Türk bale ve opera tarihinin en seçkin ve unutulmaz yapı taşlarından biri olan Engin Akaoğlu, Türkiye'nin ilk baleti unvanını alarak adını sanat dünyasına altın harflerle yazdırmayı başarmıştır. 1931 yılında Samsun'da dünyaya gelen sanatçı, ülkenin bale sahnesinin şekillenmesinde öncü bir rol üstlenmiştir. Zorlu yollardan geçerek ulaştığı sahne başarısıyla, gelecek nesillere ilham veren görkemli bir miras bırakmıştır. Bale onun için bir tutkuydu.
Aileden Gizli Başlayan Bale Tutkusu
Ailesinin onayını alamayacağı düşüncesiyle bale eğitimine İstanbul'da gizlice başlayan Engin Akaoğlu, efsanevi eğitmen Madam L.K. Arzumanof'tan dersler alarak sanat dünyasındaki ilk kararlı adımlarını atmıştır. Bu eğitim, onu 1947'de Muammer Karaca sahnesine taşımıştır. İlk sahne heyecanını burada tattı. Ankara'da 1950 yılında Devlet Opera ve Balesi'nin kurulması, sanatçının kariyerinde yepyeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. Sanat hayatı artık başkente taşınmıştı. Genç balet, Ankara'da kendisini tamamen dansa adayarak yeteneğini olgunlaştırma fırsatı bulmuştur.
Uluslararası Arenada Bir Türk Balet
Yetenekli sanatçının başarısı, tiyatro ve operanın duayen ismi Muhsin Ertuğrul'un da dikkatinden kaçmamıştır. Ertuğrul, 1957 yılında Akaoğlu'nu bale sanatını geliştirmesi amacıyla İtalya ve Almanya'ya göndermiştir. Sanatçı, Avrupa'daki bu deneyimlerin ardından 1958-1959 sezonunda Londra Kraliyet Akademisi'nde eğitim almıştır. 1962 yılında Danimarka'ya giderek altı ay boyunca Danimarka Kraliyet Balesi bünyesinde yoğun çalışmalar yürütmüştür. Gelişimi durmaksızün devam eden sanatçı, 1968 yılında önemli davet aldı. Ünlü koreograf Dame Ninette de Valois'nın çağrısıyla, bale öğretmenliği eğitimi almak üzere yeniden İngiltere'ye gitmiştir. Bu davet kariyerini taçlandırdı. İngiliz Kraliyet Bale Akademisi'ndeki bu eğitimi başarıyla tamamlayarak ülkesine dönmüştür.
Yöneticilik Yılları ve Sahnelere Veda
İstanbul Devlet Opera ve Balesi'ne 1969 yılında bale öğretmeni olarak atanan sanatçı, büyük bir talihsizlik sonucu opera binasının yanması üzerine bu kıymetli görevini Ankara'da yürütmek zorunda kalmıştır. Sanatçı 1977 yılında emekliliğe ayrıldı. Ancak sahnelerden kopması mümkün olmadı. Sanatçının emeklilik günleri uzun sürmedi. Akaoğlu, 1981 yılında İstanbul Devlet Opera ve Balesi'ne bu kez yönetici olarak geri dönmüştür. İdari görevlerinin yanında sahnelerden de uzak kalamayarak 1983'te Mavi Turna yapıtında sahne almıştır. İzmir Balesi'ne 1985 yılında yönetici olarak tayin edilen Akaoğlu, buradaki sanat faaliyetlerini başarıyla canlandırmıştır. Bale sanatına adanmış ömrünün son demlerinde, 1988 yılında Don Kişot balesindeki Don Kişot rolüyle sahnelerin tozunu son kez yutan Akaoğlu, izleyicilerine hafızalardan silinmeyecek bir veda sunmuştır. Yönetici olarak çalışmalarını 1996 yılına kadar aralıksız sürdüren sanatçı, 5 Haziran 1996 tarihinde İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nden tamamen emekli olmuştır.
Sahnede Devleşen Yapıtlar ve Sanat Mirası
Engin Akaoğlu, kariyeri boyunca Türk balesinin en prestijli isimleriyle aynı sahneyi paylaşarak devleşmiştir. Sanatçı; Meriç Sümen, Gülcan Tunççekiç, Gülen (Zobu) Tekebaş, Ayla Ünal ve Jale Kazbek gibi isimlerle çok sayıda klasik eserde başrolleri bölüşmüştür.
Akaoğlu'nun başrollerini üstlendiği önemli bale eserlerinden bazıları şunlardır:
- Faust
- Les Sylphides
- Les Patineurs
- Çeşmebaşı
- Ölüm ve Genç Kız
Başrollerin yanı sıra, karakter oyunculuğundaki eşsiz yeteneğiyle de sahnelerde adından sıkça söz ettirmeyi başarmıştır. Birçok dünya klasiğinde hayat verdiği yan karakterlerle eserlerin başarısını zirveye taşımıştır. Canlandırdığı karakter rolleriyle derinlik kattığı klasikler arasında Giselle, Kuğu Gölü, The Rake's Progress, Fındıkkıran, Mavi Tuna, Per Gynt, Şehrazat, Don Kişot ve Şımarık Kız bulunmaktadır.
Akaoğlu'nun bale tutkusu, kendi çocukları aracılığıyla Türk sanat dünyasında yaşamaya devam etmektedir. Kızı Şule Akaoğlu, İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nde uzun yıllar dans ettikten sonra emekliye ayrılmıştır. Oğlu Murat Akaoğlu ise günümüde Samsun Devlet Opera ve Balesi bünyesinde başkoreograf olarak görev yapmakta ve İzmir Devlet Opera ve Balesi bünyesinde öğretmenlik görevini başarıyla devam ettirmektedir. Türk bale tarihinin bu öncü ismi, 2001 yılında İzmir'in Karaburun ilçesinde hayata gözlerini yummuştur.