Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında tarım eğitiminin modern temeller üzerine inşa edilmesinde büyük emekleri olan Ekrem R. İzmen, 1899 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içindeki Selanik kentinde dünyaya gelmiştir. Cumhuriyet döneminin öncü bilim insanlarından biri olarak kabul edilen İzmen; akademisyen, tarım öğretmeni ve yüksek öğretim yöneticisi kimlikleriyle Türk bilim tarihine adını yazdırmıştır. Ankara Üniversitesi'nin kurumsallaşma sürecinde çok kritik görevler üstlenen deneyimli akademisyen, 1967 yılında Ankara'da yaşama veda edene kadar ülkesine hizmet etmeyi kararlılıkla sürdürmüştür.
Ziraat Eğitiminde İlk Adımlar ve Avrupa Deneyimi
Genç yaşta tarım bilimlerine yönelen Ekrem R. İzmen, 1918 yılında dönemin en prestijli eğitim kurumlarından olan Halkalı Ziraat Mekteb-i Âlisi'ne yatılı ve burslu öğrenci olarak kabul edilmiştir. Zorlu savaş yıllarında aldığı nitelikli eğitimi 1922 yılında pekiyi derecesiyle tamamlayarak mezuniyet başarısı göstermiştir. Mezuniyetinin hemen ardından genç bir öğretmen olarak meslek hayatına atılan İzmen, ilk olarak Edirne Orta Ziraat Mektebi'ne zootekni ve ziraat sanatları öğretmeni sıfatıyla tayin edilmiştir. Trakya bölgesindeki bu ilk öğretmenlik deneyiminde sergilediği yüksek performansın ardından, çalışmalarını sürdürmek üzere Ankara Orta Ziraat Mektebi bünyesine öğretmen olarak atanmıştır.
Görev aldığı okullarda gösterdiği üstün mesleki gayret ve başarılar, devlet yetkililerinin dikkatini çekmiş ve genç cumhuriyetin tarım politikalarını şekillendirecek uzman kadroları yetiştirmek adına yurt dışına gönderilmesine karar verilmiştir. Devlet bursu almaya hak kazanan İzmen, tarımsal incelemeler ve bilimsel araştırmalar yapmak üzere Avrupa'ya seyahat etmiştir. Bu kapsamlı araştırma seyahatinde şu ülkeleri ziyaret ederek bilgi birikimini artırmıştır:
- Tarım eğitimini ve hayvancılık yöntemlerini incelediği Macaristan,
- Süt endüstrisi ve modern ziraat teknolojilerini araştırdığı Almanya,
- Avrupa'nın gelişmiş tarımsal işletmelerini yakından gözlemlediği Hollanda.
1929 yılına kadar devam eden bu yoğun yurt dışı eğitim ve gözlem sürecinin ardından yurda dönen İzmen, Ankara Orta Ziraat Mektebi'ndeki görevine kaldığı yerden devam ederek Avrupa'da edindiği çağdaş vizyonu öğrencileriyle paylaşmıştır.
Yüksek Ziraat Enstitüsü ve Akademik Yükseliş
Türkiye'de modern tarım bilimlerinin kurumsallaşması yolunda en önemli adımlardan biri, 1933 yılında başkentte Yüksek Ziraat Enstitüsü'nün kurulması olmuştur. Ekrem R. İzmen, yeni kurulan bu bilim yuvasının Ziraat Fakültesi Laboratuvar Şefi unvanı ile çalışmalarına başlayarak akademik kariyerine resmi olarak adım atmıştır. Çalışmalarına büyük bir titizlikle devam eden İzmen, enstitü bünyesinde gerçekleştirdiği araştırmalar neticesinde doktora unvanını elde etmiştir. Akademik dünyadaki yetkinliğini kanıtlayan İzmen, 1936 yılında Yüksek Ziraat Enstitüsü Doçentliğine atanarak yükselişini sürdürmüştür.
Çalışmalarını derinleştiren başarılı bilim insanı, 1941 yılında aynı kurum bünyesinde yer alan Süt ve Mamûl Kürsüsü Profesörlüğü makamına getirilmiştir. Bu görevde bulunduğu sırada, 1946 yılında Ankara Üniversitesi kurulmuş ve ardından 1948 yılında İzmen'in görev yaptığı enstitü, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi olarak yeniden yapılandırılmıştır. İzmen, yeni kurulan bu fakültede de Süt ve Mamul Kürsüsü Profesörlüğü vazifesini kesintisiz şekilde yürütmeye devam etmiştir.
Rektörlük Dönemi ve Bilimsel Miras
Akademik hayatı boyunca idari sorumluluklardan kaçınmayan Ekrem R. İzmen, 1951 ile 1953 yılları arasında Türk yükseköğretiminin lokomotif kurumlarından olan Ankara Üniversitesi Rektörlüğü görevini üstlenmiştir. Rektörlük süreci boyunca üniversitenin bilimsel vizyonuna ve kurumsal yapısına önemli katkılar sunmuştur. İdari görevinin sona ermesinin ardından, ilk günkü heyecanıyla ziraat fakültesindeki kürsüsünün başına dönmüş ve araştırmalarına devam etmiştir.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt ve Mamul Kürsüsü Profesörü olarak görevini yürütürken, 1967 yılında Ankara'da hayata gözlerini yummuştur. Geride bilimle yoğrulmuş saygın bir geçmiş bırakan ünlü akademisyen, evli ve iki çocuk babasıydı.