Derman İskender Över, edebiyat dünyasında bilinen adıyla Küçük İskender, 28 Mayıs 1964 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Benzersiz üslubuyla çağdaş Türk şiiri kulvarına yepyeni bir soluk getiren usta yazar, 3 Temmuz 2019'da Beykoz'da hayata gözlerini yumdu. Kendine has başkaldıran dili ve toplumsal sınırları zorlayan temalarıyla edebiyatımızda derin izler bırakan sanatçı, şiir performansı ve yazılarıyla edebiyatseverlerin kalbinde taht kurdu. Yaşamı boyunca tıp ve sosyoloji eğitimlerini yarıda bırakarak tamamen sanata yönelen İskender, ardında çok sayıda ödüllü yapıt bıraktı.
Tıp Fakültesinden Edebiyat Sahnesine: İlk Adımlar
Eğitim hayatına Kabataş Erkek Lisesi bünyesinde başlayan İskender, mezuniyetinin ardından İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne adım attı. Ancak içindeki sanat tutkusu, onu son sınıfta tıp eğitimini yarıda bırakmaya yöneltti. Şansını bu kez aynı üniversitenin Sosyoloji Bölümü'nde denedi. Üç yıl süren sosyoloji serüveni de yarım kaldı. Sanatçının edebiyata yönelişi 1980'lerin başında filizlendi. İlk şiir denemesi Milliyet Genç Sanat dergisinde kendi adıyla, İskender Över olarak okurla buluştu. Asıl profesyonel çıkışını ise 1985 yılında, dönemin nitelikli yayınlarından Adam Sanat dergisindeki şiirleriyle gerçekleştirdi. Farklı seçkilerde şiirlerinin yer almasıyla adını geniş kitlelere duyurmayı başardı.
Sınırları Aşan Şiirler ve Uluslararası Başarılar
Küçük İskender, yazdığı eserlerle kısa sürede sadece Türkiye sınırlarında kalmayıp dünyaya da açıldı. Kanada'da yayımlanan saygın edebiyat dergisi Descant'ın Türkiye özel sayısında eserleriyle kendine yer buldu. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nde Murat Nemet-Nejat'ın hazırladığı ve 'eda' kavramı çevresinde şekillenen Türk şairleri antolojisinde de yer aldı. İtalya'daki Avrupalı Genç Şairler Yarışması'nda 1999 yılında ilk on şair arasına girerek şiirlerinin ortak bir kitapta basılmasını sağladı. Şairin kazandığı diğer önemli ödüller şunlardır:
- 2000 yılında Bir Çift Siyah Deri Eldiven eseriyle kazandığı Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülü,
- 2006'da İskender'i Ben Öldürmedim isimli kitabıyla layık görüldüğü Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü,
- 2014 yılında takdim edilen prestijli Erdal Öz Edebiyat Ödülü,
- 2017'de layık görüldüğü ve çağdaş söyleyişini taçlandıran Necatigil Şiir Ödülü,
- 2018'de Ölen Sevgilimin Şiir Defteri yapıtıyla kazandığı Yunus Nadi Şiir Ödülü.
Şairin ilk eseri Gözlerim Sığmıyor Yüzüme ile başlayan edebi serüveni, zamanla çağdaş şiirin en kıymetli birikimlerinden biri haline geldi. Özellikle Mayıs Giremez isimli eseriyle kazandığı başarı, seçici kurullar tarafından da takdirle karşılandı. Edebi kimliğinin yanı sıra toplumsal duyarlılığıyla da öne çıkan sanatçı, 2003 yılında Berlin'de gerçekleştirilen İlk Türk Eşcinseller Kongresi'ne katılarak bu alandaki görüşlerini içeren bildirisini okudu. 2000'li yılların başında Almanya, Hollanda, Avusturya, Makedonya ve İsveç gibi ülkelerdeki panellerde konuşmacı olarak yer aldı, etkileyici şiir performanslarına imza attı. Ayrıca New York ve Kuzey Carolina'daki üniversitelerde düzenlenen tek kişilik okuma gecelerinde dinleyicilerle buluştu.
Sanatın Çok Yönlü Yüzü ve Vedası
Küçük İskender, sanatın farklı disiplinlerini bir araya getiren sıra dışı performanslara öncülük etti. İstanbul'un ve Anadolu'nun çeşitli kentlerinde genç yeteneklerle birlikte sahneye çıktı. Teoman, Mabel Matiz, Can Bonomo, Hayko Cepkin ve Baba Zula gibi ünlü müzisyenlerin yanı sıra Orhan Alkaya, Pelin Batu ve Lale Müldür gibi edebiyat dünyasının seçkin isimleriyle aynı sahneyi paylaştı. Bu sanatsal buluşmalar; Beyoğlu başta olmak üzere İzmir, Ankara, Lefkoşa ve Bodrum gibi birçok farklı coğrafyada yankı buldu. Edebiyatın yanı sıra beyaz perdede de boy gösteren sanatçı, Mustafa Altıoklar'ın yönetmen koltuğunda oturduğu Ağır Roman ile O Şimdi Asker filmlerinde rol alarak oyunculuk yeteneğini sergiledi. 2018 yılında kendisine konulan akciğer kanseri teşhisinin ardından bir süre Bodrum'daki hanesinde dinlendi. Tedavisi İstanbul'daki Paşabahçe Devlet Hastanesi'nde yoğun bakımda devam ederken, 3 Temmuz 2019 gecesi hayata veda etti. Usta şairin zamansız gidişi edebiyatta büyük boşluk bıraktı.