koltuğuna ilk kez 1963 yılında oturma fırsatı yakalamıştır. Yönettiği ilk eser olan, başrollerinde dönemin dev yıldızları Ayhan Işık ve Ajda Pekkan'ın rol aldığı komedi türündeki Şıpsevdi filmiyle yönetmenlik kariyerine çok güçlü bir başlangıç yapmıştır. Bu parlak başlangıçtan sonra yönetmen, sinema dünyasında çok sayıda ortak çalışma yürüteceği değerli senarist Safa Önal ile bir araya gelmiştir. İkilinin birlikte gerçekleştirdiği sinema projeleri, Yeşilçam sinemasının en unutulmaz yapıtları arasındaki yerini almıştır. Aksoy, ülke sinemasının en yüksek sayıda film çeken yönetmenlerinden biri olarak tarihe adını yazdırmıştır. Aksoy, yıllar içinde sinema sektöründe şu temel üç ana rolde büyük bir varlık göstermiştir:
- Yönetmenlik: Şıpsevdi filmiyle başladığı yolculuğunda melodram türünde yapıtlar üreterek en fazla film çeken yönetmenlerden biri olmuştur.
- Senaristlik: Safa Önal ile gerçekleştirdiği ortak projelerle sinemamızın anlatı diline yön veren senaryoları kaleme almıştır.
- Yapımcılık: Geçerli, popüler starlara dayanarak oluşturduğu büyük prodüksiyonlu melodram filmleriyle ticari başarılar elde etmiştir.
Genellikle melodram türünde yoğunlaşan sanatçı, halkın büyük ilgisini çeken ve gişe rekorları kıran filmler üretmiştir. Popüler starlarla çalışmayı tercih eden yönetmen, bu sayede yapımcılarına da büyük ticari kazançlar sağlamıştır. Ayrıca ünlü sanatçı Orhan Gencebay'ı ilk kez sinemada oynatarak onun da beyaz perdede devleşmesine kapı aralamıştır.
Uluslararası Moskova Deneyimi ve Aile Mirası
Kendi ülkesinin sınırlarını aşan başarılarıyla yönetmen, 1978 yılında gerçekleştirilen prestijli Moskova Film Festivali'ne yolculuk yapmıştır. Bu önemli uluslararası organizasyona değerli yönetmen Erden Kıral ile birlikte katılarak ülke sinemasını dış dünyada gururla temsil etmiştir. Orhan Aksoy'un sinemayla örülü yaşamı sadece kendi kariyeriyle de sınırlı kalmamıştır; zira ailesi de bu yolda yürümeye devam etmiştir. Sinema dünyasının tanınan simalarından olan Serkan Acar, Aksoy'un damadı olarak ailede yer alırken, oğlu Turgay Aksoy da babasının izinden giderek film yapımcılığı mesleğini sürdüren isimler arasındadır. Bu sayede sanatçının bıraktığı meşale, aile bireyleri vasıtasıyla yeni nesillere de taşınmıştır.
Emek Sineması'nda Düzenlenen Tören ve Son Veda
Yeşilçam'a ömrünü adayan yönetmen, 22 Ocak 2008 tarihinde İstanbul'da 78 yaşında vefat ederek aramızdan ayrılmıştır. Onun ani ölümü tüm sanat dünyasını derinden sarsarken, ardından tarihi Emek Sineması'nda geniş katılımlı anma töreni düzenlendi. Törende yakın dostu Ediz Hun söz aldı. Hun, şu duygusal ve gurur dolu konuşmayı yaptı: "Sevgili Orhan Aksoy, Türk sinemaseverler ve biz yakın dostların seninle gurur duyuyoruz. Sen ve seninle birlikte o döneme imza atmış birbirinden değerli yönetmenlerin eşsiz çalışmaları sayesinde bugün Türk sineması varlığını sürdürebilmektedir. Aziz hatıran önünde saygıyla eğiliyoruz. Ruhun şad olsun sevgili Orhan Aksoy." Bu dokunaklı ifadeler, yönetmenin sinema kültürümüzdeki ölümsüz değerini ve geride bıraktığı derin sinemasal izi gözler önüne sermektedir.