Türk Silahlı Kuvvetleri'nin en seçkin komutanlarından biri olan, aynı zamanda akademik çalışmalarıyla da tanınan emekli Orgeneral Halit Edip Başer, 5 Aralık 1942 tarihinde dünyaya geldi. Hayatı boyunca askeri disiplini ve stratejik zekasıyla ön plana çıkan Başer, vatani görevini en üst kademelerde icra ettikten sonra 11 Mart 2021 yılında vefat etti. Genç yaşlardan itibaren vatan savunmasına adanan tecrübeli asker, ülkemizi uluslararası askeri platformlarda da başarıyla temsil etti. Emeklilik döneminde üstlendiği akademik sorumluluklar ve kritik bürokratik roller, onun hizmet aşkının hiçbir zaman sönmediğini açıkça ortaya koymaktadır.
Askeri Eğitim Hayatı ve Sahadaki İlk Adımları
Genç yaşta adım attığı askeri eğitim hayatını büyük başarılarla taçlandıran Başer, ordu saflarına katılmak için ilk büyük adımını Kuleli Askerî Lisesi bünyesinde attı. Buradan 1959 yılında mezun oldu. Askerlik mesleğine olan tutkusu, onu 1961 senesinde Kara Harp Okulu diplomasını almaya yönlendirdi. Mesleki uzmanlığını pekiştirmek amacıyla Piyade Okulu eğitimini de 1963 yılında tamamladı. Genç subay, Türk Kara Kuvvetleri'nin farklı bölgelerdeki birliklerinde takım ve bölük komutanı sıfatıyla görev aldı. Bu ilk saha tecrübesi tam yedi yıl sürdü. 1970 yılına kadar devam eden bu saha tecrübesinin ardından hedefini daha da büyüterek Kara Harp Akademisi sınavlarını kazandı. 1972 yılında bu köklü kurumdan kurmay subay olarak mezun oldu. Böylece yükselişi ivme kazandı.
Kurmaylık unvanını aldıktan sonra kariyerinde yepyeni bir sayfa açılan başarılı asker, ulusal ve uluslararası alanda stratejik sorumluluklar üstlendi. İlk olarak Brüksel'de konumlanan NATO Uluslararası Askeri Karargahı bünyesinde Harekât Dairesi Cari Harekât Plan Subaylığı vazifesini yürüttü. Yurt dışı görevinin ardından Türkiye'ye dönerek Genelkurmay Strateji Plan Dairesi Strateji Şubesi bünyesinde Kısım Amirliği yaptı. Askeri idaredeki yetkinliği sayesinde Kara Kuvvetleri Genel Sekreterliği makamına getirildi. Bu başarılı çalşmalarının ardından, devletin zirvesini korumakla görevli olan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığı gibi son derece prestijli bir göreve atandı.
Zirveye Uzanan Komutanlık Yılları
Takvimler 1986 yılını gösterdiğinde Edip Başer, gösterdiği üstün başarılar neticesinde Tuğgeneral rütbesine terfi ettirildi. Bu rütbeyle birlikte Napoli'de bulunan NATO Güney Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanlığı bünyesinde İstihbarat Daire Başkanlığı görevini üstlendi. Yurt dışındaki bu kritik istihbarat mesaisinin ardından yurda dönerek 14. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı görevini yürüttü. Başarı grafiğini sürekli yükselten Başer, 1990 senesinde Tümgeneral rütbesine layık görüldü. Tümgeneral olarak Genelkurmay Plan Harekât Daire Başkanlığı ve geleceğin subaylarını yetiştiren Kara Harp Okulu Komutanlığı görevlerinde bulundu. Ayrıca bu dönemde Başbakan Askeri Danışmanlığı sđfatıyla da görev yaptı.
Askeri hiyerarşide hızla tırmanmaya devam eden tecrübeli komutan, 1994 yılında Korgeneral rütbesine yükseldi. Bu rütbede 3. Kolordu Komutanlığı sorumluluğunu üstlendi. Üstün yönetsel becerileri, ona 1998 yılında askeri mesleğin en üst basamaklarından biri olan Orgeneral rütbesini getirdi. Orgeneral rütbesiyle ilk olarak NATO Güneydoğu Avrupa Müttefik Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve ardından Genelkurmay II. Başkanlığı gibi çok kritik iki makamda bulundu. Ülke savunmasının kalbinde yer alan bu görevlerin sonrasında 2. Ordu Komutanlığına atandı. Buradaki görev sürecinin ardından, 30 Ağustos 2002 tarihi itibıyla aktif askeri kariyerini noktalayarak emekliye ayrıldı.
Sivil Yaşam: Terörle Müadele ve Akademi
Emeklilik hayatı da en az aktif askerlik dönemi kadar hareketli geçen Başer, devletin ihtiyaç duyduğu her an göreve hazır oldu. Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt'ın tavsiyesi ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla, Eylül 2006 tarihinde PKK ile Müadele Özel Koordinatörü olarak görevlendirildi. Bu hassas süreçte Türkiye'nin terörle mücadelesini koordine etmeye çalştı. Ancak Ocak 2007'ye kadar süren bu kısa görevinde, terör örgütüne karşı ABD ile yürütülmesi planlanan işbirliğinin beklenen verimliliğe ulaşamadığını açıkladı. ABD'nin bu konudaki tutumunu eleştiren açıklamalarının ardından, hükûmet tarafından görevden alındı.
Askeri dehasını sivil toplum ve akademi dünyasına da taşıyan Edip Başer, stratejik araştırmaların odağındaki Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (ASAM) Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürüttü. Bunun yanı sıra, eğitime ve tarihe olan ilgisini akademik bir boyuta taşıdı. Yeditepe Üniversitesi bünyesinde önemli bir eğitim hamlesi başlatarak Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsünün kurucu müdürlüğünü üstlendi. 2003 ile 2014 yılları arasında aralıksız olarak bu enstitünün başında bulundu. Genç nesillerin cumhuriyet tarihini doğru kaynaklardan öğrenmesi için büyük çaba harcadı. Başer, asker, bürokrat ve akademisyen kimliklerini şahsında birleştirdi.
Şerefle dolu bir yaşam sürecinin özeti niteliğindeki önemli dönüm noktaları şunlardır:
- 1959 yılında Kuleli Askerî Lisesi'ni başarıyla tamamlaması
- 1972 senesinde Kara Harp Akademisi'nden kurmay subay mezuniyeti alması
- 1986, 1990, 1994 ve 1998 yıllarında sırasıyla Tuğgeneral, Tümgeneral, Korgeneral ve Orgeneral rütbelerine terfi etmesi
- 2003-2014 döneminde Yeditepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü kurucu müdürlüğü yapması