Rusya'nın en nüfuzlu iş insanlarından biri olan Boris Romanovich Rotenberg, Sovyetler Birliği döneminde Leningrad'da başladığı dövüş sporları kariyerini, Kremlin ile kurduğu yakın ilişkiler sayesinde milyarlarca dolarlık bir altyapı ve finans imparatorluğuna dönüştürmeyi başarmıştır. Milyarder oligark, 3 Ocak 1957 doğumludur. Ağabeyiyle kurduğu ortaklıklar ve dev enerji ihaleleriyle adını duyurmuştur.
Judo Minderinden Finans ve Altyapı Devliğine
Yahudi kökenli bir ailede büyüyen Rotenberg, gençliğinde judo sporuna büyük ilgi duymuştur. 1968-1978 yılları arasında minderde aktif mücadele etmiştir. Sovyetler Birliği adına dereceler kazanırken bu dönemde Vladimir Putin ile ortak antrenmanlar da yapmıştır. 1992'de Helsinki'de profesyonel judo antrenörlüğüne başlamıştır. Ancak 1998'de Saint Petersburg'a dönerek iş hayatına radikal bir adım atmıştır.
Ağabeyiyle birlikte 2001 yılında kurduğu SMP Bank, kısa zamanda çok hızlı büyümüştür. Kısa sürede 40 şehirde 100'den fazla şubeye ulaşmıştır. Kardeşlerin kurduğu şirketler, enerji devi Gazprom ile yürüttükleri ortaklıklar sayesinde altyapı alanında hızla büyümüştür. Özellikle gaz ve elektrik hatları inşaatında uzmanlaşan SGM Group (StroyGazMontazh) şirketi, kardeşlerin en büyük ekonomik güçlerinden biri haline gelmiştir.
Soçi Olimpiyatları ve Yaptırımların Gölgesi
Rotenberg imparatorluğunun en parlak dönemlerinden biri 2014 Soçi Kış Olimpiyatları hazırlıkları olmuştur. Bu dönemde Soçi'de yaklaşık 5 milyar euro bütçeli 20 dev inşaat projesini üstlenen iş insanı, özellikle Adler bölgesine giden sahil yolu projesini tamamlamıştır. Fakat aynı yıl Kırım'ın ilhakı sonrasında ABD ve Avrupa Birliği yaptırımları devreye girmiştir. Rotenberg, Kremlin ile olan güçlü bağları sebebiyle yaptırım listelerine eklenen ilk figürler arasındadır.
Krizin derinleşmesiyle Visa ve MasterCard gibi devler de iş adamının bankalarıyla işlemlerini bir süre askıya almıştır. Finlandiya vatandaşlığı da bulunan Rotenberg, YLE'nin haberine göre Helsinki'de temel bankacılık hizmeti alamadığı gerekçesiyle açtığı davayı kaybetmiş ve 530 bin euroyu aşan mahkeme masrafını ödemek zorunda kalmıştır. Panama Belgeleri'nde de adı geçen milyarder, 2022'de Ukrayna'nın işgali sonrasında İngiltere, ABD ve Avrupa Birliği tarafından ailesiyle birlikte yeniden ağır yaptırımlara maruz bırakılmıştır. Bu süreçte Credit Suisse tarafından el konulan Challenger 300 tipi özel jeti de satışa sunulmuştur.
Spor Dünyasındaki Yatırımları ve Aile Bağları
Rotenberg'in hayatı yalnızca iş dünyasıyla sınırlı kalmamıştır. Bir dönem Dynamo Moskova futbol kulübünün başkanlığını yürütmüş, ardından Dynamo Saint Petersburg'u satın alarak Sochi adıyla Rusya Premier Ligi'ne taşımıştır. Motor sporlarında da SMP Racing markasıyla büyük sponsorluklar üstlenen iş insanı, Formula 1 ve diğer uluslararası arenalarda Rus pilotları desteklemiştir. BR Engineering adında kendi yarış otomobili üretim firması da olan milyarder, 2024 yılında Rusya Otomobil Federasyonu başkanlığına seçilmiştir.
Forbes verilerine göre 2022 yılı başında serveti 1,2 milyar dolar olarak tahmin edilen oligarkın ailesi de iş dünyasının içindedir. Telefon fabrikası yöneticisi babası Roman Rotenberg'in adını yaşatan Roman adında bir oğlu ile Lokomotiv Moskova'da top koşturmuş futbolcu oğlu Boris mevcuttur. Rotenberg ailesi, kurdukları geniş iş imparatorluğu kapsamında şu sektörlerde aktif faaliyet göstermektedir:
- Altyapı inşaatı ve enerji projeleri
- Bankacılık ve finans hizmetleri
- Gayrimenkul, otelcilik ve içki sanayisi
Küresel yaptırımların baskısı altında olan aile, tüm bu kısıtlamalara rağmen Rusya içindeki güçlerini korumaya devam etmektedir.