Cumhuriyet döneminin idealist yöneticilerinden biri olan ve bürokrasiden parlamentoya uzanan yolda önemli hizmetler sunan Mustafa Cemal Babaç, 1904 senesinde Akka'da dünyaya geldi. Tecrübeli devlet adamı, 15 Mayıs 1963'te vefat etti. O, yerel yönetimlerde ve siyasette derin izler bıraktı.
Mülkiye Mektebinden İdari Kadrolara
Eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra staj ve hazırlık dönemini Çankırı ile İstanbul Maiyet Memurluğu görevleriyle pekiştiren genç mülkiyeli, bu süreçte kazandığı pratik idarecilik yetenekleri sayesinde devlet idaresinde uzun soluklu bir yolculuğa ilk adımı atmış oldu. Mülkiye Mektebi mezuniyeti, ona sadece teorik hukuk ve maliye bilgisi değil, aynı zamanda devlet adabı ve yönetim felsefesi de kazandırmıştı. Genç Cumhuriyet'in kadroları arasında yer alarak bu birikimi sahaya yansıtmak en büyük hedefiydi. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yetişen bu kadrolar, genç devletin taşra teşkilatlanmasında hayati sorumluluklar üstleniyorlardı. Bu doğrultuda mesleki birikimini artırdıktan sonra, ülkenin farklı coğrafyalarındaki kaymakamlık görevlerine atandı. Babaç, her gittiği ilçede halkla iç içe çalışarak... devletin şefkatli elini insanlara hissettirdi. Başarılı bürokratın meslek yaşamında derin izler bırakan kaymakamlık yaptığı ilçeler şunlardır:
- Ege'de Dikili,
- Güneydoğu Anadolu'da Viranşehir ve Adıyaman,
- Akdeniz bölgesinde Elmalı,
- Marmara ve Trakya'da Çatalca ile Babaeski.
Anadolu'nun ve Trakya'nın en kritik ilçelerinde kaymakamlık görevleri yürütürken halkla doğrudan temas kuran Babaç, edindiği bu kıymetli taşra tecrübelerinin ardından Mülkiye Müfettişliği unvanını alarak tüm ülkenin idari yapısını denetleme yetkisine ulaştı. Müfettişlik yılları boyunca ülkenin idari yapısını çok daha yakından analiz etme fırsatı yakaladı. Müfettişlik, idari yapıyı anlamasında mühim bir aşamaydı. Denetim görevinde elde ettiği gözlemler, yerel yöneticilerin hangi alanlarda tıkanıklık yaşadığını anlamasını sağladı. Bu sayede idari reform önerileri hazırlayarak İçişleri Bakanlığı'na sundu. Zamanla valilik makamına yükselmeyi başardı.
Valilik Yılları ve Ankara Hizmetleri
Cemal Babaç, Türkiye'nin farklı bölgelerinde valilik yaparak devlet otoritesini ve şefkatini vatandaşa ulaştırdı. Valilik görevleri sırasında şehirlerin kalkınmasında, altyapı çalışmalarının hızlanmasında ve toplumsal huzurun sağlanmasında kritik kararlara imza attı. Valilik yaptığı yıllarda, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasının getirdiği ekonomik zorluklar ve toplumsal ihtiyaçlar karşısında şehirlerin yerel dinamiklerini harekete geçirmeyi bildi. Vali olarak yönettiği iller, onun idari dehasını sergilediği önemli merkezler oldu:
- Karadeniz sınırındaki Çoruh (günümüzde Artvin),
- Akdeniz'in kadim kenti Maraş,
- Ege'nin gelişmekte olan kenti Uşak,
- Sanayi ve tarım merkezi Kocaeli.
Çoruh, Maraş, Uşak ve Kocaeli illerinde yürüttüğü valilik hizmetleri sonrasında Ankara'da İçişleri Bakanlığı Tetkik Kurulu Müşavirliği ve yerel yönetimlerin kalkınmasını destekleyen İller Bankası İdare Meclisi Üyeliği görevlerinde bulunarak merkez bürokrasiye de önemli katkılar sağladı. Kocaeli Valiliği esnasında sanayi ve ticaret kenti olan bölgenin kalkınma adımlarını yakından takip etti.
Meclis Kürsüsü ve Yasama Faaliyetleri
İdari alandaki tecrübesini milli iradeye sunmak isteyen tecrübeli idareci, bürokrasiden siyasete geçiş yaptı. Seçimlerin ardından TBMM I. (XII) Dönem Kocaeli Milletvekili oldu. Ankara'daki parlamento çatısı altında Kocaeli halkının sesi olarak yasama faaliyetlerine aktif biçimde katıldı. Kocaeli valiliği dönemindeki yerel başarıları, ona mecliste duyulan güvenin temelini oluşturmuştu. Ekonomi ve maliye alanındaki birikiminden ötürü TBMM Maliye Komisyonu Başkanlığı görevine getirildi. Görev yaptığı bu kritik pozisyonda ülkenin bütçe ve finans politikalarının şekillenmesinde aktif rol oynadı. Bütçe görüşmelerinde rasyonel mali politikaları savunması, onun parlamento içindeki saygınlığını daha da artırdı. Ülkenin kalkınma bütçelerinin doğru yönetilmesi adına komisyonda titiz çalışmalar yürüttü. Özel yaşamında düzenli bir aile hayatına sahip olan başarılı siyasetçi, evli ve iki çocuk babasıydı. Hayatı boyunca devletine ve milletine adanmış dürüst, çalışkan ve son derece ilkeli bir ömür sürdü.