Türk basın tarihinin ve erken Cumhuriyet döneminin unutulmaz isimlerinden biri olan Burhan Cahit Morkaya, hem bir gazeteci hem de siyasetçi olarak derin izler bırakmıştır. 1892 yılında İstanbul'da hayata gözlerini açan Morkaya, ülkenin entelektüel birikimine büyük katkılar sunan bir aydındır. İyi bir eğitim hayatının ardından Siyasal Bilgiler Okulundan başarıyla mezun olan Morkaya, edindiği bu köklü akademik birikim sayesinde hem dönemin karmaşık devlet yönetimini hem de toplumsal yapıdaki dinamikleri büyük bir yetkinlikle analiz etmeyi başarmıştır. Dönemin zorlu şartlarında kalemiyle halka ulaşmayı seçen yazar, ömrü boyunca basının farklı kademelerinde çalışarak adını altın harflerle yazdırmıştır. İstanbul'da başlayan ve Ankara'da milletvekilliğine uzanan bu serüven, onun çok yönlü kişiliğini ve vatansever kimliğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Gazetecilik ve Yayıncılık Yılları
Burhan Cahit Morkaya, meslek hayatına adanmışlık derecesinde bağlı bir gazeteci ve yazardı. Yazarlık ve yayıncılık serüveninde pek çok farklı yayın organında aktif görevler alarak kamuoyunu bilgilendirmiştir. Yeni Gazete çatısı altında yürüttığü yazarlık ve yazı işleri müdürlüğü, onun bu alandaki yeteneğini gösteren ilk önemli adımlardan biridir. Sadece özel basında değil, resmi kurumlarda da sorumluluk üstlenen Morkaya, Osmanlı Millî Ajansı bünyesinde memur olarak görev yapmıştır. Bu süreçte edindiği deneyimler, onun habercilik anlayışını daha da profesyonel bir boyuta taşımıştır. Türk edebiyatının ve basının mihenk taşlarından Servet-i Fünûn ile Vatan gazetelerinde de kalemiyle varlık göstermiş, buralarda yazdığı makalelerle geniş okur kitlelerinin takdirini kazanmıştır. Medya alanındaki en büyük atılımını ise Köroğlu Gazetesi ile gerçekleştirmiştir. Morkaya, yayın hayatına kazandırdığı Köroğlu Gazetesi'nin sadece sahipliğini üstlenmekle kalmamış, aynı zamanda yazı işleri müdürlüğü ile başyazarlık görevlerini de tek başına omuzlayarak erken Cumhuriyet döneminin en üretken ve bağımsız kalemlerinden biri haline gelmiştir.
Morkaya'nın meslek hayatı boyunca katkı sunduğu ve yönetiminde bulunduğu başlıca yayınlar şunlardır:
- Yeni Gazete: Yazarlık ve yazı işleri müdürlüğü görevlerini üstlenmiştir.
- Osmanlı Millî Ajansı: Resmi haberleşme kanallarında memur olarak hizmet vermiştir.
- Servet-i Fünûn ve Vatan: Köşe yazarlığı yaparak geniş kitlelere ulaşmıştır.
- Köroğlu Gazetesi: Sahipliğini üstlendiği bu yayında aynı zamanda başyazarlık ve yazı işleri müdürlüğü yapmıştır.
Edebi Kimliği ve Romanları
Gazetecilikteki yoğun mesaisine rağmen yazarlık tutkusundan asla vazgeçmeyen Burhan Cahit Morkaya, edebiyat dünyasında da üretkenliğiyle dikkat çekmiştir. Özellikle 1925 ile 1928 yılları arasındaki üç yıllık kısa sürede edebiyat dünyasına yedi önemli roman kazandırmıştır. Bu eserler, onun gücünü belgeler. Romanlarında toplumsal meseleleri, bireysel yaşamları ve dönemin ruhunu akıcı bir dille ele almıştır. Bu yoğun yaratım süreci, onun sadece bir haberci değil, aynı zamanda kurgu dünyasında da güçlü bir kaleme sahip olduğunu kanıtlamıştır. Romanları derin izler bırakmıştır.
Siyaset Yılları ve Milletvekilliği
Basındaki başarıları ve toplumsal sorunlara olan duyarlılığı, Burhan Cahit Morkaya'yı siyaset sahnesine taşımıştır. Siyasal Bilgiler Okulunda aldığı köklü eğitimin de etkisiyle ülke yönetimine katkı sunmak istemiştir. Bu doğrultuda Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) VIII. Dönem seçimlerinde İstanbul Milletvekili olarak seçilerek meclise girmiştir. Morkaya, aktif siyaseti hedeflemiştir. Ancak meclis günleri kısa sürmüştür. Morkaya'nın milletvekilliği, 3 Şubat 1947 tarihinde alınan resmi bir kararla reddedilmiştir. Bu karar, meclis hayatını sonlandırmıştır.
Vefatı ve Bıraktığı Miras
Siyasetten uzaklaştıktan sonra da entelektüel üretiminden taviz vermeyen ve yazı çalışmalarını büyük bir titizlikle sürdüren Burhan Cahit Morkaya, 20 Ocak 1949 tarihinde hayata veda ederek aramızdan ayrılmıştır. İstanbul doğumlu olan ve yine bu şehirde iz bırakan yazar, geride Türk basını ve edebiyatı için son derece kıymetli bir miras bırakmıştır. Hem gazetecilik alanındaki çok yönlü faaliyetleri hem de kısa sürede ürettiği yedi romanıyla hafızalardaki yerini korumaktadır. Siyaset, medya ve edebiyat üçgeninde geçen 57 yıllık ömrü, Cumhuriyet'in kuruluş dönemindeki aydın portresini anlamak isteyenler için adeta bir rehber niteliğindedir.