Emin Ali Bedirhan, 1851'de Girit'in Kandiye kentinde doğan ve 1926'da Kahire'de ölen Kürt politikacıdır. Kürt Yardımlaşma ve Terakki Cemiyeti'nin kurucu üyesi, Kürdistan Teali Cemiyeti'nin başkan yardımcısıydı.
Ailesi ve gençliği
Botan Prensliği'nin son kalıtsal hükümdarı Bedirhan Bey ile eşi Rewshen'in oğludur. Osmanlı İmparatorluğu'nun bir devlet okuluna gitti ve mezun olduktan sonra Osmanlı bürokrasisinde kariyer yapmaya başladı. On altı yaşında Girit'ten ayrılarak eğitimini tamamlamak için İstanbul'a gitti. 1873'te Kandiye'ye döndü ve orada yerel Osmanlı idaresinde çalıştı. Hoybun'un kurucularından Celadet, Kamuran ve Süreyya Bedirhan'ın babasıdır.
Meslek hayatı
1880'lerde adliye müfettişi oldu ve 1879'da çıkarılan yargı reformlarını uygulamak için imparatorluğun çeşitli şehir ve mahkemelerinde çalıştı. 1888'de görevinden alındı; görünüşe göre 1894'te İstanbul belediye meclisine atanana kadar işsiz kaldı. 1900'lerin başında yeniden adli müfettiş olarak atandı ve Edirne ile Ankara gibi çeşitli şehirlere gönderildi. 1906'da kuzeni Abdürrezzak Bedirhan ile kardeşi Ali Şamil Bedirhan'ın İstanbul Belediye Başkanı Rıdvan Paşa'nın öldürülmesine karışmakla suçlanması üzerine sürgüne gönderildi ve kariyeri ani bir dönüş yaptı.
Kürt örgütleriyle ilişkileri
Jön Türk Devrimi'nin ardından İstanbul'a dönmesine izin verildi; 1908'de Kürt Yardımlaşma ve Terakki Cemiyeti'nin kurucu üyesi oldu. Bu dönemde Abdülkadir Ubeydullah ile yakın ilişkiler kurdu. Cemiyet, 1909'da İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından yasaklandı. 1918'de Abdülkadir'in cumhurbaşkanlığına seçilmesine karşı çıkarak Kürdistan Teali Cemiyeti'nin başkan yardımcılığına seçildi. Abdülkadir, gelecekteki bir Türk devleti içinde özerkliği savunurken Emin Ali Bedirhan, Kürt bağımsızlığından ve devletin bir padişah tarafından halife olarak tanınmasından yana olduğu için tartışmalar sürdü.
Paris Barış Konferansı müzakerelerinde de etkin biçimde yer aldı. Barış görüşmelerinde Kürdistan Teali Cemiyeti'ni temsil eden Şerif Paşa'ya karşı Van vilayetinin bir Kürdistan'a dahil edilmesi görüşünü savundu. Konferans başkanına mektup yazdı ve İstanbul'daki İngiliz temsilcisi Richard Webb'e, kendi görüşüne göre gelecekteki bir Kürdistan'ı içermesi gereken bir harita gösterdi. Bağımsız bir Kürdistan'ı savunan Kürt Sosyal Örgütleri Derneği'ni kurdu. Kürt davasından vazgeçmedi ve desteğini alabildiği Yunan diplomatlarla yakın ilişkiler kurdu. Oğlu Celadet Bedirhan ile birlikte Musul'da bir Kürt ayaklanmasını kolaylaştırmak için İngilizlerden destek istedi; İngilizler davayı desteklemeyi reddetti. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması yaklaşırken Mısır'a sürgüne gitti ve 1926'da orada öldü.
İlgi alanları ve ailesi
Kürt edebiyatıyla ilgilendi ve Kürtçe şiir yazdı; klasik Batı müziğine de tutkuluydu. Yunanca, Fransızca, Arapça, Türkçe ve Kürtçe biliyordu. İki kez evlendi ve sekiz çocuk babası oldu: Süreyya, Celadet, Kamuran, Hikmet, Tevfik, Safder, Bedirhan ve Meziyet.
Benzer kişiler
- Roman Abramoviç (Politikacı)
- Adolf Hitler (Politikacı)
- Arnold Schwarzenegger (Politikacı)
- Charles Michel (Politikacı)
- Golda Meir (Politikacı)
- Heinrich Himmler (Politikacı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Emin Ali Bedirhan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.