Carel Fabritius Kimdir?

Yaşamı ve eğitimi

Carel Pietersz. Fabritius, Hollandalı bir ressamdır. Hollanda Cumhuriyeti'nde, on yaşındaki Beemster polderinin bir köyü olan Middenbeemster'de 1622 yılının Şubat ayında dünyaya geldi ve aynı yılın 27 Şubat'ında vaftiz edildi. Babası ressam ve öğretmen Pieter Carelsz'dir. Barent ve Johannes adındaki iki erkek kardeşi de ressam olmuştur.

Gençlik yıllarında marangoz olarak çalıştı; soyadı da Latince "fabritius" sözcüğünden gelir. 1640'ların başında kardeşi Barent ile birlikte Rembrandt'ın Amsterdam'daki atölyesinde çalıştı. 1650'lerin başında Delft'e yerleşti ve 1652'de Delft ressamlar loncasına katıldı. Bu nedenle Delft Okulu'nun bir üyesi sayılır.

Sanatı ve üslubu

Fabritius, Rembrandt'ın bütün öğrencileri arasında kendi sanatsal tarzını geliştiren tek kişi olarak anılır. Tipik bir Rembrandt portresinde düz ve koyu bir arka plan bulunur, konu ise spot ışığıyla öne çıkarılır. Fabritius'un portrelerinde ise açık renkli ve dokulu arka planlara karşı özenle aydınlatılmış figürler görülür.

Rönesans'ın ikonografiye odaklanan anlayışından uzaklaşarak resmin teknik yönleriyle ilgilendi. Işıltılı bir resim tarzında biçim yaratmak için soğuk renk armonileri kullandı. Perspektif ve ışıklandırma üzerine deneyler yaptı; 1652 tarihli Müzik Aletleri Satıcısının Tezgahı ile Delft'ten Bir Görünüm adlı yapıtındaki abartılı perspektif, karmaşık mekânsal etkilere duyduğu ilgiyi gösterir. Saka Kuşu'nda ise ağır yüklü bir fırçayı kusursuz biçimde denetlediği görülür. Bu nitelikler, aynı dönemde Delft'te yaşayan Vermeer ve de Hooch'un işlerinde de izlenir; Fabritius'un onlar üzerinde güçlü bir etkisi olması muhtemeldir.

Başlıca eserleri

Eserleri arasında 1640 tarihli Vaftizci Yahya'nın Başının Kesilmesi (Rijksmuseum, Amsterdam), 1643 tarihli Lazarus'un Dirilişi, Hacer ve Melek, Mercury ve Aglauros, Süpürgeli Kız ile 1649 tarihli Abraham de Potter'ın Portresi sayılabilir. Rotterdam'daki Boijmans Van Beuningen Müzesi'nde yaklaşık 1645 tarihli bir Otoportre bulunur. 1654 tarihli Saka Kuşu Lahey'deki Mauritshuis'te, Nöbetçi ise Schwerin'deki devlet müzesinde sergilenir. Londra Ulusal Galerisi'ndeki Kürk Şapkalı Genç Adam ise muhtemelen bir otoportredir.

Ölümü

Fabritius, 12 Ekim 1654'te Delft barut deposunda meydana gelen patlamada genç yaşta öldü. Patlama şehrin dörtte birini, ressamın atölyesini ve resimlerinin çoğunu yok etti. Bu yüzden günümüze yalnızca yaklaşık bir düzine resmi ulaşmıştır. Houbraken'e göre öğrencisi Mattias Spoors ve kilise papazı Simon Decker de o sırada birlikte bir resim üzerinde çalıştıkları için onunla birlikte hayatını kaybetti. Arnold Bon'un anısına yazdığı bir şiirde adı Karel Faber biçiminde geçer.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Carel Fabritius maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.