Kıbrıs Türk siyasetinin etkin isimlerinden Doğuş Derya, 1978 yılında Lefkoşa'da dünyaya geldi. Cumhuriyetçi Türk Partisi bünyesinde mücadele veren feminist siyasetçi ve akademisyen, adadaki cinsiyet eşitliği, LGBT hakları ve insan hakları reformlarının meclisteki en önemli savunucularından biri olarak kabul edilmektedir. 2013 yılından bu yana yasama faaliyetlerini sürdüren Derya, 'bir şey olmak için değil, bir şey yapmak için' yola çıkarak toplumsal dönüşümü hedefleyen politikalar üretmiştir.
Akademik Geçmişi ve Sivil Toplum Çalışmaları
Yükseköğrenimini 1999 yılında İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde tamamlayan Derya, öğrencilik yıllarında Kıbrıslı yükseköğrenim gençliğini bir araya getiren Üniversite Temsilciler Konseyinin ilk ve tek kadın başkanı oldu. Ardından Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde yüksek lisans derecesi aldı. Doktora çalışmalarını ise Kıbrıs Üniversitesi'nde tamamladı. Akademik kariyerinin yanı sıra sivil alanda da üretken oldu. Kendisi aynı zamanda Feminist Atölye isimli sivil toplum örgütünün kurucuları arasında yer almaktadır. Kıbrıs Yazıları ve gaile dergilerinin yayın kurullarında yer alırken, çeşitli makaleler kaleme aldı. 2007 ve 2008 yılları arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Mekanizmasını hayata geçirdi. Gönyeli Belediyesi Sosyal Aktiviteler Merkezini ve Feminist Atölyeyi kurarak toplumsal cinsiyet eğitimleri verdi.
Siyasi Yaşamı ve Meclisteki Yasama Reformları
Doğuş Derya, 2013 yılındaki genel seçimlerde Cumhuriyetçi Türk Partisi listesinden Lefkoşa milletvekili seçilerek parlamentoya adım attı. Bu ilk seçimde 18.175 oy alarak halkın güvenini kazandı. Başarılı performansını sürdüren siyasetçi, 2018 seçimlerinde 32.617 oy alarak dördüncü sıradan meclise girmeyi başardı. 2022'de gerçekleştirilen erken genel seçimlerde ise oy oranını 45.434'e yükselterek üçüncü sıradan milletvekilliğini korudu. Yasama sürecinde özellikle kadın, çocuk ve LGBT hakları lehine köklü değişikliklerin yapılmasına öncülük etti. 2022 yılından beri partinin Kadın Örgütü Başkanlığı görevini yürütmektedir.
İmza Attığı Yasal Reformlar ve Önemli Yasalar
Milletvekilliği süresince birçok önemli yasal düzenlemenin mimarı olan Derya, toplumsal adalet için çalıştı. Meclisten geçmesini sağladığı başlıca yasal reformlar şunlardır:
- İlk olarak 2014 yılında Ceza Yasası'ndaki cinsel suç tanımlarını güncelleyerek Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi'nin kurulmasını sağladı.
- 2015 yılında hazırladığı paketle, kadınların çocuklarına kendi soyadını vermesini içeren Aile Yasası reformunu hayata geçirdi.
- Siyasi partilerin aday listelerinde yüzde 30 cinsiyet kotasının uygulanması için yoğun çaba gösterdi.
- Ayrıca insan ticareti, insan kaçakçılığı ve nefret söyleminin suç sayılmasına yönelik yasa önerisi meclisten oybirliğiyle geçti.
- Son olarak 2021 yılında evlilik dışı doğan çocukların haklarını eşitleyen yasayı meclise sunarak kabul ettirdi.
Toplumsal Yankı Uyandıran Siyasi Duruşu
Parlamentodaki yemin töreninde alışılagelmiş metni eril bulduğunu belirterek reddeden Derya, eşitlik vurgulu kendi yeminini okudu. Siyasi duruşuyla bilinen milletvekili, bu kararı nedeniyle çeşitli çevrelerden tepki görse de geniş bir kesimden destek aldı. 2014 yılındaki konuşmasında Rum ve Türk kadınların savaşta yaşadığı travmaları dile getirmesi, iki toplumda da tarihi yüzleşme tartışmalarını başlattı. Seks köleliği ve insan ticaretine karşı yürüttüğü uluslararası mücadeleyle de tanınan Doğuş Derya, Kıbrıs'ta demokratik değerler ve insan hakları mücadelesinin en cesur temsilcilerinden biri olmaya devam ediyor.