Türk siyasetinin ve tıp dünyasının önemli şahsiyetlerinden biri olan Edip Osman Somunoğlu, 1904 yılında Erzurum'da dünyaya gözlerini açtı. Tıp eğitimini tamamladıktan sonra hekimlik ve bürokrasinin yanı sıra parlamento üyeliği ve bakanlık gibi üst düzey görevlerde bulunarak ülkesine hizmet etti. 1 Ağustos 1982 tarihinde hayatını kaybeden Somunoğlu, Cumhuriyet Senatosu'ndaki uzun soluklu temsilciliği ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı dönemiyle adını Türk kamu idaresi tarihine yazdırdı.
Tıp Eğitiminden Sağlık Bürokrasisine Uzanan Yolculuk
Erzurum'da başlayan hayat yolculuğunda Edip Somunoğlu, yükseköğrenimini o dönem ülkenin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan Darülfünun Tıp Fakültesi'nde tamamlayarak hekimlik mesleğine adım attı. Tıp doktoru olarak mezuniyetinin ardından, Anadolu'nun dört bir yanında sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması amacıyla aktif görevler üstlendi. Mesleki kariyerine ilk olarak Tercan ve Akçaabat ilçelerinde Hükûmet Tabibi sıfatıyla başlayan Somunoğlu, halk sağlığını korumak adına özveriyle çalıştı. Hekimlik yılları ona büyük tecrübe kazandırdı. Bu başarılı saha çalışmalarının ardından idari kadrolarda yükselerek Gümüşhane, Denizli ve Eskişehir illerinde Sağlık Müdürü olarak görev yaptı. Her gittiği bölgede sağlık altyapısının güçlendirilmesine yönelik kritik kararlara imza atarken, tıp alanındaki birikimini yöneticilik kabiliyetiyle birleştirdi.
Yerel Yönetimden Ulusal Siyasete Geçiş
Kamu hizmetindeki tecrübesi arttıkça idari sorumlulukları da aynı doğrultuda genişleyen Somunoğlu, Karadeniz bölgesinde de önemli çalışmalara öncülük etti. Trabzon Sağlık Müdürlüğü görevinin yanı sıra o yıllarda ülkede ciddi bir halk sağlığı sorunu olan sıtmayla mücadelede hayati bir rol üstlenerek Trabzon Sıtma Savaş Bölge Başkanlığı vazifesini yürüttü. Bölgedeki salgın hastalıklarla mücadeledeki kararlı duruşu, onun hem meslektaşları hem de yerel halk nezdinde büyük takdir kazanmasını sağladı. Halk sağlığı her zaman önceliğiydi. Edip Somunoğlu'nun kamuya hizmet aşkı, sadece sağlık sektörüyle sınırlı kalmadı. Doğup büyüdüğü topraklara duyduğu vefa borcunu ödemek amacıyla Erzurum Belediye Başkanlığı görevini üstlenerek kentin yerel kalkınması ve belediyecilik hizmetlerinin iyileştirilmesi yolunda önemli adımlar attı.
Cumhuriyet Senatosu Dönemi ve Sağlık Bakanlığı Hizmeti
Edip Somunoğlu'nun uzun yıllar boyunca yerel düzeyde ve bürokraside biriktirdiği bu değerli tecrübeler, onu ulusal siyaset sahnesine taşıdı. 7 Haziran 1964 tarihinde yapılan seçimlerde Erzurum halkının büyük desteğini alarak Cumhuriyet Senatosu Erzurum Üyeliğine seçildi. Siyaset ise onun için millete hizmet yoluydu. Siyasi arenadaki yapıcı tavrı ve devlet adamlığı nitelikleriyle öne çıkan deneyimli siyasetçi, 14 Ekim 1973 tarihine kadar bu onurlu vazifeyi kesintisiz olarak sürdürdü. Senatodaki dokuz yıllık görev süresi boyunca ülkenin yasama faaliyetlerine katkı sağlarken, halkın sorunlarını parlamento kürsüsüne taşıdı. Bu parlak parlamento kariyerinin en üst noktası ise Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevine getirilmesi oldu. Bakanlık koltuğunda oturduğu dönemde, hekimlik yıllarından kalma saha tecrübesini ulusal sağlık politikalarına yansıtarak Türk sağlık sisteminin modernizasyonuna büyük katkılar sundu. Bu kutsal görevi başarıyla yerine getirdi.
Kamu Hizmetindeki Başarıları ve Mesleki Kilometre Taşları
Somunoğlu'nun gerek hekimlik gerekse siyaset yıllarında yürüttüğü çalışmalar, Türkiye'nin gelişim sürecinde kalıcı izler bırakmıştır. Kariyeri boyunca üstlendiği ve başarıyla yürüttüğü başlıca görevler şunlardır:
- Tercan ve Akçaabat Hükûmet Tabiplikleri
- Gümüşhane, Denizli ve Eskişehir Sağlık Müdürlükleri
- Erzurum Belediye Başkanlığı
- Trabzon Sıtma Savaş Bölge Başkanlığı ve Trabzon Sağlık Müdürlüğü
- Cumhuriyet Senatosu Erzurum Üyeliği
- Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
Devletin en kritik kademelerinde aldığı sorumlulukları layıkıyla yerine getiren Somunoğlu, özel yaşamında da örnek bir aile babasıydı. Evli ve üç çocuk babası olan siyasetçi, 1 Ağustos 1982 tarihinde aramızdan ayrıldı. Geride bıraktığı yetkin tıp hekimliği kariyeri, başarılı yerel yöneticiliği ve üstün devlet hizmetleriyle dolu mirası, bugün de saygıyla anılmaktadır.